Fietser wel of niet welkom in de Grote Marktstraat? Den Haag blijft er mee worstelen

Fietsers in de Grote Marktstraat
Fietsers in de Grote Marktstraat © ANP
DEN HAAG - Blijven fietsers in de toekomst wel of niet altijd welkom in de Haagse Grote Marktstraat? En is een alternatieve route via de Gedempte Gracht nou wel zo ideaal? De gemeenteraad blijft verdeeld over wat er met de fietsers in het centrum van Den Haag moet gebeuren. Dit terwijl al jaren wordt gepraat over een oplossing voor wat soms wel de fietscrisis in het centrum wordt genoemd.
Dat bleek donderdag tijdens een debat dat over de schetsen van wethouder Robert van Asten (D66, verkeer) voor de herinrichting van de Gedempte Gracht en de eerste scenario's voor de Grote Marktstraat.
De wethouder is in grote lijnen voorstander van een meer geleidelijke overgang. Eerst de fietser een goed alternatief bieden via de Gedempte Gracht, die daarvoor opnieuw moet worden ingericht. Als dat is gebeurd, kunnen fietsers op drukke momenten - op koopavond en in het weekeinde - worden geweerd uit de Grote Marktstraat.

Grote Marktstraat opnieuw ingericht

Op nog langere termijn gaat dan ook de verdiepte fietsstrook verdwijnen. De Grote Marktstraat wordt dan helemaal bestraat en ingericht als 'balzaal'. Neemt niet weg dat het dan officieel nog steeds een shared space is, een gedeelde ruimte, waarbij ook de fietser er nog steeds mag komen. Maar omdat er dan een prima alternatief is, zal die dat steeds minder doen. Dat is althans nu het idee.
Een flink aantal partijen wil echter helemaal niet dat de fietsstrook verdwijnt. Zo staat helder in het verkiezingsprogramma van het CDA dat die daar gewoon moet kunnen blijven rijden, vertelde fractievertegenwoordiger Daniël de Groot donderdag. Daarvoor is het juist nodig dat er een helder afgebakend fietspad komt en een paar oversteekplaatsen voor voetgangers. 'Het aantal ongevallen met voetgangers is vijf in drie jaar tijd. Vijf op al die miljoenen bewegingen. Is dat het probleem dat we voor vele miljoenen moeten oplossen?', vroeg hij zich af.

Blij met fietsers

De grootste partij in de raad, Hart voor Den Haag, is het daar in principe mee eens, vertelde raadslid Jelle Meinesz. 'We moeten blij zijn met fietsers in de Grote Markstraat. Daar is ruimte voor ze. En dus niet een probleem gaan creëren in de klein straatjes daar omheen.'
Andere partijen maakten duidelijk dat ze er nog niet helemaal uit zijn. Zoals GroenLinks. Die partij ziet het niet gebeuren dat de Grote Marktstraat helemaal wordt afgesloten voor fietsers. Raadslid Maarten De Vuyst: 'De verwarring over verkeerssituatie hoort er ook een beetje bij. Dat is folklore, traditie. Misschien moeten we dat ook wel zo houden.'

Stijgende verbazing

Weer andere partijen staan wel voluit achter de plannen van de wethouder. Zoals de SP. Fractievertegenwoordiger Rick Hoefsloot zei 'met stijgende verbazing' naar de inbreng van zijn collega's te hebben geluisterd. 'Ik ben straks de enige die die plannen van de wethouder aan het steunen is', verklaarde hij tot hilariteit van de overige raadsleden. Met een lach: 'Dan gaat er toch iets niet goed als SP zijnde.'
Maar ook D66 steunde de eigen wethouder. Raadslid Marieke van Doorn: 'Het is te druk in de Grote Marktstraat. Iedereen die denkt dat het met belijning kan worden opgelost, is in het verleden aan het leven.'

Leemte in de plannen

Bleef over de inrichting van de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal. Daar wordt straks het parkeren op straat opgeheven, zodat er meer plek komt voor fietsers én terrassen. Frank Poppe van de Fietsersbond had in de huidige plannen een leemte gezien. Hoewel die weg zelf wordt aangepakt, duurt het nog even voordat ook de aansluitingen aan het begin en einde ervan aan de beurt zijn. Dat betekent dat bijvoorbeeld op de kruising met het Spui een zeer onduidelijke en dus gevaarlijke situatie ontstaat. Veel partijen waren dat met hem eens. Zij pleitten ervoor om de aanpak van de wegen én de kruisingen niet in twee fasen op te knippen, maar het in een keer te doen.
Partijen als de Haagse Stadspartij willen echter nog verder gaan en veel meer autoverkeer uit het centrum weren, zodat dit een gebied wordt voor fietser en voetganger. Zo heeft bijvoorbeeld de parkeerplaats van de Bijenkorf z'n langste tijd wel gehad, vindt raadslid Joris Wijsmuller.

Onbespreekbaar

Maar bijvoorbeeld CDA en Hart voor Den Haag vinden dat juist weer onbespreekbaar. Die vrezen dat met de herinrichting de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal een gevaarlijke en onhandige situatie gaat ontstaan. 'Fietsvlonders, terrasjes: dat past daar allemaal niet', constateerde De Groot van het CDA. En Det Regts van de VVD: 'Ik denk niet dat dit leidt tot verbetering van leefomgeving. Ik ben nog niet helemaal gelukkig met dit plan.'
Wethouder Van Asten erkende dat er sprake is van een 'ongelooflijke lastige puzzel'. Maar toch denkt hij dat het probleem van de confrontatie tussen fiets en voetganger in de Grote Marktstraat in stappen kan worden opgelost, te beginnen met het herinrichten van de Gedempte Gracht, waarmee al dit jaar zou kunnen worden begonnen. 'Die wordt straks een stuk veiliger en leefbaarder.'
Sfeerimpressie van de toekomstige Gedempte Gracht
Sfeerimpressie van de toekomstige Gedempte Gracht © Gemeente Den Haag

Aparte kleur

Het herinrichten van de Grote Markstraat met een fietspad in een aparte kleur en oversteekplaatsen, daar is hij absoluut geen voorstander van. 'Fietsers denken nu al dat ze wereldeigenaar zijn en gaan er vol doorheen. En hoeveel fietsers stoppen voor een zebrapad? U verwacht daar bizar veel van.'
Maar dat is ook een probleem voor een volgend stadsbestuur. Want pas na de verkiezingen wordt over de Grote Markstraat een definitieve beslissing genomen, waarna er rond 2024 een definitieve oplossing moet zijn.