Den Haag over vijf maanden van Russisch gas af; fors hogere kosten verwacht

© ANP
DEN HAAG - De gemeente Den Haag gaat al per 10 oktober van dit jaar van het Russisch gas af. Dat is een direct gevolg van sancties van de Europese Unie tegen Rusland. Daarom moet Den Haag onder grote druk een nieuwe gasleverancier vinden. Dat leidt waarschijnlijk tot zeer hoge tarieven. Bovendien worden de gebouwen van de gemeente dan straks verwarmd met 'grijs' gas, omdat er wereldwijd veel te weinig duurzamer 'groen' gas is, schrijft de Haagse wethouder Saskia Bruines (D66) aan de Haagse gemeenteraad.
Na de inval van Rusland in Oekraïne ontstond discussie over het gebruik van Russisch gas door overheden. Ongeveer 120 gemeenten in Nederland nemen gas af van het Russische bedrijf Gazprom, waaronder Den Haag, Gouda, Alphen aan den Rijn en Krimpenerwaard.
Dat leidde onder meer in Den Haag tot kritiek. 'Het is onacceptabel als we als stad van vrede en recht zo indirect de Russische invasie in Oekraïne financieel mogelijk maken', stelde bijvoorbeeld raadslid Janneke Holman (PvdA) in een gezamenlijke oproep met D66, GroenLinks en de Haagse Stadspartij.

Wachten

Wethouder Bruines liet aanvankelijk in een reactie weten de contracten met Gazprom te bestuderen en ook op richtlijnen van het Rijk te willen wachten voordat Den Haag een beslissing nam. Later meldde ze dat de stad uiterlijk 1 september een besluit zou nemen over het contract met Gazprom dat nog tot 1 januari volgend jaar loopt. Wel maakte ze duidelijk dat de gemeente een aanbestedingsprocedure zou beginnen voor een nieuwe leverancier.
Inmiddels is de situatie drastisch veranderd, schrijft Bruines aan de gemeenteraad. De Europese Unie heeft begin april van dit jaar nieuwe maatregelen aangekondigd tegen Rusland. Als gevolg daarvan is het verboden om nieuwe opdrachten te gunnen aan Russische bedrijven, inclusief hun dochterondernemingen in de EU. Ook moeten contracten met deze bedrijven die zijn afgesloten voor april van dit jaar voor 10 oktober 2022 zijn beëindigd of afgewikkeld. Hieronder valt ook het contract van de gemeente met Gazprom. Dat betekent dus in de praktijk dat Den Haag voor die datum een nieuwe gasleverancier moet hebben.

Flinke uitdagingen

Dat levert wel een aantal flinke uitdagingen op, maakt wethouder Bruines ook duidelijk. Zo bestaat er in theorie een risico dat er helemaal geen leverancier kan worden gevonden. Geen inschrijving, geen overeenkomst en daarmee ook geen gas voor de gemeente per half oktober, schetst ze.
Verder is het vrijwel zeker dat een nieuw contract ook leidt tot 'aanzienlijk hogere kosten'. De wethouder: 'Op basis van de huidige marktprijzen zullen de leveringskosten (voor belastingen) voor aardgas vele malen hoger zijn.'

Geen groen gas

Een ander probleem is dat het voor de komende jaren onmogelijk is om groen gas in te kopen. De benodigde hoeveelheden zijn simpelweg niet beschikbaar, stelt Bruines. 'Gezien de urgentie om snel tot een nieuwe overeenkomst te komen wordt met de aanbesteding volledig op "grijs" gas ingezet.' Wel wordt aan leveranciers gevraagd om eventueel later groen gas te gaan leveren als dat er is. 'De mogelijkheden hiervoor zijn echter beperkt en worden door het aanbod van de markt bepaald.'
Volgens de wethouder zijn er in heel Nederland ongeveer 120 gemeenten die met dezelfde problemen kampen. Die moeten voor oktober van het Russisch gas af. Vandaar dat nu wordt onderzocht of die kunnen gaan samenwerken. Dat zou de kans op een succesvolle aanbesteding vergroten.

Panden verwarmd

De wethouder belooft zich 'maximaal in te zetten' zodat de 'gemeentelijke panden verwarmd kunnen blijven'. Maar de situatie leidt er ook toe dat Den Haag er nu ook zoveel mogelijk aan gaat doen om gewoon minder gas te gaan gebruiken door nog meer te verduurzamen. Want, zo zegt Bruines: 'Helemaal geen gas inkopen zou de beste optie zijn.'