Jaiden (41) reageert slecht op medicatie en mishandelt moeder

Schrijvers van de rubriek Bij de Politierechter
Schrijvers van de rubriek Bij de Politierechter © Theresa Hartgers
DEN HOORN - De 41-jarige Jaiden reageerde dit jaar niet goed op een verandering in zijn medicatie. Een mogelijk gevolg daarvan was dat hij zijn moeder mishandelde. Hij sloeg haar meerdere malen met zijn vuisten in haar gezicht, kneep haar keel dicht en zou haar met haar hoofd tegen een stoel hebben geslagen.
Dit is een verhaal uit onze serie Bij de Politierechter.
'Is uw cliënt vandaag goed aanspreekbaar?', vraagt de rechter aan de advocaat van Jaiden voordat de verdachte zelf naar binnen wordt gebracht. De 41-jarige inwoner uit Den Hoorn zit inmiddels 45 dagen in de gevangenis in Scheveningen. 'Gisteren nog wel', zegt de advocaat terug, waarna de zijdeur van de zittingszaal opengaat en Jaiden verschijnt. In de zaal zitten verder ook familieleden van hem, zoals zijn broer en ook zijn moeder.
'Dat is een grote glimlach', merkt de rechter op als hij Jaiden, gekleed in een wit T-shirt en joggingbroek, ziet binnenlopen met een paar agenten. Jaiden glimlacht weer, maar zijn stemming verandert als de rechter vraagt of hij wat wil zeggen over de mishandeling. Hem wordt poging tot zware mishandeling, al dan niet mishandeling verweten.

Op zwijgrecht beroepen

'Niks te zeggen', zegt hij luid als de rechter naar de gebeurtenis vraagt. 'Wilt u zich op uw zwijgrecht beroepen? Waarom wilt u niks zeggen?', probeert de rechter. 'Waarom zou ik?', aldus Jaiden. 'Straf me maar, ik heb niks te zeggen.' 'Maar als u zegt, straf me maar, zegt u dan dat u het wel heeft gedaan? Of kunt u me uitleggen waarom niet?', vraagt de rechter door.
Er is niks gebeurd volgens Jaiden. 'Dan zeggen ze dat maar. Ik heb geen reden, waarom zou ik mijn moeder mishandelen?', is zijn reactie weer als de rechter hem probeert te herinneren aan wat er heeft plaatsgevonden. Ook een ander familielid was getuige. Jaiden zou boos zijn geworden omdat hij een behoorlijk geldbedrag wilde, maar dit niet kreeg. 'Heb geen geld gevraagd', zegt hij weer luid.

Volhouden dat het niet is gebeurd

Psychisch lijkt hij er niet helemaal bij te zijn. Hoewel hij zijn aandacht bij het gesprek kan houden, lijkt hij toch ver weg en maakt regelmatig ongecontroleerde bewegingen. Hij blijft volhouden dat het niet is gebeurd. 'Er zitten foto’s in het dossier', probeert de rechter weer. 'Mag ik die zien?', vraagt Jaiden, waarna foto's van zijn moeder op het scherm verschijnen. De verwondingen van een paar flinke klappen zijn duidelijk zichtbaar. Maar Jaiden blijft volhouden: hij weet van niks.
Zijn moeder heeft een schadevergoeding gevraagd. De mishandeling zou haar lichamelijk, psychisch, maar ook financieel hard hebben geraakt. Ze kon daardoor een tijd niet werken. 'Ik hoorde het van m’n advocaat. Ik heb genoeg geld. Als ze dat wil hebben, prima. Heb genoeg', zegt haar zoon. Er blijken alleen onderbouwingsformulieren te onderbreken bij de schadevergoeding.

Aanpassen van medicatie

De familie van Jaiden heeft zich al die tijd stilgehouden, maar als de rechter vraagt naar die formulieren, kunnen ze hun frustratie niet meer binnen houden. 'Het probleem is dat hij in een bepaald regime zat met medicatie, maar dat werd aangepast. Met als direct gevolg dat hij zich anders voelt. Mijn moeder is daar alleen nooit over geïnformeerd. Wat nu waarschijnlijk het geval is geweest, is dat het gevolgen had voor zijn gesteldheid', reageert één van de familieleden gefrustreerd.
Zoon Jaiden en zijn moeder blijken op loopafstand van elkaar te wonen en hij komt bijna dagelijks over de vloer. Hij heeft wel een eigen woning. 'Ik wil geen problemen. Ik wil de schade betalen. Als ze dat willen, betaal ik. Maar ik heb niks gedaan', roept Jaiden opeens weer heel hard. 'Ik wil geen problemen, ik maak nooit problemen', gaat hij door.

