In de rij voor martabak telor, es tjendol of soto ayam op de eerste dag Tong Tong Fair

DEN HAAG - De komende elf dagen is Den Haag weer even de hoofdstad van de Indische gemeenschap in Nederland en zelfs ver daar buiten. Naar schatting twee miljoen Nederlanders hebben Indonesische roots. Jaarlijks bezoeken ruim honderdduizend hiervan de Tong Tong Fair. Hoewel voor veel mensen een bezoek aan de Tong Tong Fair gelijk staat aan het ontmoeten van oude bekenden en lekker eten, is er veel te doen op cultureel gebied. Met een vol programma met muziek, literatuur, dans en een breed aanbod van eten en eindeloos veel marktkraampjes is er genoeg te beleven.
De Tong Tong Fair is beroemd om de eetkraampjes. In de eetwijk staat een keur aan gerechten zoals martabak telor, es tjendol of soto ayam op het menu. 'Ik neem als eerste een es avocado', vertelt een oudere dame. 'Dat hebben ze alleen hier'. In het kooktheater worden dagelijks meerdere kookworkshops gegeven en zie je bijvoorbeeld hoe ikan atjar koening naar oud familierecept wordt klaargemaakt.
Welke Indische hapjes gaan de bezoekers het eerst proeven? Je ziet het in deze video:
In de rij voor lekker eten tijdens de eerste dag Tong Tong Fair
Deze 62ste editie is er speciale aandacht voor batik, de stofdruktechniek waarbij met hete was op een doek patronen worden getekend. Romée Mulder en Myrthe de Groot, de twee ontwerpers van modelabel Guave, vertellen over hun eigen batikcollectie en hebben met batikexpert Sabine Bolk een dagelijks spreekuur waarbij bezoekers hun eigen -antieke of nieuwe, geërfde of gekochte- batiks meenemen. De experts kijken of er meer over te ontdekken valt.
Ook is er iedere dag het upcycling atelier waar je een kledingstuk kan pimpen. Je kiest een lapje batikstof waarna Myrthe en Romée je oude kledingstuk als nieuw maken. Dit soort tentoonstellingen en workshops passen in de traditie die in 1959 ontstond, toen de eerste Tong Tong werd georganiseerd. De locatie was slechts 100 meter van de witte tenten die nu op het Malieveld prijken, in de voormalige Haagse Dierentuin. Die is verdwenen en op die plek staat nu het Provinciehuis. De Pasar verhuisde vervolgens naar de illustere Houtrusthallen en in 1988 naar het Malieveld. De eerste editie heette toen 'Pasar Malam Tong-Tong'. Een Pasar Malam is een bekend fenomeen in Azië. Het is een avondmarkt waar van alles en nog wat te doen is.

Nederlands-Indische cultuur levend houden

Doel was, zeker in het begin, om de Nederlands-Indische cultuur levend te houden. Of zoals Tjalie Robinson, een van de initiatiefnemers van het eerste uur, het zei: 'te ijveren voor levende monumenten van een onsterfelijk verleden.' In de eerste jaren werd die herinnering vooral in leven gehouden door Westerse standhouders. Simpelweg omdat een vliegticket of een kaartje voor de boot te duur was voor normale Indonesiërs. Ook waren de politieke verhoudingen tussen Nederland en de nieuwbakken republiek destijds niet echt hartelijk.
Eerste Tong Tong Fair in de Haagse Dierentuin in 1959
Eerste Tong Tong Fair in de Haagse Dierentuin in 1959 © Tong Tong Fair
Tegenwoordig is het niet alleen maar Indië of Indonesië waar je als bezoeker terechtkomt. Het is de hele regio die zich vertegenwoordigt ziet. Er zijn standhouders te vinden uit Vietnam, Maleisië, Singapore, Thailand, Zuid-Korea en India. De organisatie noemt de Tong Tong Fair zelf 'een reis door Zuidoost-Azië en de Pacific.'
Behalve dagkaarten zijn er ook avondkaartjes te koop. Bezoekers kunnen daarmee vanaf het begin van de avond naar binnen voor een gereduceerd tarief. 'Je hebt ontzettend vaak dat mensen die uit hun werk komen erheen willen. Dat geldt ook voor studenten en scholieren. Sommige mensen vinden het te veel kosten als ze dan de hele dagprijs moeten betalen', vertelde een woordvoerder eerder.