Ouderen met dementie genieten van kunst: 'Het haalt herinneringen op'

LEIDEN - Kunstmuseum De Lakenhal in Leiden begint op 5 mei met een bijzonder nieuw experiment waarbij het museum speciale rondleidingen en workshops organiseert voor bezoekers met dementie. 'We vinden het heel erg belangrijk dat we zo optimaal toegankelijk zijn voor zo veel mogelijk mensen in de stad', zegt Anouk Heesbeen-De Vos, coördinator Publieksprogramma Museum De Lakenhal.
Tijdens de speciale rondleidingen krijgen groepjes dementerende bezoekers een stuk of vijf kunstwerken te zien in 90 minuten. Daarbij gaat het volgens Heesbeen-De Vos niet zozeer om wat de rondleiders kunnen vertellen over de kunst, maar eerder om wat het losmaakt bij de bezoekers. 'Het tempo ligt dus echt veel lager dan in een reguliere rondleiding. De kunstwerken gebruiken we als aanleiding om gesprekken met de deelnemers te voeren. Welke herinneringen roept de kunst op? Welke verhalen en gevoelens? Tijdens de workshops kunnen ze vervolgens zelf aan de slag in ons atelier.'
Volgens Heesbeen-De Vos zijn de speciale museumbezoekjes een uitkomst voor dementerende mensen. 'Als je met die diagnose te maken krijgt, gaat er heel veel mis in je leven. Dan is het heel belangrijk dat er nog zaken zijn die nog wel lukken, zoals het ervaren van kunst in een museum. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt ook dat dat echt bijdraagt aan de kwaliteit van leven van de bezoekers.'
Dementerenden tijdens de speciale tour in Museum de Lakenhal
Dementerenden tijdens de speciale tour in Museum de Lakenhal © Taco van der Eb

Niet de eerste

De Lakenhal is niet het eerste museum in Nederland dat met een speciaal programma voor dementerenden komt, maar wel de eerste in Leiden. 'Er zijn inmiddels een aantal musea in Nederland die dit soort programma's aanbieden, maar in Leiden was er nog geen museum waar mensen met dementie voor een rondleiding of workshop terecht konden. Die behoefte was er wel, dat hoorden wij ook vanuit de zorg. Dus zijn we in dat gat gesprongen', zegt Heesbeen-De Vos.
De rondleidingen worden vanaf 5 mei op iedere eerste donderdag van de maand gehouden. Iedere maand wordt er weer een nieuw thema gekozen, zoals 'portretten' of 'verzamelingen'. 'Zo is er steeds wat nieuws te ontdekken in het museum. We kiezen de kunstwerken uit op basis van de thema's', legt Heesbeen-De Vos uit.

Begeleiders komen langs

Ook is er gedacht aan de ouderen in bijvoorbeeld verzorgingstehuizen die vanwege hun dementie of een andere reden niet naar het museum kunnen komen. Speciaal voor hen heeft het museum een regeling waarbij de begeleiders langskomen om de 'rondleiding' op de zorglocatie te geven.