Moeizame verkoop scheepskanon uit 1650: twintig man is nog te weinig om te tillen

Scheepskanon uit 1650 op de veiling
Scheepskanon uit 1650 op de veiling © Onder de Boompjes
LEIDEN - Te koop in Leiden: een gietijzeren scheepskanon uit de zeventiende eeuw. Het is vergaan met een schip op de Noordzee, waarna het enkele eeuwen op de zeebodem heeft gelegen. Gijs Essink, eigenaar van het veilinghuis Onder de Boompjes in Leiden, verkoopt het kanon. Al is er wel een probleem: het weegt bijna 2000 kilo en kan niet makkelijk worden vervoerd. 'Ik vond het kanon in het begin heel leuk en bijzonder.' Maar zijn enthousiasme is inmiddels wel een beetje bekoeld nu het twee keer is geveild en niet verkocht. 'Dat had ik niet verwacht. Het scheepskanon is zoiets unieks.'
Het kostte Essink 2000 euro om het bij hem te krijgen. 'Daar zat dan wel een uittakeling uit een huis bij', licht hij toe. Dit imposante object van bijna drie meter kan daarom niet zomaar worden meegenomen, meldt mediapartner Sleutelstad. Er zal een speciaal transport voor nodig zijn. Essink: 'Om dit kanon te tillen heb je aan twintig mensen nog niet genoeg.' Bezoekers aan de Nieuwstraat kunnen het stukje scheepshistorie daarom voorlopig nog bewonderen in de etalage van Onder de Boompjes.
Zo werd het kanon naar het veilinghuis gebracht
Zo werd het kanon naar het veilinghuis gebracht © Onder de Boompjes
'Het kanon heeft honderden jaren op de zeebodem gelegen en is in 2005 opgevist door een Zeeuws visserschip', zegt kanonnenexpert Nico Brinck. Hij is enthousiast, omdat het grote geschut een achttienponder is. Dat betekent dat de ronde massieve kogel een gewicht had van achttien Amsterdamse ponden. 'Dit kanon is gegoten in de ijzergieterij van Finspong, een plaats ongeveer honderd kilometer ten zuidwesten van Stockholm', vertelt hij. 'De naam "Finspongs geschut" stond in die tijd garant voor hoge kwaliteit.'

Speciaal transport

Het kanon bevond zich vermoedelijk op een Amsterdams oorlogsschip dat door de Engelsen in een van de vele zeeslagen tussen 1652 en 1676 tot zinken is gebracht. Gijs Essink van Onder de Boompjes: 'Kanonnen werden vroeger van gietijzer of brons gemaakt Dit exemplaar is van gietijzer. Het was in de zeventiende eeuw goedkoper om een kanon in zijn geheel uit Zweden te laten komen, dan om de grondstoffen naar Nederland te halen en een kanon hier te gieten.'
Dat er ook in de tijd van nu moet worden nagedacht over de meest goedkope manier van transport had Essink niet kunnen voorzien. 'Ik kan het kanon aanbieden voor een bedrag van 3500 euro inclusief veilingkosten. Dat is een harde bodem', stelt Essink. De kosten van het transport zijn er niet bij ingegrepen, maar de koper krijgt er wel een kanonskogel bij.