Mysterieuze kledingcontainers voor goed doel? 'Hier verdient iemand grof geld aan'

Er staan bijna vijftig van dit soort witte containers in Den Haag.
Er staan bijna vijftig van dit soort witte containers in Den Haag. © Omroep West
DEN HAAG - Op verschillende plekken in Den Haag zijn mysterieuze containers neergezet om tweedehands kleding op te halen. De opbrengst daarvan zou deels naar het goede doel gaan. Maar bij dat goede doel lijkt maar weinig geld in kas. Bovendien zijn de containers zonder vergunning neergezet. Dat gebeurt de laatste tijd vaker, door bedrijven die niet bij de gemeente Den Haag bekend zijn. 'Hier verdient iemand grof geld aan', zegt een omwonende. Het betrokken bedrijf en het goede doel zeggen dat alles in de haak is.
'We zagen 's avonds om half elf een busje aan komen rijden. Daar kwamen twee grote kerels uit. Ze kwakten dat ding neer en ineens waren ze vertrokken', zegt een bewoner van de Ary Schefferstraat, die niet met zijn naam in het artikel wil*.
Dat riep vragen op. 'Mijn vrouw zei: wat een raar tijdstip, wat doen die gasten hier zo laat op de avond? Op de container staat ook nog dat er een beveiligingscamera in zit, maar je mag helemaal niet zomaar de straat filmen.'

Pontificaal op de stoep

We besluiten zelf eens te gaan kijken in het doorgaans zo rustige wijkje vlakbij landgoed Clingendael. En inderdaad, overal staan deze containers. In de Ary Schefferstraat, maar ook op de Breitnerlaan en even verderop op de Laan van Clingendaal.
Op de sticker op de container staat dat je kan doneren.
Op de sticker op de container staat dat je kan doneren. © Omroep West
Grote, witte containers. Pontificaal op de stoep. Op de container de foto van een kind, zonder verdere omschrijving. Die zou je onbewust kunnen associëren met een goed doel. En dat is ook waar het geld deels naar toe gaat, zegt het bedrijf achter de containers.

Yahoo-adres

Om er achter te komen wie het zijn, kijken we op de website die vermeld staat op de containers. Die is leeg. We kijken door wie de website is geregistreerd. Daar vinden we alleen een Yahoo-mailadres, dat iedereen kan aanmaken.
Dan bellen we het nummer dat afgedrukt staat op de container. Geen vast nummer, maar een mobieltje. Een vrouw staat ons te woord. Ze neemt op met haar eigen naam. 'Ja, u spreekt met Maxim textiel', bevestigt ze.

Weeskinderen en arme mensen in het buitenland

Roea Abid is haar naam. 'Ja, is voor het goede doel. Voor weeskinderen en arme mensen in het buitenland.' Hoe komt het dat er niks op hun website te vinden is? 'Dat weet ik niet'. Bent u een officieel erkende stichting, vragen we. 'We horen niet bij een stichting, we zijn een bedrijf in tweedehandskleren.'
Ze zegt dat het bedrijf in Zoetermeer zit en verwijst ons naar haar chef. Manager Mobarak Hayal belt ons keurig terug. Hij is boos, op de gemeente. 'Het klopt allemaal voor geen meter. Ik heb gisteren van Stadsbeheer op mijn kop gekregen, maar ik heb twee maanden geleden alles keurig geregeld.'

'Alles keurig gedaan'

Hij legt uit dat hij zo'n 50 containers in Den Haag heeft geplaatst. 'Ik heb gevraagd bij de gemeente hoe ik dit moest aanpakken en toen zei een mevrouw dat ik moest melden in het LTC-systeem waar ik de containers neer ging zetten. En dan negen weken later verlengen. Dat heb ik allemaal keurig gedaan.'
Onzin, zegt de gemeente Den Haag tegen Omroep West. Dat systeem is bedoeld voor bouw- en afvalcontainers. Niet voor containers om kleding in te zamelen. Want daarvoor doet de gemeente alleen zaken met Reshare, van het Leger des Heils.
De groene containers van het Leger des Heils staan er met toestemming van de gemeente.
De groene containers van het Leger des Heils staan er met toestemming van de gemeente. © Omroep West

