Trappelen in urine van een ander: 'Het voelt een beetje alsof je in de zee staat'

© Omroep West
LEIDEN - Het doordrenken van wol met boter en rottende urine, om er daarna uren in te gaan staan stampen. Het klinkt te ranzig voor woorden, maar het was deze week realiteit in het centrum van Leiden. Een groep kunstenaars en vrijwilligers was daar aan het vollen, zoals deze oude techniek heet. Uiteindelijk moet dit vieze werkje resulteren in Leids saai, een stof die de stad in de 17e eeuw grote rijkdom bracht.
'Het is smerig, maar wel authentiek', volgens de kunstenaressen Sara Vrugt en Nina Mathijsen. Het project Van Kade tot Zelfkant speelt zich deze zomer af in hun mobiele atelier in het Singelpark in Leiden. Door middel van dit kunstproject wordt op middeleeuwse wijze de Leidse stof saai gemaakt.
Wat in juni begon met het scheren van schapen en het inzamelen van urine, eindigt in september met een keuring door museum De Lakenhal. Maar voor de keuring kan plaatsvinden moet er nog een vies klusje geklaard worden voor de stof af is.
Kunstenaars verwerken urine tot stevige wol
'Even goed met je voeten in de soda en het is zo weer weg', vertelde Vrugt eerder geamuseerd tijdens Menno in de Middag op Radio West. Maar waarom urine? 'Verrotte plas maakt namelijk ammoniak vrij. Na dit proces is de wol uiteindelijk steviger', legt Vrugt uit.
De kunstenaressen hebben er bewust voor gekozen de Leidse stof op de traditionele manier te maken. Met deze tentoonstelling willen Vugt en Mathijsen terug stappen in de Leidse textiel- en migratiegeschiedenis door samen saai te maken in het park.

Eindproduct in museum

Op 10 september wordt het eindproduct gekeurd door een groep keurmeesters in museum De Lakenhal. Als de stof door de test heen komt, wordt het opgehangen in de collectie van het museum. In het Leidse museum hangt al een schilderijreeks waar het maken van saai staat afgebeeld. 'Op een van de schilderijen zie je hoe de vollers, mannen die de wol en urine aanstampen, te werk gaan', aldus Vrugt.