'Ik heb nachtmerries'

Zijn moeder krijgt ook even het woord. Haar stem breekt direct. 'Ik heb nachtmerries van wat er is gebeurd. Ik heb veel fysiotherapie. Ik ben duizelig en kan niet werken. Ik heb pijn. Ik heb nachtmerries. Ik slaap bijna nooit.'
Jaiden blijkt wel vaker vast te hebben gezeten. In het verleden is er schizofrenie bij hem vastgesteld. Hij wilde dit keer tijdens zijn aanhouding alleen aan geen enkel psychologisch onderzoek meewerken, waardoor er eigenlijk niks nieuws bekend is. Ook de rechter-commissaris probeerde met hem te praten. 'Ik las dat u de rechter-commissaris te lijf wilde gaan... Dat hoor je niet vaak. U was heel boos', zegt de rechter.

Verplichte zorg

Jaiden mompelt wat onsamenhangende zinnen. De rechter wil iets meer weten over een onderzoek naar een zorgmachtiging. Maar daar is tijdens de rechtszitting ook niks nieuws over bekend. Met een zorgmachtiging kan iemand verplichte zorg krijgen als vrijwillige zorg niet mogelijk is. Volgens de advocaat en Jaiden zelf heeft hij die wel, omdat hij depotmedicatie kreeg, maar recente gegevens ontbreken. 'Ik moet wel zeggen dat ik pas sinds gisteren contact heb weten te leggen met mijn cliënt', zegt de advocaat ook.
De officier van justitie vindt het lastig. Ze kan nu alleen over de verdachte feiten oordelen. Ze vindt Jaiden schuldig aan poging tot zware mishandeling. 'De keel is een heel kwetsbaar onderdeel van het lichaam. Dichtknijpen kan zwaar lichamelijk letsel tot gevolg hebben. We hebben het hier over geweld tegen een moeder. We kunnen ook zien wat dit met de moeder doet. Meneer heeft geen ziektebesef, er is wel echt hulp nodig. Binnen het strafrecht zijn de middelen alleen beperkt. Meneer wil niet meewerken. Ik weet dat er zorgen zijn en ik hoop dat vanuit een machtiging die mogelijk nog loopt, vandaaruit de zorg kan worden verleend', zegt ze.

Vier maanden gevangenisstraf

Doordat formulieren ontbreken voor de schadevergoeding, kan ze het daar niet mee eens zijn, zegt de officier. Ze eist vier maanden gevangenisstraf, waarvan twee maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar. De advocaat van Jaiden vindt in eerste instantie dat hij moet worden vrijgesproken of, in het laatste geval, alleen voor eenvoudige mishandeling moet worden veroordeeld. De rechter vraagt aan Jaidens moeder of ze nog wil reageren. Haar stem breekt weer direct als ze praat. 'Hij heeft hulp nodig. Zijn vader is overleden. Hij moet in de kliniek, alstublieft.'
De rechter vraagt nog of ze over een contactverbod heeft nagedacht. Dat wil ze niet. 'Ik wil dat hij hulp krijgt. Hij is mijn zoon. Ik maak eten voor hem, ik zorg voor hem. Zonder mij heeft hij niemand. Hij heeft alleen maar mij', vertelt ze huilend. De officier van justitie zegt nog wel dezelfde zorgen te delen. 'Ik kan niet alles eisen wat ik zou willen eisen. Dat zou via een rechterlijke machtiging vorm moeten krijgen. Ik ben vanuit het strafrecht ook aan handen en voeten gebonden.'

Vanmiddag nog vrij

Jaiden krijgt nog een laatste poging om wat te zeggen. 'Ik heb een cursus gevolgd over geweld', begint hij waarna hij weer onsamenhangend verder gaat. De rechter besluit het onderzoek te sluiten. 'U raakte uit balans door de verandering in medicijnen. Er is toen iets vreselijks gebeurd', aldus een korte samenvatting. Hij vindt Jaiden verminderd toerekeningsvatbaar, maar vindt daarnaast ook dat een poging tot zware mishandeling niet bewezen kan worden. 'Alles bij elkaar vind ik het mishandeling. Het is niet volledig aan u toe te rekenen, maar uw moeder heeft veel verdriet en pijn gehad.' Jaiden krijgt te horen dat hij vanmiddag nog vrijkomt.
De rechter veroordeelt hem tot 90 dagen gevangenisstraf, waarvan 45 voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar. De schadevergoeding aan zijn moeder kan helaas niet worden goedgekeurd op dit moment vanwege het gebrek aan de formulieren. 'Ik kom vandaag vrij?', vraagt Jaiden. 'Zorg dat u niet terugkomt. Ik vertrouw erop dat de wettelijke zorgmachtiging nog geldt', aldus de rechter. Jaiden biedt zijn excuses nog aan. 'Dat kunt u beter aan uw moeder doen', zegt de rechter. Jaiden draait zijn hoofd om en zegt 'Sorry mama'.

Nog vele vragen

De familieleden van Jaiden reageren bezorgd als ze de uitspraak horen en hebben nog vele vragen. De kans dat hij vanmiddag weer voor de deur van zijn moeder staat is volgens hen groot. Jaiden wordt ondertussen teruggebracht naar de gevangenis om zijn spullen in te pakken. 'Hartelijk dank', zegt hij nog tegen de rechter en zijn eigen advocaat.
Namen zijn gefingeerd in verband met de privacy.