Nieuws

Antiekhandel over registratieplicht: 'Verzonnen door een hersenloze ambtenaar'

DEN HAAG - Veel handelaren in antiek en tweedehandsspullen zien het niet zitten om straks alles wat ze in- en verkopen te registeren in een digitaal register. Het kabinet wil het Digitaal Opkopers Register verplichten in de strijd tegen heling en diefstal. Zo wordt het makkelijker voor de politie om criminelen op te sporen en gestolen goederen terug te geven aan de slachtoffers. De verkopers op de antiekmarkt op het Lange Voorhout in Den Haag zijn sceptisch: 'Dit moet verzonnen zijn door een hersenloze ambtenaar.'
Het gonst al een tijdje onder handelaren: het Digitaal Opkopers Register (DOR) komt eraan. 'Ik woon in Zoetermeer en was bij een vergadering van de gemeente waar erover werd gesproken', vertelt de 78-jarige Kitty van der Doorn. Ze staat al 43 jaar op de Haagse antiekmarkt met haar kraam vol zilveren ringen, theelepeltjes en Indische kunst. 'Het is lastig voor ons. Je kan toch moeilijk elk theelepeltje gaan opschrijven? Het geeft enorm veel werk.'
Iets verderop zit Vassilios Haszaintoniou achter zijn kraam. Hij is stellig over het wetsvoorstel dat nu bij de Tweede Kamer ligt: 'Het is niet te doen. Dit moet verzonnen zijn door een hersenloze ambtenaar die geen voeling heeft met de maatschappij. Ik heb vijfhonderd objecten en die moet ik dan allemaal gaan registeren.' Het grootste struikelblok vindt hij de verplichting om bij te houden aan wie hij verkoopt. 'Een koper wil zich niet legitimeren. Het is een volslagen idioot idee dat je van een koper een ID-bewijs te zien krijgt.'

Vervelend om paspoort te laten zien

Bezoekers van de Haagse antiekmarkt kijken verbaasd als ze horen over de registratieplicht. 'Zijn er geen andere manieren om te kijken of deze mensen legale spullen verkopen? Ik blijf niet weg als ze me naar mijn ID gaan vragen, maar ik vind het wel lastig.' Een verzamelaar denkt daar anders over: 'Ik koop antiek zilver en brons en ik vind het vervelend om straks mijn paspoort te moeten laten zien. Laat dan maar zitten.'
Handelaar Debbie Bakker denkt dat het 'heel veel werk' is, maar gaat wel aan de slag met het register als het zover komt. 'Ik doe nu alle administratie met de hand. Ik ben nog jong, dus de boel digitaliseren lukt mij wel. Dat is misschien anders voor de ouderen hier. Alleen persoonsgegevens aan klanten vragen, dat is niet fijn. Ik kan me voorstellen dat ze dat niet willen.'

Ouderwetse multomap

Ook Kitty doet haar administratie nu op papier. Ze laat een ouderwetse multomap zien, waar ze met de hand in opschrijft wat ze verkoopt op een dag. 'Ik tel de bedragen op voor de belasting, maar er staat niet precies bij wat het is. Niet meer dan ring, boek of steen.' En wat ze inkoopt komt meestal van veilingen. Vassilios beaamt dat. 'Daar krijg je netjes een bewijsje. En als iemand hier iets aan de kraam aanbiedt, dan wil ik legitimatie zien, anders koop ik het niet.'
Bij veilinghuis Onder de Boompjes in Leiden wordt alles al digitaal geregistreerd, vertelt Pieter-Gerrit Binkhorst. 'Per veiling gaat het om 2500 stuks. Maar als we tien zilveren theelepeltje veilen dan noemen we dat 'diverse theelepeltjes'. Die zetten we niet apart in het systeem. Als ik dat moet gaan doen, moet ik twintig man extra in dienst nemen.' Binkhorst noemt het DOR 'een gedrocht dat heel veel werk oplevert'.
De zilveren theelepeltjes van Kitty I
De zilveren theelepeltjes van Kitty I © Omroep West
Daar is een antiekhandelaar uit de regio Leiden het mee eens. Hij wil niet bij naam worden genoemd. 'Het is een absurde situatie, een groot, log systeem en onuitvoerbaar.' Hij schetst hoe hij aan zijn spullen komt. 'Ik ga naar hele grote markten in Frankrijk en Engeland. Daar kan ik alleen contant betalen, niemand heeft daar een pinapparaat. Als ik in mijn beste Frans uitleg dat ik moet weten waar de spullen vandaan komen, dan lachen ze me vierkant uit daar.'
Het idee achter het systeem is dat zodra een gestolen product wordt opgekocht en ingeschreven in het DOR, er een match ontstaat met Stop Heling. Dat is de database met aangiftes van gestolen goederen. De politie ontvangt hiervan automatisch een melding en kan dan aan de slag. In Amsterdam zijn al verschillende antiquairs gecontroleerd op hun digitale administratie.

Slechte communicatie

Op het Lange Voorhout hebben ze nog geen controleurs gezien. De Leidse handelaar zegt wel een collega te kennen die handhavers in zijn zaak heeft gehad. 'De communicatie is heel slecht. Niemand informeert je, je moet alles lezen in de media.' Ook Kitty klaagt daarover. 'De gemeente zou wat meer tekst en uitleg kunnen geven.'
Alle handelaren zijn het erover eens dat heling moet worden aangepakt, maar niet op deze manier. 'Ik snap wel dat ze iets aan ondermijning moeten doen, maar neem een bepaald minimumbedrag', zegt Kitty. 'En gestolen dure sieraden liggen binnen een half uur in een smeltkroes, daar zie je sowieso niks meer van terug.' De Leidse antiquair hoopt dat de Tweede Kamer de wet tegenhoudt. 'Anders stop ik met de hele handel, heb ik besloten. Want het is niet te doen.'
Diefstalgevoelige goederen die onder de registratieplicht vallen, zijn grofweg te onderscheiden in vier categorieën: goederen voor vervoer (auto's en auto-onderdelen), goederen met een stekker, goederen van waarde (kunst, antiek en sieraden) en diefstalgevoelige metalen. Dat betekent dat ook metaal- recyclingbedrijven en kringloopwinkels met de verplichte registratie te maken krijgen.