Songfestivalverrassing in Den Haag: 'Alsof het onze laatste show is'

De Oekraïense band Go_A tijdens het Eurovisiesongfestival in Rotterdam
De Oekraïense band Go_A tijdens het Eurovisiesongfestival in Rotterdam © ANP, Sander Koning
DEN HAAG - De Oekraïense band Go_A was afgelopen jaar met het nummer 'Shum' één van de grote verrassingen op het Eurovisie Songfestival in Rotterdam. Dinsdagavond zijn ze zowel de openings- als de hoofdact op The Life I Live Festival. Speciaal voor dit optreden tijdens de Haagse Koningsnacht kregen de bandleden toestemming om af te reizen naar de stad van Vrede en Recht. Want ja, Go_A heeft een missie. Toetsenist Taras Tsjevtsjenko: 'We kunnen ons land beschermen met wapens, maar ook met muziek en kunst.'
'We zijn nu veilig, maar in Oekraïne voelt niemand zich nu veilig vanwege de oorlog. Het is een gevaarlijke plek nu', vertelt zangeres Katerina Pavlenko vanuit het Poolse Krakau, waar de band afgelopen weekend ook een optreden had. De zangeres vluchtte toen de oorlog uitbrak naar Italië. De andere mannelijke bandleden moesten speciaal toestemming krijgen van de Oekraïense minister van Cultuur om het land te verlaten, want vanwege de oorlog konden zij elk moment worden opgeroepen door het Oekraïense leger. Zij verblijven op een andere locatie in Polen.
Oekraïense Songfestivalband treedt op in Den Haag: 'Alsof het onze laatste show is'
Tsjevtsjenko: 'Alle mannen van 18 tot 60 jaar moeten beschikbaar zijn voor militaire mobilisatie, maar wij zijn nog niet opgeroepen. Op dit moment kunnen we gewoon ons ding doen en muziek maken. Wij willen vertellen over de oorlog in Oekraïne. De wereld moet de waarheid weten. Wij kunnen dat doen met onze muziek en onze liedjes.' Pavlenko: 'De minister van cultuur zei dat het een culturele missie is en dat het nu belangrijk is om het over Oekraïne te hebben en onze cultuur te laten zien.

Vrede en Recht

Het optreden in Den Haag heeft voor Pavlenko een symbolische betekenis: 'Het is pijnlijk voor ons om te realiseren dat in de 21ste eeuw er zo'n vreselijke situatie is: het vernietigen van levens, kinderen die dood gaan en een land naar de knoppen. Ik wil graag geloven dat er zoiets is als gerechtigheid.' Tsjevtsjenko kan zich daar in vinden: 'Voor de hele wereld staat Den Haag voor recht en waarheid. Ik denk dat onze show in Nederland het begin is van het idee dat er gerechtigheid komt voor Oekraïne en voor de aanvallers.'
Op The Life I Live draagt Go_A tijdens het optreden een boodschap uit van liefde. Pavlenko: 'Muziek verbroedert. Wij willen geen vernietiging, maar verandering. Wij willen dat mensen blij zijn, onderdeel zijn van het grotere geheel. Ons concert is een plek waar niemand zich alleen voelt. Dat vinden wij belangrijk.' Tsjevtsjenko sluit zich daarbij aan: 'Wij zeggen dat er in deze wereld ook plek is voor het goede, samen zijn we sterk.'

Goed en Kwaad

Het nummer 'Shum' gaat oorspronkelijk over de lente, het ontwaken van de natuur, maar de toetsenist denkt dat het nu ook slaat op de huidige situatie in zijn land: 'We kunnen het ook zien in het grotere geheel, dat we als mensen om ons heen kijken en wat we kunnen om deze wereld beter te maken voor onze kinderen. Een boodschap dat het goede het kwade overwint. Onze voorouders begrepen dat er een plek is voor goed en kwaad. Het kwaad kan niet worden uitgeroeid, maar we kunnen er wel mee omgaan en uiteindelijk zal het goede overwinnen.'
Hij is realistisch genoeg om te zien dat het moeilijk is om daar nu in te geloven: 'Als je ziet welke ellende de Russische militairen aanrichten in ons land, met onze vrouwen, kinderen en soldaten, dan is het moeilijk om compassie te voelen, om je op iets positiefs te richten. Rusland probeert Oekraïne al bijna vier eeuwen te onderdrukken. Dus ja, heel erg moeilijk, maar we moeten sterk zijn, voor onze kinderen en voor ons land.'

Geen liedjes over de oorlog

De band heeft er geen behoefte aan om, vanwege de oorlog, een lied te schrijven over de huidige situatie. Tsjevtsjenko: 'Mensen die oorlog met hun eigen ogen hebben gezien, willen daar geen liedjes over. Ze willen het juist vergeten.' Pavlenko vult aan: 'Mensen willen bij elkaar zijn. Alleen samen kunnen we deze wereld verbeteren.'
Om het te verduidelijken vertelt Tsjevtsjenko over een optreden in 2015, in de Donbas, Oost-Oekraïne: 'We traden op voor militairen. We wilden militaire nummers spelen. Maar de soldaten zeiden tegen Katerine: nee, nee, zing alsjeblieft een liedje dat mijn moeder ook zong toen ik nog klein was. Dat was het moment dat we het helemaal begrepen.' Pavlenko: 'Ik moest huilen.'

'Alsof elke dag onze laatste dag is'

Voor het optreden in Den Haag dus ook geen liedjes over de oorlog. Maar wat kunnen we dan wel voor een show verwachten? Pavlenko: 'De oorlog heeft ons en onze levens veranderd. Tegenwoordig leven we alsof elke dag onze laatste dag is. We proberen te begrijpen wat we in de toekomst kunnen doen. Het concert zal erg emotioneel zijn. Sinds de oorlog is elke show alsof het onze laatste is. Als je onze show ziet, begrijp je wat ik bedoel.' Tsjevtsjenko: 'Wij krijgen meestal de emoties terug van het publiek. Dus het is een wisselwerking van emoties en energie.'
Helemaal goed voorbereid op Koningsnacht is de band niet, want ze hadden bij vertrek uit Oekraïne geen tijd om kledingstukken met oranje uit de kledingkast te trekken. Tsjevtsjenko: 'Aan het begin van de oorlog hebben we gewoon snel ingepakt wat we konden meenemen. Iets van kleding, geld, wat we in onze handen konden meedragen. Helaas zat daar niets van oranje tussen. Maar er zal vast nog wel iets te koop zijn in de winkels.'

Boodschap voor de koning

Gelukkig luistert Marc Boulas van The Life I Live mee tijdens het gesprek. Hij belooft dat er iets van oranje is voor de gelegenheid. Over tradities gesproken. In Oekraïne wordt de jarige natuurlijk ook toegezongen. Als ik hun vraag of ze nog een boodschap hebben voor onze koning Willem-Alexander, zingen de mannelijke bandleden de Oekraiënse versie van 'Lang zal hij leven'.
Go_A zingt voor jarige koning Willem-Alexander