Frustratie en boosheid na stikstofplannen: 'Boerenbedrijven gewoon de nek omgedraaid'

Foto ter illustratie
Foto ter illustratie © ANP
REGIO - De nieuwe stikstofplannen van het kabinet kwamen vrijdag hard aan bij melkveehouder Hans van der Hulst. Zijn bedrijf zit tientallen meters van een beschermd natuurgebied in Noordwijk. Hierdoor zag hij zijn toekomstplannen in een klap in rook op gaan. 'Ik denk dat ik over een paar jaar klaar ben met melken', vertelt hij. 'Het maakt mij gewoon heel kwaad.'
Met de nieuwe plannen wil het kabinet ervoor zorgen dat in 2030 de uitstoot van stikstof in heel het land is gehalveerd ten opzichte van 2018. Maar niet overal in het land kan en moet evenveel worden bespaard. In het regeerakkoord is bijvoorbeeld afgesproken dat driekwart van alle natuurgebieden in Nederland over acht jaar een 'gezond stikstofniveau' moet hebben. De gevolgen van het rapport zijn daardoor het grootst voor de provincie Gelderland en Noord-Brabant.
Ondanks dat de gevolgen voor Zuid-Holland dus beperkter zijn, krijgt een deel van de boeren in onze regio zeker te maken met de gevolgen van de stikstofplannen. Onder andere de boeren die een bedrijf vlakbij een Natura 2000-gebied aan de kust hebben, kunnen ingrijpende gevolgen verwachten. 'Wat dit precies betekent voor mij, weet ik nog niet. Maar wij zitten met ons bedrijf natuurlijk 50 meter van een natuurgebied vandaan. Aan de de andere kant van de weg loop je het gebied zo binnen. Dus ik ben sowieso de pineut', vertelt Van der Hulst, melkveehouder in Noordwijk.

Circuit van Zandvoort

'Ik hou echt mijn hart vast. Ik denk dat ik over een paar jaar klaar ben met melken hier in Noordwijk, want dan mogen wij hier gewoon niets meer doen', verzucht de boer uit Noordwijk. 'Waarschijnlijk kan ik er ook weinig aan doen om ervoor te zorgen dat ik toch niet hoef te sluiten. Wij passen namelijk steeds van alles aan in onze stal en onze werkwijze om de emissie te verminderen, maar het is eigenlijk nooit goed', zegt hij gefrustreerd.
Dat de maatregelen die Van der Hulst treft nooit goed genoeg zijn, is niet het enige dat hem stoort. 'Een klein stukje hier verderop ligt het circuit van Zandvoort, maar daar mag alles wel blijven doorgaan. Dat vind ik eigenlijk nog erger. Dat circuit is pas van na de oorlog en deze boerderij bestaat al 200 jaar', voegt hij toe. 'Het maakt mij gewoon heel kwaad.'
'Het is zwaar. We wisten natuurlijk dat er grote opgaves liggen en daar willen we ook echt mee aan de slag. We moeten er nog even goed op studeren hoe die cijfers precies zitten en wat dat voor de verschillende gebieden betekent', zegt gedeputeerde Jeannette Baljeu van de provincie Zuid-Holland in een eerste reactie in het TV West Nieuws. 'Maar het is een enorme opgave zoals die nu gesteld is.' Baljeu is wel blij dat er duidelijke doelen zijn vanuit het Rijk en geeft aan dat ze al een tijd bezig is met het in kaart brengen van de mogelijkheden om tot stikstofreductie te komen. 'We kijken in de gebieden hoe ze in elkaar zitten. Zijn er veel boeren of ook andere sectoren, want laten we niet vergeten dat we in oktober van het kabinet horen wat andere sectoren moeten bijdragen aan het verminderen van de stikstofuitstoot. We gaan kijken wat we kunnen doen met innovatie bij boerenbedrijven, wellicht een aantal verplaatsingen, er zijn ook mensen die vrijwillig willen stoppen omdat er geen opvolging is. Zo gaan we in de gebieden met elkaar in gesprek om te kijken hoe we tot een reductie kunnen komen. Het wordt flink aanpoten.'

'Ik vind het schunnig'

Van der Hulst is het dus niet eens met de stikstofplannen die vrijdag zijn gepresenteerd. 'Ik vind het schunnig', zegt de melkveehouder. Ook Bert van der Kooij van Melkveehouderij Duivenvlugt in Maasland is niet te spreken over het rapport. 'Leuk dat ze plannen maken. Maar het model waarop dit hele plan gebaseerd is, daar worden aan alle kanten vraagtekens bij gezet', zegt hij boos. 'En op basis daarvan worden er nu gewoon boerenbedrijven de nek omgedraaid.'
De Maaslandse boer weet nog niet goed wat dit stikstofplannen nu daadwerkelijk voor zijn bedrijf betekenen. 'Het zijn natuurlijk doelstellingen voor een heel gebied. Dus als mijn buurman genoeg doet om de stikstof te verminderen, dan kan ik gewoon blijven bestaan. Maar anders weer niet', legt Van der Kooij uit. 'Dus met het plan dat nu bekend is gemaakt kan je als individueel bedrijf voorlopig nog helemaal niets.'

'Het gaat gewoon hartstikke fout'

Toch verwacht de melkveehouder uit Maasland dat de gevolgen voor hem voorlopig zullen meevallen. 'De plannen voor Midden-Delfland vallen mee, dus ik denk dat ik voorlopig kan blijven bestaan. Maar dat is voor de komende paar jaar, want er komen nog meer plannen achteraan', verzucht Van der Kooij. 'Voor ons als individu valt het dus nog mee, maar voor de hele sector gaat het gewoon hartstikke fout.'
Regiomanager Nico Verduin van belangenvereniging LTO Noord is 'enorm geschrokken' van de boodschap van het kabinet. 'We zien dat de overheid heel erg top-down zaken over gebieden uitstort en eisen oplegt waardoor boeren helemaal niet meer mogelijk is in sommige gebieden. Dat is wel een hele vreemde en onrealistische manier om oplossingen te zoeken', zegt hij. En hij zet vraagtekens bij de doelen: 'In bijvoorbeeld het duingebied zitten al heel weinig boeren. Ongeveer twintig procent van de stikstofdruk komt daar van de boeren. Er wordt heel eenzijdig gestuurd op de rol van de boeren, maar over die andere tachtig procent horen we op dit moment nog veel te weinig. Dus laten we bij het vinden van oplossingen niet alleen kijken naar de boeren, maar ook naar de andere sectoren.'