Oekraïense arbeidsmigranten willen ook geld van Den Haag: gemeente vraagt kabinet om regels

Oekraïense vluchtelingen komen aan in Nederland
Oekraïense vluchtelingen komen aan in Nederland © ANP
DEN HAAG - Bij de gemeente Den Haag hebben zich afgelopen tijd zeker 150 Oekraïners gemeld die niet op de vlucht waren voor de oorlog, maar wel in aanmerking willen komen voor leefgeld en opvang. Het gaat daarbij om arbeidsmigranten die hier al waren voordat de oorlog uitbrak. Den Haag wil dat het kabinet snel met regels komt, omdat het nu nog juridisch niet mogelijk is om de arbeidsmigranten te weigeren. 'Hierdoor ontstaat een risico dat we opvang regelen en leefgeld gaan verstrekken aan mensen die niet gevlucht zijn voor de oorlog', aldus de gemeente.
Den Haag heeft over de kwestie een brandbrief gestuurd aan de ministers Yesilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) en Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en staatssecretaris Van der Burg (Asiel). De gemeente hoopt dat de bewindslieden zo snel mogelijk duidelijkheid bieden wie tot de groep 'ontheemden' uit Oekraïne hoort en wie niet.
Dagelijks melden zich ongeveer twintig nieuwe Oekraïense vluchtelingen in het regionaal aanmeldcentrum in de Broodfabriek in Rijswijk. De gemeente Den Haag heeft inmiddels 1300 opvangplekken voor de vluchtelingen gerealiseerd. Daarnaast hebben er nog ongeveer 1800 onderdak gevonden bij particulieren.

Normaal

De gemeente doet zijn best om de vluchtelingen een 'zo normaal' mogelijk leven te bieden, schrijft wethouder Arjen Kapteijns (GroenLinks) aan de gemeenteraad. Dat betekent ook dat bijvoorbeeld kinderen naar school kunnen. Eind juni zijn in het primair onderwijs in totaal 300 Oekraïense leerlingen geplaatst en zijn er vijftig leerlingen vervroegd geplaatst in het voortgezet onderwijs. Aan het voorgezet onderwijs nemen bijna 220 gevluchte kinderen deel.
Ook krijgen de mensen die moesten vluchten voor de oorlog leefgeld. Van die regeling maken in Den Haag bijna 1200 mensen gebruik.

Nieuwe groep

Tegelijk signaleert de gemeente ook dat zich onder de mensen die zich melden ook een nieuwe groep zit: arbeidsmigranten uit Oekraïne die hier al waren voordat de oorlog honderd dagen geleden uitbrak. Daarvan hebben zich inmiddels 150 bij de gemeente gemeld om zich in te schrijven in de Basisregistratie Personen (BRP). Op die manier kunnen zij een beroep doen op de voorzieningen voor ontheemden uit Oekraïne.
Dat het gaat om arbeidsmigranten is volgens de gemeente zichtbaar in paspoorten en eerdere BRP gegevens. Daarnaast noemt de gemeente het 'opvallend' dat het nu vooral mannen in werkzame leeftijd zijn die een beroep doen op ondersteuning en zich willen inschrijven. Tot voor kort ging het voornamelijk om vrouwen, kinderen en ouderen. Bovendien is er ook een grote groep met een Pools visum in het paspoort of een nog geldige verblijfsvergunning in een ander land. De gemeente: 'Feitelijk zijn deze Oekraïners niet ontheemd.'

Niet weigeren

Op dit moment is het juridisch niet mogelijk om arbeidsmigranten te weigeren. Minister Van Gennip had eerder al aangeven dat het kabinet hierover ook al signalen had ontvangen. Zij kondigde aan dit met haar collega’s in het kabinet te willen bespreken. Den Haag dringt echter aan op spoed. De gemeente wil graag weten wat te doen met deze groep, staat in een brandbrief. Want de kans is ook aanwezig dat ze 'misbruik' maken van de oorlog, aldus de gemeente. 'Al dan niet daartoe aangezet door werkgevers, uitzenders of huisvesters.'
Verder vraagt Den Haag het kabinet ook om extra aandacht voor de arbeidsomstandigheden. De brief: 'De Oekraïense arbeidsmigranten gaan vaak werken bij uitzendbureaus, maar mensenhandel vanuit andere landen, slechte arbeidsomstandigheden en uitbuiting liggen op de loer.'

Betere voorlichting

De gemeente wil dat er betere voorlichting komt en dat ook de arbeidsinspectie gaat controleren op uitbuiting en mensenhandel. 'Dit risico doet zich uiteraard niet alleen in Den Haag en de gemeente Westland voor. Dit vraagt dus om een landelijke aanpak', aldus de stad.