Het is snertweer: waarom deze weerman rapportcijfer 1 uitdeelt

Beeld ter illustratie
Beeld ter illustratie © ANP
REGIO - Na de sneeuw van vorige week maakt de regio zich op voor onstuimig, herfstachtig weer. Sterker nog: volgens weerbureau Weeronline kan het donderdag niet slechter: het weer in Zuid-Holland krijgt rapportcijfer 1. En dat is niet zomaar uit de lucht gegrepen, lacht Jaco van Wezel, meteoroloog bij Weeronline die het weerrapportcijfer graag uitlegt.
'Wij rekenen op basis van rekenregels waarbij we beginnen met een 10, daarbij gaan we er vanuit wat mensen prettig vinden', zegt Van Wezel. 'Dat is een zonnetje, blauwe lucht en weinig wind, voor de meeste mensen het ideale weer. Zodra er meer bewolking komt, gaat de score naar beneden. Met regen erbij, daalt dat cijfer verder. De combinatie van wind, regen, geen zon en ook harde wind of windstoten, dat brengt het vervolgens op een 2 of een 1. Alles onder de 5 is onvoldoende.'
Het idee om het weer in cijfers te vatten komt van de Belgische weerprofessor Hugo Poppe, zo staat te lezen op de website van het KNMI. Op basis van de methode van Poppe, die uitging van vijf cijfers, is de Nederlandse variant ontstaan, gemaakt door weeramateur Harry Geurts. Hij ontwikkelde een methode op basis van rapportcijfers tussen 0 en 10. Die cijferrapportage wordt bepaald uit het weer overdag, tussen 7 uur en 19 uur. Een droge dag met weinig bewolking of mist en weinig wind krijgt een 10. Afhankelijk van de hoeveelheid wolken daalt het cijfer met 1 tot 3 punten. Voor regen telt de tijd van de neerslag, berekend in uurvakken. Zijn er tussen 7 uur en 19 uur twee uurvakken met regen, dan kost dat 1 punt. Regent het in 11 of 12 uurvakken, dan kost dat 4 punten.

Weercijfers en activiteitencijfers

Maar bij cijfer 1 krijg je het idee dat zo ongeveer de hemel naar beneden komt en je buiten de deur begeven uit kan draaien op een levensgevaarlijk avontuur. 'Het hangt er vanaf wat je gaat doen', lacht Van Wezel. 'We hanteren naast het weercijfer een activiteitenweercijfer. Het hardloopweercijfer scoort in de regio Den Haag nog wel een 6. Lopen in dat weer is dan niet heel lekker, maar het kán wel. Alle andere activiteiten staan op onvoldoende, zoals fietsen en wandelen, want die harde wind is daarvoor vervelend. Over strandweer hoeven we het al helemaal nog niet te hebben.'
Waarom het weer überhaupt aanduiden met cijfers? 'We doen dat om het weer inzichtelijker te maken, dat je in een oogopslag kunt zien of het goed of slecht weer is en ook leggen we aan de hand daarvan uit waar dat mee te maken heeft. Dat vinden mensen fijn. Voor de regio Den Haag geldt dus donderdag vanwege die weerscombinatie van langdurige regen en windkracht 6, een weercijfer van 2. Of zelfs een 1.'
De vermaarde weerman Jan Pelleboer, die in 1992 overleed, gebruikte al cijfers in zijn weerberichten. Hij maakte alleen geen berekeningen, maar bepaalde het weercijfer naar eigen zeggen op gevoel.

'Niet voor iedereen dezelfde betekenis'

Hondenweer dus. Maar niet voor iedereen. En daarom hanteert Omroep West-weerman Huub Mizee geen cijfers om het weer te duiden. 'Het kan wel, maar het lastige is: voor de ene doelgroep heeft het weercijfer een andere betekenis dan voor de andere', legt hij uit. 'Als het droog en mooi weer is, is het cijfer 9. Dat is fijn voor de toerist. Maar voor de landbouwer of iemand met een tuin is dat cijfer 4, want die wil regen.'
Mizee: 'Ja, je verwacht bijna een soort weeralarm met zo'n laag rapportcijfer. Ach, het is morgen wat herfstachtig, dat is strikt normaal in het voorjaar. Morgen komt er ook nog regen bij, dat is voorlopig alleen maar goed want er kan erna zomaar weer een periode van droogte aanbreken. De natuur zie je bij de huidige temperaturen wel gewoon verder uitlopen, dus dat is prima. Je adviseert mensen dan wel om in zulke weersomstandigheden eens de auto te pakken in plaats van de fiets. Tja, het is april hè.'
Op naar weercijfer 10. Maar dat is volgens beide weermannen op zijn vroegst pas na het weekend, want dan lijkt het weer prachtig weer te worden.