Herhuisvesting gemeenteraad leidt tot discussie: 'Leidschendamse paupers en Voorburgse kakkers'

Huize Swaensteyn heeft veel historische waarde
Huize Swaensteyn heeft veel historische waarde © Omroep West
LEIDSCHENDAM-VOORBURG - Blijft de gemeenteraad in Voorburg of verhuizen zij, samen met de griffie, toch naar Leidschendam? Over die vraag wordt al jaren gesproken in gemeente Leidschendam-Voorburg. Het nieuwe college wil dat de gemeenteraad nu écht naar Leidschendam verhuist. Dit tot groot ongenoegen van het CDA. Vier vragen over dit onderwerp, dat al ruim tien jaar een heet hangijzer is in de gemeente.

Wat is het probleem met de huidige plek?

De gemeenteraad vergadert in het historische gebouw Huize Swansteyn. Die plek is niet toegankelijk voor mensen met een handicap en vanwege ruimtegebruik, zitten er zelfs fracties in de kelder. Op de publieke tribune is pertinent te weinig plek en raadsleden klaagden in het verleden over druppels die uit het plafond op hun hoofden vielen. Ook kan er door de kleine, niet geïsoleerde ruimtes slecht gewerkt worden. In een debat over de herhuisvesting beschreef de PvdA het gebouw als 'oude troep'. Ook D66 heeft er geen goed woord voor over. 'Een waardeloze plek', zei fractievoorzitter Wouter Jorissen.

Klinkt logisch om te verkassen. Waarom zorgt een verhuizing voor zoveel discussie?

Huize Swaensteyn is een van de oudste gebouwen van Voorburg en een geliefde trouwlocatie. Het gebouw dateert uit 1632 en de gemeenteraad vergadert er al sinds 1986. Veel raadsleden hechten waarde aan de historie van het pand. Ook de locatie - in Voorburg dus - wordt belangrijk gevonden.
Wat meespeelt, is een langslepende 'spanning' tussen Leidschendam en Voorburg. Ondanks dat Leidschendam en Voorburg al twintig jaar geleden fuseerden, is er volgens bewoners geen eenheid. 'Die politici willen gewoon niet in ons pauperdorp vergaderen', zegt een Leidschendamse die haar inkopen doet in de Damlaan. 'Wij hier zijn een stuk gewoner dan in Voorburg. Daar zit de elite, hier het klootjesvolk.' Raadslid Diederik Visser van het CDA beschrijft het anders. Zijn partij ziet herhuisvesting niet zitten om andere redenen. 'Ik woon zelf in Voorburg en velen met mij hebben het gevoel dat hier veel wordt weggehaald. Als er bijvoorbeeld investeringen worden gedaan in het centrum, gebeurt dat vaker in Leidschendam dan in Voorburg. Er is ook sprake geweest van het sluiten van het theater hier. Bij een vertrek van de raad uit Voorburg, verdwijnt er echt een stuk symbolische verbondenheid met dit deel van de gemeente.'

Wat is er zo lastig aan herhuisvesting?

Bij de fusie in 2002 was de afspraak dat het college in Leidschendam zou gaan zitten en de gemeenteraad in Voorburg. Zo werden bestuur en het orgaan dat het bestuur controleert bewust uit elkaar gehouden. Inmiddels zitten vrijwel alle ambtenaren in Leidschendam.
VVD'er Ole Heil leidde in 2021 een werkgroep die onderzocht hoe herhuisvesting het beste aangepakt kan worden. 'Uit onderzoek bleek dat het opknappen van het gebouw in Voorburg 10 miljoen zou gaan kosten. Dus bekeken wij als werkgroep nog een tweede en derde stap. Namelijk of we onze intrek konden nemen in het gemeentehuis in Leidschendam. En of nieuwbouw een optie zou zijn. Daar kwam uit dat inhuizen in Leidschendam weinig kost. Volledige nieuwbouw kan ook. Maar een nieuw pand dat helemaal aan je eisen voldoet, kost misschien wel net zoveel of net wat minder dan het aanpakken van Huize Swaensteyn.'
Wat volgens Heil ook lastig is, is dat er voor Huize Swaensteyn hoe dan ook een oplossing gezocht moet worden. 'Dat pand kan niet leeg komen te staan. Er moet hoe dan ook een nieuwe bestemming komen. Dat kan ook door verkoop of verhuur, waarbij de nieuwe eigenaar of huurder het opknappen voor zijn rekening neemt.'
Dat Huize Swaensteyn moet worden opgeknapt, is Visser van het CDA het met hem eens. 'Zo'n historisch pand moet je toch aanpakken, waarom dan niet meteen voor de gemeenteraad?', meent hij.
Het Raadhuis in Leidschendam zou de nieuwe plek van de raad kunnen worden I Foto Omroep West
Het Raadhuis in Leidschendam zou de nieuwe plek van de raad kunnen worden I Foto Omroep West

Wat gaat er nu concreet gebeuren?

Uit de eerdere onderzoeken kwamen twee opties: Inhuizen in het gemeentehuis van Leidschendam, of het volledig opknappen van Huize Swaensteyn. Die laatste optie werd dus zo duur gevonden, dat een harde beslissing steeds vooruit is geschoven. De optie voor een heel nieuw pand is nog niet uitgebreid onderzocht.
Ondanks dat het nieuwe college voorstander is van herhuisvesting, kan een echte verhuizing nog wel even op zich laten wachten. 'Dat gaat deze raadsperiode niet meer lukken', meent Visser. 'Er moet eerst nog een plan komen voor de verhuizing naar Leidschendam. Dat zou zo een jaar kunnen duren. En er moet een beslissing worden genomen wat er met Swaensteyn moet gebeuren.' Hoe ziet hij de komende tijd in het verouderde gebouw voor zich? 'Er is zeker ongemak. In de zomer is het bijvoorbeeld ontzettend warm. Maar ik houd het nog wel vol. Een klein beetje ongemak maakt ons niet lui.'