Jaar na grote brand in de Schilderswijk: 'Heel de wijk hielp mee'

DEN HAAG - Bij de grote brand in de Haagse Wouwermanstraat precies een jaar geleden raakten tientallen bewoners alles wat ze hadden kwijt. Het probleem van overbewoning werd pijnlijk zichtbaar: in sommige woningen sliepen wel tien tot vijftien mensen op matrassen in de woonkamer. Maar de Schilderswijk liet zich ook van zijn beste kant zien. 'We zijn dezelfde middag een inzamelingsactie gestart. Binnen een uur kwamen er al spullen binnen,' vertelt Alex Bergman van bewonersorganisatie De Paraplu. 'Alle neuzen gingen dezelfde kant op, de hele wijk hielp mee.'
Na de brand werd al snel duidelijk dat veel slachtoffers niet waren verzekerd. 'We riepen mensen op om spullen te doneren, gewoon via de app. Al snel konden we de hoeveelheid spullen niet meer aan,' lacht Bergman als hij denkt aan de bergen kleding, speelgoed en toiletartikelen die werden ingeleverd. 'Mensen kwamen met bussen vol met spullen uit het hele land. Je kon heel Den Haag ermee bevoorraden.'
Gedupeerden kwamen in de dagen na de brand ophalen wat ze nodig hebben. De opslag is inmiddels verhuisd naar de as-Soennah moskee aan de Fruitweg, omdat het buurthuis te vol is. 'Alle organisaties in de wijk hebben de handen ineen geslagen,' vertelt Mammar El Jabli van de bewonersorganisatie. 'Er zijn ov-chipkaarten geregeld voor kinderen, fietsen, schoolspullen, noem maar op.'

Spullen allemaal opgehaald

De ingezamelde spullen zijn uiteindelijk ook elders terecht gekomen. 'Het was te veel. We hebben gebeld met het Vadercentrum in het Laakkwartier, het Leger des Heils en de kringloop en die hebben alle spullen opgehaald,' vertelt Mammar. 'Een ondernemer heeft een mooi bedrag betaald voor de overgebleven kleding. Dat geld is naar de slachtoffers gegaan.'
Ingezamelde spullen in de as-Soennah moskee I
Ingezamelde spullen in de as-Soennah moskee I © Omroep West
De organisaties in de Schilderswijk haalden gezamenlijk 35.000 euro op. Alle slachtoffers kregen 500 euro uit die pot, of ze nou wel of niet verzekerd waren. Dat geld mochten ze vrij besteden. 'De gemeente heeft de rest van het bedrag verdeeld. Daar hebben wij ons niet mee bemoeid,' zegt Noureddine Oulhani van De Paraplu. 'Maar iedereen is voorzien en alle aanvragen zijn uitbetaald.'

Somber over overbewoning

De drie mannen zijn trots op wat ze met vele anderen uit de wijk hebben bereikt. 'We maakten dagen van 12 of 13 uur en dat twee weken lang, met alleen vrijwilligers. Maar het gaf energie en we hebben alle slachtoffers goed geholpen. Dat geeft een voldaan gevoel.'
Waar ze somber over zijn, is de overbewoning die zo duidelijk aan het licht kwam na de brand. 'Veel mensen waren opeens verdwenen. Ze sliepen er illegaal en waren na de brand met de noorderzon vertrokken. We hebben nooit contact met hen kunnen leggen. Dat is triest.' De drie hopen dat de gemeente het probleem aanpakt. 'Want het is er nog steeds in de wijk. We zien nog steeds dat matrassen uit busjes worden geladen en een huis in gaan.'

Trieste aanblik

Als we langs het uitgebrande woonblok lopen waar de meeste ramen en deuren nog zijn dichtgetimmerd, zucht Alex. 'Het is een trieste aanblik.' Mammar voelt aan een voordeur waar drie hangsloten op zitten om te voorkomen dat er daklozen naar binnen gaan en zegt: 'Het is geen mooi gezicht voor de wijk. De huisjesmelker is verantwoordelijk voor de herbouw, maar er is gesteggel met de verzekering.'
Hangsloten op een voordeur in de Wouwermanstraat I
Hangsloten op een voordeur in de Wouwermanstraat I © Omroep West
Een enkele bewoner is teruggekeerd. De meesten hebben een huurwoning elders aangeboden gekregen. De moskee op de hoek is wel weer in gebruik. 'Ze haalden zelf ruim een ton op en hebben dat gebruikt voor herstelwerkzaamheden. Alleen de zalen boven waar ze activiteiten organiseerden, kunnen ze nog niet gebruiken. Dat doen ze nu in de Beatrixschool,' zegt Alex.
Beluister hier het complete gesprek met Anniek Enthoven en Martijn Balster
De gemeente Den Haag laat weten dat de 23 uitgebrande woningen van verschillende eigenaren zijn. De gemeente heeft goed contact met hen. 'De individuele eigenaren van de appartementen moeten het eens worden over de herbouw. Dat is een tijdrovend en kostbaar proces. Ondertussen heeft wel een gedeeltelijke sloop plaatsgevonden,' schrijft een woordvoerder. 'Het tegengaan van insluipers is een zaak van de eigenaren. De gemeente en de politie hebben de afgelopen periode wel ingegrepen op het moment dat dat nodig was. De politie heeft insluipers uit de panden verwijderd en de gemeente heeft verschillende keren de afdichting hersteld als de situatie daar om vroeg en initiatief van de eigenaren niet afgewacht kon worden.'

Geen slachtoffers

Al met al kijken de drie mannen van de bewonersorganisatie terug op een bijzonder jaar. 'Gelukkig zijn er geen slachtoffers gevallen, dat is toch wel het belangrijkste,' zegt Noureddine. 'Dit mag nooit meer gebeuren,' benadrukken Mammar en Alex. 'Daarom is de nazorg belangrijk, beleid vanuit de gemeente. Die moeten ermee aan de slag.'
Zaterdag 21 mei om 17.00 uur is op TV West de documentaire 'Brand Wouwermanstraat' te zien. In deze documentaire kijken hulpverleners terug op de heftige gebeurtenissen van een jaar geleden. Kijk mee op TV West.