Eindelijk witte rook in Den Haag: bestaande coalitie gaat door

Piet Hein Donner
Piet Hein Donner © ANP
DEN HAAG - Den Haag houdt zeer waarschijnlijk hetzelfde stadsbestuur als dat er nu zit. D66, VVD, GroenLinks, CDA en PvdA gaan met elkaar coalitiebesprekingen voeren. Dat heeft Piet Hein Donner, die anderhalve week geleden werd aangesteld als onafhankelijk adviseur van de Haagse gemeenteraad, maandagmiddag bekend gemaakt.
Volgens Donner is dit 'voorshands de meest haalbare coalitie om tot een stabiel stadsbestuur te komen'. Bovendien denkt hij dat de partijen een akkoord kunnen sluiten 'dat nodig is voor de stad en dat ieder ook met opgeheven hoofd zal kunnen verdedigen als een goed resultaat'.
Donner is door de partijen ook gevraagd om de verdere gesprekken te begeleiden en daarmee dus als informateur op te treden. Hij heeft toegezegd dat te willen doen.

Uitweg uit impasse

De voormalig vicevoorzitter van de Raad van State en oud-minister Piet Hein Donner ging op 13 mei aan de slag als adviseur van de Haagse gemeenteraad omdat er na twee verkenningsrondes nog geen zicht was op een nieuwe coalitie. Hij moest een uitweg vinden uit de 'ontstane impasse'. Donner zei 'ja' op het verzoek van de raad omdat hij 'slechts nee kan zeggen indien daar een dwingende reden voor is'. En een dergelijke reden 'kon hij terstond niet bedenken', schrijft hij nu.
In zijn verslag constateert Donner dat een coalitie mét de grootste partij in de stad, Hart voor Den Haag, niet mogelijk is. Dit omdat bijvoorbeeld D66 niet met die partij wil samenwerken zolang er nog een strafrechtelijk onderzoek loopt tegen onder meer twee partijleider Richard de Mos en oud-wethouder Rachid Guernaoui. Maar dat bleek niet alles. Donner: 'Andere mogelijke combinaties waar HvDH mij op wees, zijn evenmin realiseerbaar bij gebrek aan bereidheid daaraan mee te werken bij een of meer van de daarvoor nodige partijen.'

Noodgevallen

Coalities van zes of zeven partijen vielen vervolgens ook af, omdat vooral voor D66 en het CDA dat een optie is die alleen in noodgevallen mogelijk is.
Vandaar dat Donner vorige week weer in gesprek ging met de partijen die nu ook al de coalitie vormen. Hij wees ze er daarbij op dat de stad in zwaar weer verkeert, onder meer in financieel opzicht. Bovendien wacht een aantal grote uitdagingen, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, werken, leefbaarheid, sociale zekerheid, bereikbaarheid en duurzaamheid. Den Haag zou daarom behoefte hebben aan een 'degelijk en stabiel bestuur'.

Beste perspectief

De adviseur heeft de partijen tijdens dat gesprek ook duidelijk gemaakt dat de partijen die toen bij hem aan tafel zaten 'onder de gegeven omstandigheden mitsdien het beste perspectief op een stabiel en goed gemeentebestuur' bieden. Maar dat ze daarbij ook bereid moesten zijn 'om over de eigen schaduw heen te springen'.
De vijf partijen hebben zich vervolgens bereid getoond om met elkaar te willen praten zonder dat ze zich al uitspraken over de vraag of ze ook echt een coalitie wilden vormen. Daarbij ging het vooral over waaraan een eventuele samenwerking aan moet voldoen en hoe ze voor een 'stabiel en evenwichtig bestuur' kunnen zorgen. Die gesprekken hadden donderdag en vrijdag plaats. Hoewel daarbij geen harde conclusies werden getrokken, werd daarbij wel duidelijk dat de vijf samen met een goed gevoel een nieuw stadsbestuur moeten kunnen vormen, aldus Donner. Vandaar dat hij met het advies komt om de huidige coalitie voort te zetten.

'Nu de inhoud'

De partijen kunnen zich daarin vinden, zo wordt nu ook duidelijk. 'Het is goed nieuws dat we de volgende stap in de formatie nemen en ons nu op de inhoud kunnen richten', reageert D66-partijleider Robert van Asten. 'Den Haag heeft een betrouwbaar, verantwoordelijk en daadkrachtig stadsbestuur nodig met een gezamenlijke visie op de uitdagingen en de kansen voor de stad alleen dan kunnen we echt een verschil maken voor de ruim half miljoen Hagenaars.'
De Partij voor de Dieren - die nu dus ondanks een flinke winst in maart ook niet in de coalitie komt - vindt dat Donner niet serieus heeft gekeken naar een links en progressief college. 'Adviseur Donner en de zittende coalitie zijn niet toe aan een groene koersverandering', is de conclusie van Robert Barker van de Partij voor de Dieren. 'De belangrijkste vraag is: waarom heeft het zo lang geduurd?'
Sebastian Kruis van de PVV is ook niet te spreken over het advies. 'Bespaar ons de onderhandelingen', twittert hij. 'Dezelfde oude meuk gaat door. Van het vorige coalitieakkoord is niets terechtgekomen, anders dan een kelderende opkomst. Dus onderhandelen is enkel nieuwe gewichtige teksten bedenken bij de nietszeggende, nergens toe leidende plannetjes.'