IN BEELD: Art nouveaukunstenaar Alphonse Mucha in Kunstmuseum

De Kunsten, dans door Alphonse Mucha
De Kunsten, dans door Alphonse Mucha © Omroep West
DEN HAAG - De affiches met zijn werk werden rond 1900 van de straat gestolen, zo geliefd was het werk van de art nouveaukunstenaar Alphonse Mucha. Je ziet zijn invloed ook terug op platenhoezen van The Rolling Stones en Pink Floyd. In het Kunstmuseum in Den Haag is een tentoonstelling van zijn werk te zien.
Hoe anders zou het leven van de Tsjechische kunstenaar Alphonse Mucha er hebben uitgezien als hij niet op Tweede Kerstdag in 1894 was gaan werken. Mucha is dan 34 jaar en werkt in een drukkerij in Parijs. Die dag komt een belangrijke spoedklus binnen. De wereldberoemde actrice Sarah Bernhardt heeft voor een toneelstuk een nieuw affiche nodig. De poster moet op nieuwjaarsdag overal te zien zijn.
Affiche waarmee het begon, Sarah Bernardt als Gismonda :
Affiche waarmee het begon, Sarah Bernardt als Gismonda : © L Mucha Trust, R: Omroep West
Voor Mucha betekent dit zijn kans. Hij brengt de actrice levensgroot als een godin in beeld. Het resultaat blaast de Parijse gemeenschap omver. Ook Sarah Bernhardt is zeer te spreken over het resultaat en ze biedt een exclusief samenwerkingscontract aan.

Sensuele vrouwen met bloemen in het haar

Hoe zou je de stijl van Mucha omschrijven? Hij gebruikt sierlijke, krullende lijnen, ornamenten en decoratieve patronen uit alle delen van de wereld. De vrouwen die hij schets zijn sensuele vrouwen met bloemen in het haar. Ze dragen vaak een commerciële boodschap uit. 'Kom naar deze voorstelling, koop dit product.'
L-Model in atelier Mucha, R-reclame-affiche voor bier door Alphonse Mucha | Foto's : Omroep West
L-Model in atelier Mucha, R-reclame-affiche voor bier door Alphonse Mucha | Foto's : Omroep West
Mucha maakt wel gebruik van echte modellen, hij fotografeert ze ook. Als een 'photoshopper avant la lettre' tekent hij geen echte vrouwen, maar godinnen. De foto's die hij van zijn modellen maakt, gebruikt hij als studiemateriaal of inspiratie voor latere ontwerpen of schilderijen.

Le style Mucha

Zijn faam groeit. Hij ontwerpt voor Sarah Bernhardt sieraden, kostuums en decors en kan nauwelijks aan de vraag voldoen. En hij besluit zijn kennis te delen en publiceert een handboek over zijn eigen stijl. Door onder meer dit invloedrijke boek gaat zijn stijl – le style Mucha – synoniem staan voor de art nouveau.
Zodiac door Alphonse Mucha
Zodiac door Alphonse Mucha © Omroep West
Tegelijkertijd is zijn stijl heel commercieel. En dat schuurt en druist in tegen zijn gevoel voor artistieke vrijheid. Zijn werk wordt spiritueler en hij publiceert een eigen versie van het gebed Le Pater (Onze Vader). Het is naar eigen zeggen zijn belangrijkste werk. Een totaalkunstwerk: tekst, decoratie en beeld versterken elkaar. Om te vechten tegen de onderdrukking van zijn vaderland en het Slavische volk maakt Mucha twintig monumentale schilderijen die de geschiedenis van het Slavische en Tsjechische volk laten zien.
Alphonse Mucha
Alphonse Mucha © Omroep West

Herontdekking van oeuvre

Rond het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog dooft de populariteit van art nouveau. Zwierige lijnen moeten plaatsmaken voor de strakke, geometrische lijnen van het modernisme. Alphonse Mucha overlijdt in 1939 en zijn naam raakt in vergetelheid. Tot 1963, wanneer door toedoen van zijn zoon een tentoonstelling van zijn werk wordt gehouden. De wereld raakt weer in de ban van zijn oeuvre, de stilistische vormen spreken de hippiecultuur erg aan.
In de tentoonstelling in het Kunstmuseum dwaal je door het Parijs uit de tijd van Mucha. Je ziet de Eifeltoren in aanbouw, paspoppen met negentiende-eeuwse kleding, die zo op de boulevard kunnen flaneren en kleurrijk glaswerk. Wanden van de zalen zijn versierd met ornamenten en in verschillende kleuren geschilderd. Van rood in de begintijd van Mucha tot de laatste zaal waar hippie-paars overheerst. Daar wordt de sprong naar de jaren gemaakt zestig als er een grote opleving is van de Mucha style en je de invloed terugziet op de elpeehoezen van o.a. de Rolling Stones en Pink Floyd.
Albumhoes Rolling Stones in Le style Mucha
Albumhoes Rolling Stones in Le style Mucha © Omroep West
Zaal in het Kunstmuseum met glaswerk
Zaal in het Kunstmuseum met glaswerk © Omroep West
Zaal tentoonstelling Alphonse Mucha
Zaal tentoonstelling Alphonse Mucha © Omroep West
Kostuumontwerp voor Hamlet van Alphonse Mucha
Kostuumontwerp voor Hamlet van Alphonse Mucha © Omroep West
Fragment Le Pater, door Alphonse Mucha
Fragment Le Pater, door Alphonse Mucha © Omroep West
Fragment  Loterij van de Unie van Zuidwest-Moravië door Alphonse Mucha
Fragment Loterij van de Unie van Zuidwest-Moravië door Alphonse Mucha © Omroep West
Lied van Bohemen door Alphonse Mucha
Lied van Bohemen door Alphonse Mucha © Omroep West