Weer verdwijnt een beroemd Indonesisch restaurant uit Den Haag

Chef-kok Boonyuen en eigenaar Deuning van The Raffles
Chef-kok Boonyuen en eigenaar Deuning van The Raffles © Omroep West
DEN HAAG - Na net geen 30 jaar valt het doek voor het beroemde Indonesische restaurant The Raffles in Den Haag. Eigenaar Frank Deuning (63) doet de deur dicht, omdat hij door zijn ziekte niet langer in staat is zijn geliefde gasten te bedienen. 'Het wordt te zwaar. Door mijn multiple sclerose loop ik heel slecht en ik ben eigenlijk al iets te lang doorgegaan', vertelt Deuning. Nog twee weken zal de horecaondernemer zich erdoorheen slepen, voordat hij zijn zaak definitief sluit.
Opnieuw een aderlating voor Den Haag als weduwe van Indië. Het rijtje beroemde Indonesische restaurants dat de deuren sloot, wordt steeds langer en langer. Gingen eerder al onder meer Sarinah, Tampat Senang, Garoeda en recent nog Didong dicht, nu komt dus een einde aan het bestaan van The Raffles.
Een restaurant in het 'hogere' segment, niet geheel toevallig gelegen aan de Javastraat. 'Wij bieden gerechten uit de hele Archipel, maar vooral de keuken van West-Java.' Voor de niet-kenner, wat houdt die dan in? 'Het is een elegante keuken. Er wordt veel gebruik gemaakt van groene kruiden. Het eten is zoutarm, niet te heet en heeft een hoge zuurgraad.'

'Ik zag het wel aankomen'

Deuning, geboren in Nederland maar met beide ouders uit Nederlands-Indië, somt het rijtje kenmerken van zijn geliefde keuken zo op, zonder ook maar een moment een stilte te laten vallen. Hij lijkt vergroeid met zijn zaak en dat is ook niet zo gek na negenentwintig jaar. 'Maar ik zag de sluiting wel aankomen.'
Door zijn ziekte werd het steeds lastiger de zaak draaiende te houden. Gek genoeg had corona voor hem ook een positief effect. Deuning: 'Ik doe iedere dag zelf de inkoop van mijn ingrediënten. Door mijn slechte gezondheid moest ik elke keer al iemand meenemen om me te helpen. In de coronatijd hadden mensen daar ruim de tijd voor, maar dat wordt nu het voorbij is steeds moeilijker.'

Den Haag bleef trekken

De ingetogen maar erg sympathieke eigenaar werd geboren in Dordrecht, waar hij ook opgroeide. Zijn fascinatie voor eten deed hij op tijdens een horecaopleiding, de middelbare hotelschool in Tilburg. Tijdens die opleiding belandde hij voor een stage in Den Haag. Na zijn opleiding ging hij in het buitenland werken en in Amsterdam. Maar Den Haag bleef lonken.
'Ik had daar connecties, dus bleef ik in de omgeving. Ik werkte eerst in sterrenrestaurants met de Franse keuken zoals Auberge de Kievit in Wassenaar en Villa Rozenrust in Leidschendam. Er waren toen nog bijna geen sterrenzaken. Daarna werd ik gevraagd als sommelier in Royal Dynasty. Dat was een Thais-Chinees restaurant aan het Noordeinde in Den Haag.'

Geen enorme rijsttafels

Een jaar later wist hij er op te klimmen tot bedrijfsleider. Toen de zaak werd verkocht, besloot hij voor zichzelf te beginnen. 'Ik wilde een Indonesisch restaurant beginnen dat niet standaard was. Er werd en wordt à la minute gekookt. Wij hebben geen rijsttafels volgens de Nederlands-Indische traditie met 15 gerechtjes.'
Restaurant The Raffles aan de Javastraat in Den Haag
Restaurant The Raffles aan de Javastraat in Den Haag © Omroep West
Bij The Raffles volgen ze meer de authentieke Indische traditie, waarbinnen de rijsttafel echt een feestmaaltijd is. 'Dat zijn vijf of zeven gerechten en daarbij wordt naar het soort gelegenheid geluisterd. Is er een verjaardag of een huwelijk, dan komt er altijd gele rijst bij. Gaat het om een afscheid, dan is er witte rijst gekookt in kokosmelk.'