'Nog nooit van gehoord'

Daar hebben ze nog nooit van Maxim Textiel gehoord. 'Maar wij gaan er niet over', zegt een woordvoerder van het Leger des Heils. 'Wij hebben inderdaad containers in Den Haag. De inhoud daarvan gaat naar mensen die het nodig hebben, bijvoorbeeld via onze winkels in tweedehandskleding. Die zijn voor mensen met een smalle beurs.'
Kleding aan andere partijen verkopen, doen ze zelf niet. Maar de woordvoerder erkent dat het veel geld op kan leveren. 'Als het niet uit zou kunnen, zouden ze die andere containers niet neerzetten. Bijvoorbeeld als je het in bulk verkoopt aan Afrika, dat kan veel geld opleveren.'

Gemeente haalt containers desnoods zelf weg

Of hij de 'illegale' concurrent weg wil hebben? 'Daar gaan wij niet over, dat is een zaak van de gemeente en de politie.' De gemeente zegt in een reactie dat ze de containers weg gaan halen. 'We kennen deze organisaties niet, maar we gaan ze wel vragen de containers weg te halen. Zo niet, dan verwijderen wij ze zelf.'
Hayal zegt inderdaad gebeld te zijn door de gemeente dat hij de bakken moet weghalen. Onterecht, vindt hij. Want hij heeft netjes gevraagd aan de gemeente hoe hij dit kon regelen en nu moeten ze weg. Dat lukt niet eens, zegt hij.

'Nieuw bedrijf'

'Ik heb maar één auto en daar past een container in. Ik heb er 48 neergezet door heel Den Haag, die krijg ik niet zomaar weg.' Maar hoe zit het nou met dat bedrijf Maxim Textiel, want dat lijkt vaag, een Yahoo-mailadres en een lege website?
'We zijn nog maar net bezig, het is een dochterbedrijf van ZamZam Textiel uit Zoetermeer. Dat bestaat al 15 jaar, ons magazijn zit in Rotterdam. Maar wij zijn wel een serieus bedrijf, ja.' Bij de KvK is de handelsnaam Maxim Textiel niet bekend, laten ze ons desgevraagd weten. ZamZam staat wel ingeschreven.

Hoe zit het met dat goede doel?

Dat bedrijf bellen we even later, via een 06-nummer dat bij een bedrijf met dezelfde naam op internet te vinden is. Al staat dat geregistreerd in Den Haag. Een man neemt op. Is dit inderdaad ZamZam en hoort Maxim Textiel daar bij? Hij geeft ons het nummer van zijn baas. Dat komt ons bekend voor. Het is Mobarak Hayal. We treffen de voicemail.
Terug naar ons vorige gesprek met Hayal. Hoe zit het met dat goede doel? 'Dat is de Stichting Babylon, die zijn net vanuit Den Haag verhuisd naar Rijswijk.' Hoeveel geld doneren zij jaarlijks dan aan die stichting? 'Dat weet ik niet, ik ben geen boekhouder. Alleen maar de contactpersoon.'

Stichting heeft eigen containers

Als we zoeken naar de stichting, vinden we inderdaad een adres in Rijswijk. Op dat adres vinden we verschillende bedrijven, wanneer we op Google kijken. Zo vinden we er een schoonheidssalon, een boekhouder en een bruidsmodezaak.
En dus ook de stichting Babylon. We bellen ze op. Ook hier een 06-nummer op de site. Hamid Abbas neemt de telefoon op. 'Maxim Textiel? Ja, die kennen wij wel. Maar wij hebben als stichting onze eigen containers. Die staan door heel het land, ja. Hoeveel? Dat aantal heb ik nu niet bij de hand.'

