Levensgrote sculpturen in museum Voorlinden: 'We moeten niet denken dat wij de wereld maken'

Een van Gormley's kunstwerken
Een van Gormley's kunstwerken © ANP
WASSENAAR - Het is een bijzonder gezicht. Twaalf ijzeren mensen staan je op te wachten zodra je het landgoed van museum Voorlinden in Wassenaar oploopt. Het is onderdeel van de nieuwe tentoonstelling GROUND van kunstenaar Antony Gormley. Van loden sculpturen tot aan een doolhof van ijzeren draden: Gormley zet de rol van de bezoeker in een heel ander perspectief.
Bij aankomst worden bezoekers gelijk ontvangen door twaalf beelden van Gormley. Ze staan netjes in een rij achter elkaar, in verschillende posities. Het begint heel klein, in een foetushouding. Elk beeld ontvouwt zich per meter net iets meer, tot aan het einde van de rij een ijzeren mens uitkijkt op het museum. De beelden wegen ieder 650 kilo en Gormley gebruikte zijn eigen lichaam als mal voor de sculpturen. Een uitdaging voor bezoekers die de beelden na willen doen.
Antony Gormleys beelden in de tuin van het museum Voorlinden
Antony Gormleys beelden in de tuin van het museum Voorlinden © Christel Verloop
Niet alleen in de directe omgeving van het museum staan Gormley's objecten. Zelfs tot in de duinen, waar het natuurgebied op uitloopt, zijn de beelden verstopt in de bosjes, bomen en langs de wandelpaden. Gormley heeft een bijzondere band met de natuur. Via zijn kunst wil hij toeschouwers bewustmaken over hun positie in de natuur en ruimte. Zoals Barbara Bos van museum Voorlinden op Radio West zei: 'We moeten niet denken dat wij de wereld maken, maar dat de natuur allesoverheersend is.'
Antony Gormley is een Britse kunstenaar, geboren in 1950. Hij staat bekend om zijn sculpturen waarbij hij gebruikmaakt van metalen. Doel van zijn kunst is mensen laten nadenken over hun rol op deze wereld. De afgelopen tientallen jaren is zijn werk meermaals tentoongesteld in verschillende galerijen en musea in Engeland, maar ook daarbuiten.

Gormley speelt in op zintuigen

Binnen in het museum laat Gormley zich van een heel andere kant zien. Zo staat middenin een zaal een loden object van maar liefst 12 meter lang, een doodlopende tunnel waar je in kan lopen, genaamd 'Passage'. De ingang van het werk is gevormd naar de contouren van het menselijk lichaam. Het doel van het object is het ontnemen van een van de belangrijkste zintuigen van de mens: zicht.
Gormley's duisternis tunnel
Gormley's duisternis tunnel © Christel Verloop
Zodra je het object binnenloopt waan je je in complete duisternis en moet je vertrouwen op je gevoel en je intuïtie. Bezoeker en kunstliefhebber Angelique Werner omschrijft het als een reis. 'Het begint heel beknellend en je houdt bijna je adem in omdat je onzeker het donker tegemoet loopt. Dan draai je je weer om en is er licht aan het eind van de tunnel, wat zorgt voor een ontlading van emotie en opluchting. Het is een gek gevoel, omdat je denkt te weten dat je er wel weer uitkomt. Maar in het object ben je compleet overgeleverd aan je emoties en intuïtie.'

'Wat ga jij doen?'

Gormley maakt niet alleen gebruik van metalen. Een van zijn kunstobjecten bestaat uit 24.000 poppetjes van klei. Eén voor één kijken de kleine mensjes, gemaakt van klei uit het Amazonegebied, je vragend aan. 'Wat ga jij doen?', lijken ze te vragen. De kunstenaar zet je niet alleen aan het denken over de positie en rol van je eigen lichaam en zintuigen, maar ook over de rol van de mens in klimaatverandering. De poppetjes spreken de bezoeker aan om te reflecteren op hun impact op de natuur.
Gormley's beeldjes van klei
Gormley's beeldjes van klei © Christel Verloop
Naast klei en metaal zijn er nog veel meer materialen en vormen die Gormley gebruikt. Zoals Werner stelt: 'Gormley's kunst moet je gewoon gaan zien en voelen'. De tentoonstelling is tot en met 25 september 2022 te zien in en rondom het museum Voorlinden.