Wonen boven De Passage in Den Haag: 'Dit is uniek'

DEN HAAG - Na vele jaren van leegstand, krijgt een heel bijzondere plek in Den Haag zijn oorspronkelijk functie terug. De nu leegstaande ruimten boven de winkels in de Haagse Passage worden weer woningen. De verbouwing is inmiddels begonnen, in de loop van dit jaar worden de eerste appartementen opgeleverd. 'Je kan hier straks uniek wonen met allure', voorspelt Gert Jan Smit van de Haagse ontwikkelaar SENS Real Estate.
De Passage vierde twee jaar geleden vanwege corona in bescheiden stilte een jubileum. Het oudste nog bestaande winkelcentrum van Nederland bestond 135 jaar. In een boek dat toen werd uitgegeven wordt het duidelijk gememoreerd: de winkels hadden aanvankelijk nauwe relaties met de daarboven gelegen verdiepingen.
De ondernemers met een zaak in De Passage woonden hier ook. 'Hier werd dus niet alleen geflaneerd en gekocht, maar gezinslevens speelden zich er ook af. Wonen in De Passage was zoiets als wonen in een hofje. Iedereen kende elkaar en wist vrijwel alles van elkaar', zo staat in Verhalen van De Passage.

Band met woningen verloren

Maar in de loop van de jaren werden de winkels groter en internationaler en ging ook de band met de huizen erboven verloren. Nu staan verreweg de meeste ruimtes – circa 7.000 vierkante meter in totaal – boven de winkels leeg. 'Ons idee was: hoe kunnen we die bovenwereld teruggeven aan de stad. Zeker in deze tijd waarin er zo’n grote vraag is naar woningen', vertelt Gert Jan Smit.
Namens de eigenaar, ASR Dutch Prime Retail Fund, bedacht SENS daarom een plan om de ruimtes weer te benutten. De bedoeling is dat er tussen de dertig en veertig appartementen in komen. Niet eenvoudig. Want De Passage is een Rijksmonument. Daarom wordt heel nauw samengewerkt met de afdeling monumentenzorg van de gemeente Den Haag. Smit: 'We hebben elk deel van het gebouw besproken. Wat moet blijven staan, wat niet. En wat kunnen we terugbrengen en herstellen?'

Wonen boven winkels

Veel gemeenten in Nederland, zoals Den Haag, zouden graag zien dat er meer woningen in de vaak leegstaande ruimten boven winkels worden gerealiseerd. Onder meer vanwege het grote gebrek aan woonruimte, maar ook om voor meer levendigheid in binnensteden te zorgen na sluitingstijd. Toch blijkt dat in de praktijk lastig. De eigenaren van winkelpanden zitten vaak om allerlei reden niet op bewoners te wachten.
Wonen boven De Passage in Den Haag: 'Dit is uniek'
Toch zet ASR wel die stap. 'Duurzaamheid en maatschappelijk ondernemen staat bij ons hoog in het vaandel,' zegt assetmanager Mandy van Dijken-Mouthaan. Volgens haar speelt daarbij mee dat ASR niet alleen uitgaat van rendement op korte termijn. Ook wil de eigenaar graag iets doen voor de gemeenten waarin het actief is. 'Wij zagen tijdens de corona-pandemie wat het met een binnenstad doet als er niet wordt gewoond.'

Ingewikkeld

Toch erkent ook zij dat het wel ‘ingewikkeld’ is om het project te realiseren. Van Dijken: ‘Maar wij geloven erin. Wij beleggen in panden met eeuwigheidswaarde en gaan niet voor de korte klap.’
Over de prijzen van de volledig gemeubileerde appartementen – van veertig tot wellicht honderd vierkante meter – is op dit moment nog niets bekend. Die moeten nog worden bepaald.

Volledig gestript

Tijdens een rondleiding door één van de delen van De Passage waar op dit moment wordt gewerkt, laten Smit en Van Dijken zien wat straks de bedoeling wordt. Hoewel de bestaande woningen volledig worden gestript, blijven beeldbepalende elementen als bijvoorbeeld de schouw staan. 'Ieder appartement wordt straks anders en uniek. Het is volledig maatwerk.'
Ze zijn dan ook niet bang dat de woningen moeilijk te verhuren zullen zijn. Smit: 'Als je op een bijzondere plek wil wonen, dan kan dat straks perfect in de Haagse Passage.'