'Belt u over twee weken maar terug'

'Maxim heeft nu ook eigen containers, we zijn gesplist. Maar ik zit nu in bespreking en ga morgenvroeg met vakantie. Belt u over twee weken maar terug.' Toch vragen we nog even door. Wat is zijn stichting voor club? 'Kijk maar op onze website. De kleding wordt gebruikt door goede doelen en we hebben een ANBI-status.'
Hoeveel geld krijgen zij dan van Maxim? 'Dat soort informatie ga ik niet per telefoon geven, dat ligt gevoelig. Ze helpen ons met een donatie, ja. Maar belt u na de vakantie maar terug.' Een ANBI-status, wat zegt dat?

Wat zegt een ANBI-status?

Dat vragen we aan het CBF, een keurmerk voor goede doelen. Harmienke Kloeze zegt eerst desgevraagd de Stichting Babylon niet te kennen. 'We kunnen dus ook niks zeggen over de betrouwbaarheid.' Een ANBI betekent dat je een status hebt gekregen van de belastingdienst, waardoor zowel de ontvanger als schenker van een gift belastingvoordelen hebben.
'Je moet voor die status wel voldoen aan bepaalde criteria. Zoals je financiële gegevens beschikbaar stellen en duidelijk maken wie er in het bestuur zitten. Maar het is niet zo dat het jaarlijks wordt getoetst, zo'n status kun je jarenlang houden want er is niet veel controle.'

Jaarverslag: meer kosten dan inkomsten

Op de website van de stichting staan ook jaarverslagen. De laatste dateert uit 2020. Dat leggen we voor aan Lucas Meijs, hoogleraar Filantropie en Vrijwilligerswerk aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.
Uit het jaarverslag blijkt dat er in 2020 voor 2500 euro aan inkomsten en subsidies binnenkwamen, terwijl er voor iets meer dan 6500 euro kosten werden gemaakt. 'Je kunt zeggen dat de administratie er netjes uitziet', zegt Meijs.

'Geen slecht teken'

'Er is ook een grote schuld aan een bestuurder. Dat betekent dat iemand uit het bestuur de tekorten heeft aangevuld, dat is geen slecht teken. Maar er is geen uitkering gedaan aan goede doelen zo te zien, want er is een negatief vermogen. Mogelijk zit de stichting pas in de opstartfase.'
Over 2021 is niks te zeggen, omdat dat verslag dus nog niet online staat. Opmerkelijk is trouwens wel de omschrijving van de doelstelling van de stichting die in het jaarverslag te vinden is. "De activiteiten van Stichting Babylon, gevestigd te Den Haag, bestaan voornamelijk uit vriendenkringen op het gebied van cultuur, fanclubs en overige kunstbevordering, het in Nederland en wereldwijd verspreiden van het bewustzijn van Arabische en Europese culturen zulks door integratie en uitwisseling van culturen', zo staat er onder meer te lezen.

'Geen goed gevoel bij buren'

Maar dus niks over weeskinderen en arme mensen in het buitenland. Het bedrijf achter de containers heeft geen goede indruk gemaakt bij de buren, vertelt de man uit de Ary Schefferstraat. 'Mijn vrouw heeft dat 06-nummer van Maxim Textiel gebeld. Ze kreeg een vrouw aan de telefoon die vertelde dat de containers er door de gemeente zijn neergezet.'
Dat geeft hem geen goed gevoel. 'Nee, dit is niet helemaal fris en dat denken andere buren ook. Tweedehands textiel is goud waard op dit moment, vanwege een gebrek aan grondstoffen. Hier verdient iemand grof geld aan', zegt hij.

Gemeente en politie doen geen onderzoek

De gemeente Den Haag laat weten de containers wel weg te halen als het moet, maar geen onderzoek te doen naar de betrouwbaarheid van de bedrijven er achter. De politie verwijst door naar de gemeente, maar zegt wel onderzoek te gaan doen als er sprake mocht zijn van een strafbaar feit.
'Bijvoorbeeld als ze het geld anders dan ze zeggen niet overmaken aan het goede doel. Dan kan er sprake zijn van verduistering. Maar dan moet er eerst onderzoek worden gedaan en dat gebeurt alleen bij een aangifte.'
*De naam van deze bron is bekend bij de redactie van Omroep West