Eerste generatie bijna uitgestorven

Daar komt een specifiek publiek op af, vertelt Deuning. 'Oorspronkelijk was zeker de helft van de gasten Indo van de eerste generatie. Maar daar is nu bijna niets meer van over. Die mensen zijn negentig jaar of ouder, die gaan niet meer uit eten.' Maar ook hier had corona een onverwachts positieve wending.
'In die tijd zijn we begonnen met bezorgen. Toen ze dat hoorden, begonnen deze mensen ineens weer te bestellen. Dat was erg leuk.' Maar van de tweede en derde generatie hoeft hij het niet te hebben. 'Die gaan liever Thais of sushi eten, ze komen hier misschien één keer per jaar eten. Daarvan kan ik de huur niet betalen.'

'Gehele Indische cultuur zal uit Nederland verdwijnen'

Volgens Deuning zal 'de gehele Indische cultuur in Nederland' op een gegeven moment verloren gaan. 'Dat ligt ook aan de mensen zelf. We hadden hier bijvoorbeeld ooit twee Indonesische dansscholen in Den Haag. Allebei gestopt. De nieuwe generaties zijn niet geïnteresseerd.'
Hoe dat komt? Hij heeft wel een idee. 'Men is heel erg vernederlandst. Dat wilden de ouders ook graag, Nederlands zijn. En daar word ik wel verdrietig van, ja. Want ook de kennis van dit eten is er straks niet meer. Dan zit iedereen bij de all you can eat-suhsi.'

Het gaat echt niet meer

Goed, de oude generatie bestelde dus nog wel bij hem, dankzij corona. Maar die ziektegolf had helaas ook een negatieve uitwerking. Zakelijke klanten kwamen niet meer en ook de internationale bezoekers bleven weg. Maar de gevolgen van de ziekte gaven uiteindelijk de doorslag om te stoppen. En nu is het dus binnenkort voorbij.
Deuning zal zijn zaak straks zeker missen. 'Ik heb altijd in de horeca gewerkt. Altijd 's avonds, hard werken en veel uren maken. Ik zal het restaurant en de gasten wel gaan missen. Het stoppen is een enorme stap voor mij, maar het gaat echt niet meer.'

Gasten stiekem aan de zoete wijn

Wat het zo leuk maakt? 'Het sociale aspect. Dat je altijd omringd bent door mensen. En ik kan inmiddels enorm goed aanvoelen wat die mensen willen. Meestal bestellen ze droge, witte wijn. Op een gegeven moment breng ik dan ook een keer zoete wijn. Want dat durven ze niet te bestellen, dat hoort niet. Maar ik voel aan dat ze het lekker vinden en dan breng ik het toch. Dan zijn ze erg blij', lacht hij.
Frank Deuning al bijna dertig jaar actief in The Raffles
Frank Deuning al bijna dertig jaar actief in The Raffles © Omroep West
Dat hij het zo lang zou volhouden, leek geen uitgemaakte zaak. In het begin werd er gekookt door een oom van Deuning, uit Bandung. 'Die had toen twintig jaar in het buitenland gewerkt als privékok en was al met de vut. Maar hij miste het restaurant en vond het leuk om hier aan de slag te gaan.'

Kok zonder ervaring

Dat kon niet eeuwig doorgaan en dus moest het restaurant op zoek naar een nieuwe kok. 'Liefst eentje zonder ervaring, want die kon ik nog kneden. En mijn oom kon hem of haar alles leren.' Het werd Vichai Boonyuen, inmiddels 60 jaar oud. Geen Indo, maar een man met Thaise wortels en zonder enige ervaring.
'Hij kon nog niks, toen hij hier kwam. Dankzij mijn oom en de inmiddels jarenlange ervaring is dat heel anders. Vichai kent ook alle grote chefs in Nederland, omdat we aan heel veel wedstrijden hebben meegedaan. Wel gek hoor, dat we straks na bijna dertig jaar niet meer met elkaar samenwerken.' Wat de sluiting van The Raffles voor zijn chef-kok betekent, is nog niet duidelijk.

