Leidse viroloog: griepgolf voorjaar voorproefje inhaalslag influenzavirus

Foto ter illustratie
Foto ter illustratie © ANP
LEIDEN - Hoewel het voorjaar al een paar weken in volle gang is en de koude winterdagen zijn verruild voor een warme lentezon, trekt er een opvallend late griepgolf door het land. Twee jaar lang werd het influenzavirus dankzij de coronamaatregelen op afstand gehouden, waardoor het nu met een inhaalslag bezig is. 'Daarvan krijgen we nu een voorproefje', zegt viroloog Louis Kroes van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). 'Maar: de besmettingen die nu plaatsvinden kunnen de immuniteit in het najaar wel al wat verbeteren.'
Volgens Kroes is het opmerkelijk dat het influenzavirus nu nog rondwaart, omdat het beter gedijt in de koude winterperiode wanneer men veel binnen en dicht bij elkaar zit. 'Dat is tegen deze tijd meestal al wat minder. Dat is ook al een beperking die ervoor zorgt dat deze golf niet heel erg zal zijn. Influenza is in de zomermaanden vaak afwezig.'
Dat het virus nu toch om zich heen grijpt, heeft volgens Kroes te maken met de verminderde immuniteit omdat het virus twee jaar niet heeft kunnen circuleren onder de bevolking. 'Omdat het virus niet heeft gecirculeerd is de immuniteit dalende, zeker bij diegenen die bijvoorbeeld gezondheidsproblemen hebben. Zij kunnen ernstig ziek worden met allerlei complicaties.'
Viroloog Louis Kroes van het LUMC
Viroloog Louis Kroes van het LUMC © ANP

Geen drastische veranderingen

Net als het coronavirus muteert ook het griepvirus regelmatig. Door het gebrek aan data van de afgelopen twee jaar, is het niet zeker hoe het virus zich sinds voor de coronacrisis heeft ontwikkeld. Dat kan gevolgen hebben voor immuniteit en hoe ziek iemand van een besmetting wordt. 'Influenza heeft de neiging om voortdurend variaties aan te brengen in de antigenen die de immuniteit bepalen', legt viroloog Louis Kroes uit. 'Van jaar tot jaar zijn er kleine wijzigingen, maar soms zijn die groter. Dat is een situatie die we al lang kennen en die ook al jaren voor de nodige zorgbelasting heeft gezorgd.'
Volgens de viroloog lijkt het er gelukkig op dat het influenzavirus 'geen drastische veranderingen' heeft doorgemaakt. Het is volgens hem dan ook niet nodig dat men nu massaal een griepprik gaat halen, omdat deze voorjaarsgolf lijkt mee te vallen. De besmettingen die nu plaatsvinden kunnen de immuniteit al wat verbeteren. Maar wel waarschuwt Kroes dat ook ziekte door griep nog altijd een flinke impact kan hebben, zowel op de persoon zelf als de maatschappij. 'Immuniteit door vaccinaties is natuurlijk het mooiste, omdat je dan niet met het ziektebeeld te maken krijgt.'

Najaar blijft vraagstuk

'We zijn nieuwsgierig hoe het virus zich gaat ontwikkelen. Wanneer er dan geen enkele coronarestrictie meer is, kan influenza ook z'n gang gaan. Feit is wel dat ze beiden dit najaar terugkomen en het is moeilijk om in te schatten of dat ernstig wordt', waarschuwt Kroes. 'Maar als er geen gekke varianten opduiken, denk ik dat we ons met de immuniteit die we hebben opgebouwd niet somber hoeven te stellen.'
Wat daarbij helpt is de hoeveelheid kennis die al beschikbaar is over het influenzavirus. 'We kennen het natuurlijk al veel langer dan het coronavirus, dus we zijn beter voorbereid dan bij de coronacrisis. De vaccinatie is al langer beschikbaar en goed georganiseerd. De antivirale middelen zijn in specifieke gevallen ook al ontwikkeld en beschikbaar. Vaccinatie van risicogroepen was ook al aardig ingeburgerd.'