Oud-verkiezingswaarnemer heeft contact met de kelders in Oekraïne: 'Berichten snijden door je ziel'

Een Oekraïens gezin schuilt in een schuilkelder
Een Oekraïens gezin schuilt in een schuilkelder © ANP
DEN HAAG - Hanneke Gelderblom (86) uit Den Haag maakt zich grote zorgen over de situatie in Rusland en Oekraïne. Zij was verkiezingswaarnemer in onder andere Rusland en Oekraïne en hierdoor kent zij de landen goed en heeft zij nog altijd contacten in deze landen. Daarnaast is ze ook heel bang voor de toekomst van deze landen. 'Ik ben ongelofelijk bezorgd.'
'Ik maak mij heel veel zorgen', begint Gelderblom die contact heeft met mensen in Oekraïne die in de schuilkelders zitten. 'Ik heb contact met een rabbijn, Alexander Dukhonvy. Hij zit in een schuilkelder met 50 andere mensen uit zijn appartementencomplex. Maar de voorraden raken langzamerhand op waardoor de mensen wel naar buiten moeten om eten en drinken te halen. En hoe lang houden zij dat vol?', zegt de Haagse bezorgd.
'Daarnaast kreeg ik maandag een bericht van Alexander dat hij buiten de zon ziet en zich opeens realiseerde dat het de laatste dag van de winter was. En daarna kwam hij niet meer uit zijn woorden', gaat Gelderblom verder. 'Dat bericht snijdt echt door je ziel.'
Hanneke Gelderblom komt uit Den Haag en was in de jaren '70 en '80 gemeenteraadslid in de hofstad. In 1986 werd ze verkozen tot lid van de Eerste Kamer en hield ze zich vooral bezig met volkshuisvesting, sociale zaken, ontwikkelingssamenwerking en buitenlandse zaken. Daarna was Gelderblom verkiezingswaarnemer in onder andere Rusland en Oekraïne.

Eigen geschiedenis herontdekt

Ondanks de zorgen die iedereen heeft over de Oekraïense bevolking, valt het ook op dat de Oekraïners zo moedig terugvechten tegen het Russische leger. 'En dat verbaast me niets', zegt de oud-verkiezingswaarnemer. 'Dat komt door het verschil tussen Rusland en Oekraïne. In Rusland hebben ze de waarheid over de eigen geschiedenis niet te horen gekregen. In de tijd dat ik in Oekraïne woonde, was men juist bezig met de eigen geschiedenis te herontdekken', legt Gelderblom uit.
'Dus de Oekraïners zochten toen uit hoe het bijvoorbeeld zat met de hongersnood die door Stalin is opgelegd, omdat hij alle boeren had ingelijfd. Er is ook een museum geopend over de deze hongercrisis. In Oekraïne weten ze dus dat Rusland een bevriende natie was, maar ook dat zij niet altijd vrienden zijn geweest', zegt Gelderblom.

Geen bloemen, maar molotovcocktails

Dat de afkeer onder de Oekraïners tegen Rusland dus zo groot is, is volgens Gelderblom niet heel opvallend te noemen. 'Maar het is wel iets wat de Russen niet hadden verwacht toen ze Oekraïne binnenvielen. De Russen dachten dat ze met open armen en bloemen ontvangen zouden worden, maar in werkelijkheid werden ze dus met flessen molotovcocktails ontvangen. En dan zie je weer goed dat verschil tussen Rusland en Oekraïne', legt ze verder uit.
Maar hoe het in Rusland en Oekraïne verder zal gaan en wanneer het zal stoppen, is volgens Gelderblom allemaal heel onzeker. 'De man die aan de leiding is in Rusland leeft al twee jaar lang in isolatie en blijkbaar durft niemand meer een verstandig woord tegen hem te zeggen. Die man is niet meer rationeel, maar volstrekt paranoia.'

'Hou hiermee op'

'En hoe praat je met iemand waarmee niet meer te praten valt? Die alleen maar denkt: ik ben de baas, ik heb de macht. Wie is er nog in staat om Poetin te vertellen: hou hier mee op. Ik denk dat de hele wereld zijn hoofd over deze vraag breekt. Maar het moet wel gebeuren', zegt de oud-verkiezingswaarnemer.
Gelderblom denkt zelf dat de Russische president alleen te stoppen is als het Russische volk in opstand komt. 'Ik hoop dat de Russische bevolking de werkelijke berichten uit Oekraïne mee kan krijgen, en dus niet alleen de berichten die in Rusland worden verkondigd, en tot de conclusie komt dat zij hier zelf een einde aan moet maken', oppert de Haagse. Maar of dat ook daadwerkelijk gaat gebeuren, weet de oud-verkiezingswaarnemer niet. 'Ik ben dan ook ongelofelijk bezorgd over de toekomst', voegt ze tot slot toe.
Het gevolg van de oorlog in Oekraïne is ook te merken en te zien in onze regio. Meer verhalen daarover vind je in ons dossier.