Er gloort hoop op een overname

Deuning is in onderhandeling met een serieuze overnamekandidaat. Als dat niet lukt, moet hij het pand 1 juli 'bezemschoon' opleveren. 'Er waren eerder ook andere kandidaten, maar die zijn afgehaakt. Nu is er nog eentje over en het ziet er hoopvol uit', vertrouwt hij ons toe. Maar de zaak zal dan wel veranderen. 'Ik heb tegen alle kandidaten gezegd: je moet wel doen waar je goed in bent.'
Zoals de afgelopen decennia wordt het dus niet meer. En dat stemt veel mensen verdrietig. Zoals Wieteke van Dort, die toch wel de tante van alle Haagse Indo's en totoks genoemd mag worden. 'Dat is heel erg jammer, want het is een verrukkelijk restaurant', zegt ze met haar kenmerkende stem. 'Ook zorgelijk dat Frank zo ziek is. Ik heb nog een paar keer opgetreden in het restaurant en ga het zeker missen.'

'Heel treurig allemaal'

Ook schrijfster Yvonne Keuls, die jaren geleden nog tevergeefs actie voerde om restaurant Sarinah open te houden, is in mineur. 'Het is toch een stuk cultuur dat verdwijnt', zegt ze. 'Ook de literatuur en het eten zijn daarmee verbonden. Dat mag niet zomaar verdwijnen. En nou is Didong ook al weg. Het is treurig, allemaal.'
Het interieur van restaurant The Raffles
Het interieur van restaurant The Raffles © Omroep West
De Indonesische ambassadeur Bapak H.E. Mayerfas spreekt tegenover Omroep West lovend over de restauranteigenaar. 'Voor de mensen die de Indonesische keuken jarenlang hebben omarmd en gepromoot, zoals Frank Deuning, wil ik mijn waardering uitspreken en mijn oprechte ondersteuning aanbieden.'

Ambassadeur is optimistisch

Want, zo zegt hij, 'Bij de Indonesische ambassade staat de deur altijd open, in de geest van gotong royong (er voor elkaar zijn, solidariteit, red.) en ik ben er van overtuigd dat we samen oplossingen en strategieën kunnen vinden om van deze pandemie te herstellen.'
Volgens hem hebben de ongeveer vierhonderd Indonesische restaurants in Nederland over het algemeen de coronacrisis goed hebben doorstaan. Maar makkelijk was dat niet altijd. 'Sommige waren tijdelijk gesloten omdat ze moesten verhuizen of zichzelf opnieuw moesten uitvinden.'

Frank kan niet meer op reis

En er speelt nog iets, ook Indonesische restaurants hebben problemen met het vinden van personeel. 'Daarnaast viel mij ook op dat sommige eigenaren van de gelegenheid gebruik hebben gemaakt om af te reizen naar Indonesië', zegt de ambassadeur.
Voor Deuning zit dat er niet meer in. 'Naar Indonesië reizen is geen optie meer, laat staan daar wonen. Ik kan door mijn ziekte niet meer tegen de warmte. Ik had nog wel veel meer van de wereld willen zien en zeker van Indonesië.'

Lesgeven over wijn

Want over dat land is hij nog steeds erg enthousiast. 'Als je daar eenmaal bent geweest, dan wil je steeds weer terug. Er is daar zoveel te zien, maar voor mij is het lastig. Veel dansvoorstellingen en culturele dingen zijn buiten, ik moet van airco naar airco reizen.'
Toch blijft hij positief gestemd. 'Er is nog genoeg te doen, hoor. Ik heb dus heel veel met wijn, omdat ik ook sommelier ben. Ik moet nog een paar jaar werken tot mijn pensioen, dus ik hoop daar misschien les in te kunnen geven. Maar na die zeventig uur per week van de afgelopen jaren, kan het ook geen kwaad voorlopig eens wat rustiger aan te doen.'