Dit weekend 1 miljoen liter water verspild: 10 vragen over open brandkranen

Brandkraan geopend in Den Haag
Brandkraan geopend in Den Haag © Regio15
DEN HAAG - Naast blauwalg, hitte-alarmen, parkeerdrukte en de vraag of je nu wel of niet slippers aan kunt naar je werk (antwoord: nee) is er een ander fenomeen dat iedere zomer terugkeert bij Omroep West: de brandkranen. Elk jaar opnieuw worden die bij warm weer opengedraaid, steeds maar weer. Vooral in Den Haag. En echt al sinds mensenheugenis gebeurt dat. Afgelopen weekend was het op verschillende plekken in de stad weer raak. Hoe kan dat toch? En is dat nou wel zo erg, het is toch lekker een beetje verkoeling, of niet? Tien vragen over deze kwestie.

1. Hoeveel van die kranen zijn er eigenlijk?

In het gebied van waterbedrijf Dunea zijn er 30.000, waarvan 8.000 in Den Haag. De brandkranen zijn onderdeel van het leidingnet van Dunea, dat in opdracht van de veiligheidsregio het beheer en onderhoud doet. Deze brandkranen vind je in de stoep, straat of berm, maar niet bovengronds. Opmerkelijk: het vandalisme rondom deze kranen 'concentreert zich met name in de regio Den Haag', laat Dunea weten.

2. Een oud-Haagse traditie blijkbaar, elk jaar weer. Wat is daar nou mis mee?

Het is vandalisme en dus strafbaar, zegt Dunea. De drinkwatervoorziening komt in gevaar en dus doet het waterbedrijf aangifte. Ze vinden het erg vervelend voor de brandweer, dat misbruik, en daarom werken ze samen met de gemeente Den Haag aan een oplossing voor dit terugkerende probleem. Vanwege intimidatie en bedreigingen gaan de monteurs trouwens alleen nog maar samen de politie naar zo'n opengezette kraan, meldt Dunea. Een extra probleem is dat mensen er soms ook zeep in doen, voor een 'gezellig' schuimend effect. Dunea noemt dat een extra probleem voor de drinkwaterkwaliteit. En er ontstaat soms zelfs een sinkhole, zoals onlangs in de Pluvierstraat in Duindorp.

3. Aangifte dus, maar is het strafbaar?

Puur het opendraaien van een brandkraan, is dat strafbaar? Dat is lastig te beantwoorden. Bij het Openbaar Ministerie zegt een woordvoerder: 'Dat is afhankelijk van de context.' Euh, juist. Bij het Ministerie van Justitie kunnen ze zo gauw de vraag niet beantwoorden. Dunea zegt al jarenlang aangifte te doen van 'vernieling' en 'het in gevaar brengen van de volksgezondheid.'

4. En wat voor straf staat er dan op?

Als we zelf dan maar die twee zaken opzoeken in het Wetboek van Strafrecht, vinden we voor vernieling in artikel 350 een gevangenisstraf van ten hoogste twee jaar of een geldboete van de vierde categorie. Dat is maximaal 22.500 euro. Volgens artikel 172 van het Wetboek van Strafrecht kun je voor 'het belemmeren van de toevoer van drinkwater vanuit de openbare drinkwatervoorziening' maximaal 12 jaar gevangenisstraf krijgen en een geldboete van de vijfde categorie. Dat is maximaal 90.000 euro.

5. Zo dan, dat zijn flinke straffen. Wordt er eigenlijk wel eens iemand gepakt?

Daar lijkt het tot nu toe niet op. In elk geval dit jaar niet. Dunea zegt dat dit jaar al 31 kranen zijn opengedraaid. Daarvan is aangifte gedaan. Afgelopen weekeinde was er een opvallende piek, toen gebeurde het 14 keer. Daarvan wordt nog aangifte gedaan. Of dat zin heeft, is de vraag. Volgens de politie is er in elk geval naar aanleiding van de eerdere aangiftes dit jaar niemand aangehouden.
Of dat voorgaande jaren wel gebeurd is, kan de politie niet zeggen want dat is 'moeilijk te vinden in het systeem, omdat het opendraaien van brandkranen niet apart wordt bijgehouden.' De politie zegt in de zomermaanden extra alert te zijn op deze vorm van vandalisme. 'Wij roepen burgers op direct melding te doen als ze zien dat er mensen rondhangen bij een brandkraan. Maar op heterdaad betrappen, is vaak lastig, als wij ter plaatse komen is de jeugd al weer weg', zegt een woordvoerder. Volgens Dunea 'verloopt de samenwerking met politie en de gemeente tot nu toe goed.'

6. Wordt Dunea er niet moedeloos van, elk jaar weer hetzelfde gedoe?

'Heel erg', zegt een woordvoerder. 'En we doen er alles aan om het te voorkomen. We gaan vroeg in het jaar al de wijken in met gemeente en politie om voorlichting te geven over de risico’s. Hierbij hebben ook de jongerenwerkers in deze wijken een onmisbare rol. Brandkranen opendraaien is niet ludiek maar illegaal. Het zorgt voor veel overlast en is ook nog eens een risico voor de volksgezondheid en veiligheid in de buurt.'

7. Is die aanpak niet wat overdreven?

Nee, bezweert Dunea. Brandkranen zijn immers bedoeld om te helpen bij het redden van levens. 'Ook de waterkwaliteit kan erdoor in gevaar komen. Als de druk van het waternet af is, ligt verontreiniging op de loer. Dunea draait brandkranen zelf dicht, omdat vakkundig en hygiënisch werken belangrijk is om verontreiniging van het drinkwaternet te voorkomen.'

8. Is het extra onhandig nu met het watertekort?

'Dat heeft geen effect heeft op de drinkwatervoorziening. Maar Dunea zit niet te wachten op deze onnodige grote verspilling. Bovendien zetten wij onze storingsmonteurs liever in op echte lekkages in plaats van brandkraanvandalisme', zegt het bedrijf tegen Omroep West.

9. Wat kost zo'n 'geintje'?

Gemiddeld staan ze een uur voor niks open, zegt Dunea. Uit een brandkraan komt 60 kuub per uur, drinkwater dus. Afgelopen weekeinde is er een miljoen liter verspild. Dit kost 1400 euro. Deze hoeveelheid water staat gelijk aan het waterverbruik van 5 gezinnen voor een heel jaar, aldus het waterbedrijf. In totaal is er dit jaar al 2 miljoen liter verspild door het opendraaien van brandkranen in Den Haag.

10. Waarom zijn die dingen dan niet beter beveiligd tegen opendraaien?

Als er brand is, moet zo'n kraan snel bereikbaar zijn en ook snel bediend kunnen worden, zegt Dunea. 'Opengezette brandkranen worden voorzien van een slot. De brandweer kan er uiteraard bij, maar het wordt daardoor voor hen een extra handeling als er brand is.' Hoe krijgen die 'lolbroeken' dan toch elke keer die kranen open? Koop je de sleutel gewoon bij de bouwmarkt? 'Er zijn geen sleutels te koop bij de bouwmarkt, maar blijkbaar hebben vandalen een andere manier gevonden.'
In de video hieronder zie je hoe de Oltmansstraat helemaal wit wordt omdat er zeep bij het water is gedaan.
Brandkranen al tientallen keren opengedraaid