Nieuws

Extra asielzoekers moeilijk te huisvesten: 'De rek bij gemeenten is eruit'

Drukte bij het aanmeldcentrum in Ter Apel
Drukte bij het aanmeldcentrum in Ter Apel © ANP
REGIO - Het lukt gemeenten in de regio nauwelijks om extra asielzoekers op te vangen. Vanwege de grote drukte bij het aanmeldpunt in Ter Apel doet het COA een beroep op gemeenten. Dat lukt lang niet altijd. 'Omdat we ook Oekraïners opvangen en blijven opvangen, zit er weinig rek meer in wat we aankunnen.'
Afgelopen week moesten steevast zo'n 700 mensen op straat slapen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Vanwege die grote drukte zijn veel gemeenten in de regio met het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) in overleg om in ieder geval tijdelijk asielzoekers op te vangen. Samen met de Veiligheidsregio's Hollands Midden en Haaglanden proberen gemeenten met man en macht aan voldoende ruimte te komen voor tijdelijke crisisnoodopvang.
Volgens de veiligheidsregio Hollands Midden wordt dat een uitdaging. 'We denken mee om de schrijnende situatie in Ter Apel op te lossen, want die situatie is ernstig en nemen wij heel serieus. Tegelijk moeten de locaties, de inrichting, aannemers om te verbouwen, personeel, de zorg het onderwijs én de bijbehorende financiën er wel zijn', tekent een woordvoerder van de veiligheidsregio op.
De komende maanden moeten de gemeenten flink aan de bak om de opvangcrisis aan te pakken. Het kabinet sloot namelijk een deal met gemeenten om in heel Nederland 20.000 plekken beschikbaar te krijgen voor asielzoekers met verblijfsvergunning en ook moeten er honderden crisisnoodopvanglocaties bij komen vóór december. Dat komt bovenop de huidige verhoogde taakstelling van 225 asielzoekers per veiligheidsregio. Daar moet uiteindelijk zo'n 700 miljoen euro voor vrij gemaakt worden om ervoor te zorgen dat een nieuwe mensonterende situatie in Ter Apel wordt voorkomen.

Noodopvang wijdverspreid in regio

In principe heeft het Rijk de regie over de opvang van de asielzoekers in Nederland. Al in juli vroeg de overheid de veiligheidsregio's om ieder 225 asielzoekers op te vangen in de regio. Hollands Midden én Haaglanden is dat gelukt. Hollands Midden vangt 345 asielzoekers op, terwijl Haaglanden voldoet aan de taakstelling van 225 asielzoekers. Dat komt doordat gemeenten volgens de veiligheidsregio Hollands Midden 'niet onwelwillend' reageren om asielzoekers op te vangen.
Het asielzoekerscentrum in Delft wordt komende week bewoond
Het asielzoekerscentrum in Delft wordt komende week bewoond © Omroep West
Er zijn veel gemeenten die de afgelopen weken 'de verantwoordelijkheid voelen' om alles op alles te zetten om Ter Apel te ontlasten. Waddinxveen kondigde afgelopen vrijdag nog aan dat zij vanaf 1 oktober 150 asielzoekers op gaan vangen tot maximaal maart 2023 en de tijdelijke opvang in Delft ging afgelopen weekend open. Daarnaast kwam op dinsdag óók Voorschoten met het bericht dat de noodopvang aldaar wordt uitgebreid. Verder wil het COA dat de gevangenis in Zoetermeer mogelijk langer gebruikt en uitgebreid wordt als opvang.

'Weinig rek meer in wat gemeenten aankunnen'

Leiden, Alphen aan den Rijn, Zoetermeer en Den Haag vingen al asielzoekers op. De beide veiligheidsregio's zijn daarom dus positief gestemd: de opdracht die in juli is gegeven door de overheid wordt in de regio ruimschoots behaald, met de hulp van ook kleinschaliger opvang in Nieuwkoop en andere kleine gemeenten. Toch zijn er ook zorgen, aangezien bepaalde gemeenten in de regio nog steeds moeite hebben om asielzoekers op te vangen.
Volgens veiligheidsregio Hollands Midden zit er verder 'maar weinig rek in wat de gemeenten nog aankunnen'. Dat komt doordat veel gemeenten al Oekraïners opvangen, waardoor veel beschikbare ruimte al is opgeslokt. 'Toch kijken we steeds hoe we het toch voor elkaar kunnen boksen en willen we constructief meewerken en meedenken', laat een woordvoerder van Hollands Midden weten.
De grootste opvanglocaties zijn, zoals te verwachten, te vinden in de grote gemeenten van onze regio. Zo vangt Den Haag 400 asielzoekers op, ontwikkelt Leiden een nieuw asielzoekerscentrum voor 300 asielzoekers en heeft Delft een tijdelijke opvanglocatie op het terrein van de TU Delft voor 220 asielzoekers. In Zoetermeer worden 500 mensen opgevangen in de eerder gesloten gevangenis, die locatie wordt mogelijk uitgebreid naar 600 asielzoekers. Ook blijft het azc in Rijswijk langer open tot eind november, daar worden ook 500 asielzoekers opgevangen.

Noordwijk, Leidschendam-Voorburg zitten 'vol'

De opvang van Oekraïners kan in de nabije toekomst voor problemen gaan zorgen, omdat de overheid inmiddels een deal heeft gesloten met de gemeenten om 20.000 woningen beschikbaar te stellen voor statushouders in het najaar. De gemeenten Midden-Delfland, Noordwijk én Leidschendam-Voorburg beamen dat de kleinere gemeenten inmiddels vol zitten, er is geen vastgoed beschikbaar. 'Duidelijk is dat de opgaven steeds steviger worden. En dat terwijl in het gemeentebeleid van Noordwijk juist een duidelijke focus ligt op het creëren van meer woningen voor onze woningzoekende inwoners', vertelt een woordvoerder.
'De opvang van Oekraïners, het huisvesten van arbeidsmigranten en de wettelijke opgave om statushouders te huisvesten geeft al een te grote druk op onze zorg', gaat de Noordwijkse woordvoerder verder. Leidschendam-Voorburg is daarin milder: het probleem daar is dat er op het moment geen panden beschikbaar zijn om asielzoekers te huisvesten. De gemeente wil graag helpen, maar merkt zelf dus ook dat zij niet meer kunnen doen.

Westlands bestuur neemt opvang in beraad

Een andere ontbrekende gemeente is het Westland. Op het moment is dat de enige gemeente die nog nooit aan tijdelijke opvang heeft gedaan voor asielzoekers. De Westlandse fracties van het CDA, D66, GroenLinks, de PvdA en de ChristenUnie willen daar tijdens de raadsvergadering van 14 september verandering in brengen, de partijen willen namelijk samen met het COA op zoek naar een locatie in het Westland. Daar dienen zij een motie voor in.
Het gemeentebestuur is zelf ook al bezig met het zoeken naar een passende locatie. 'We zijn voornemens een extra inspanning te leveren op de opvang en huisvesting van statushouders om daarmee de druk op de asielketen te verlagen. Hierover wordt gesproken met het COA', laat de gemeente Westland weten na vragen.

Inzetten op flexwoningen

Daarbij wil het het Westlandse college niet inzetten op noodopvang, maar op flexwoningen. 'We hebben een voorkeur om de druk te verlagen door statushouders op te vangen. We voelen ons als lokaal bestuur ook medeverantwoordelijk voor de problematiek rond de druk op de asielketen. We hopen daarom dat de aangekondigde spoedwet van de minister ons helpt om snel flexwoningen neer te zetten', sluit de gemeente Westland af.