Monument voor koningin Juliana is klaar, maar gemeente zoekt nog een locatie

Ontwerp monument Juliana in Den Haag.
Ontwerp monument Juliana in Den Haag. © gemeente Den Haag
DEN HAAG - Ruim zeventien jaar nadat het plan is ontstaan, krijgt Den Haag alsnog een monument voor de vroegere koningin Juliana (1909-2004). Omdat de beoogde locatie op het Koningin Julianaplein vóór het Centraal Station niet beschikbaar is, is de gemeente nu begonnen aan een zoektocht naar een alternatieve locatie in de buurt van deze plek. Een woordvoerder van het stadhuis bevestigt dit aan Omroep West.
Eén ding staat hierbij vast: het eerbetoon aan de grootmoeder van koning Willem-Alexander moet er uiterlijk volgend jaar staan. Dan is het precies 75 jaar geleden dat Juliana als vorstin is ingehuldigd. Dit gebeurde in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.
Het initiatief voor het gedenkteken kwam in 2005 van toenmalig CDA-gemeenteraadslid Adri Kaland. Hij wees erop dat de voormalige vorstin een jaar eerder was overleden en pleitte naar eigen zeggen voor 'een (stand)beeld of monument'. Het stadsbestuur gaf al meteen aan hier positief tegenover te staan.

Groep van vier personen

Tien jaar later kon een maquette van het ontwerp worden gepresenteerd. Deze toonde een beeldengroep van vier personen van wie Juliana er één is. Het monument is bedacht door kunstenares Ingrid Mol die de officiële opdracht in de wacht sleepte om ermee aan de slag te gaan. Hoewel de verwezenlijking van de plannen nog altijd op zich laat wachten, liet zij zich er niet van weerhouden om met de vervaardiging te beginnen. 'Het boetseren, bakken en glazuren is klaar', vertelt Mol. De onderdelen liggen inmiddels opgeslagen bij een aannemer in de Haagse regio die ze aan elkaar zal monteren. 'Mijn werk zit er zo'n beetje op.'
De door haar bedachte personen komen op een sokkel te staan die een stuk drassig land voorstelt. Deze moet duidelijk maken dat de koningin op een werkbezoek is. 'Waar het gezelschap het over heeft, is niet duidelijk,' schreef burgemeester Van Aartsen in december 2015 in een toelichting. 'Juliana luistert intens en kijkt in de verte.'
Sokkel van beeld Juliana
Sokkel van beeld Juliana © Ingrid Mol
Er stond toen al vast dat het werk op het Koningin Julianaplein zal komen, nadat hier grootschalige nieuwbouw zou zijn gerealiseerd. Deze zou twee torens van ongeveer negentig meter hoog met appartementen, horeca en winkels omvatten. 'Plaatsing van het monument wordt verwacht in 2018', verklaarde burgemeester Jozias Van Aartsen in 2015.
Het is allemaal anders gelopen. Door problemen van de projectontwikkelaar met het vinden van een bouwer, financiële tegenvallers en andere moeilijkheden is er nog nauwelijks iets aan het plein gebeurd. Kunstenares Mol liet zich door deze ontwikkelingen niet uit het veld slaan. Desondanks is ze blij dat nu naar een nieuwe plek wordt uitgekeken. 'Het wordt anders voor iedereen wat uitzichtloos.' Een van de locaties die al is onderzocht, is de recent vernieuwde Koekamp bij het Malieveld. Welke plek het straks gaat worden, is nog niet bekend.

Tijdelijke bestemming

Volgens een woordvoerder van het stadhuis is het wel de bedoeling dat het monument eerst een tijdelijke bestemming krijgt en dat het in de toekomst alsnog naar het Koningin Julianaplein verhuist wanneer dit eenmaal af is. Kunstenares Mol sluit desondanks niet uit dat hiervan straks wordt afgezien. 'Want stel dat we nu een mooie locatie vinden en iedereen zegt: deze is prima', vertelt ze.
Onderdelen van het beeld Juliana
Onderdelen van het beeld Juliana © Ingrid Mol
Dat gemeenteraadslid Kaland indertijd het eerbetoon bepleitte, was omdat Juliana als koningin een belangrijke rol in de Nederlandse geschiedenis heeft vervuld. De CDA'er verwees onder meer naar een uitspraak van de toenmalige minister-president Balkenende dat koningin Juliana 'een bijzondere plaats' innam in 'de harten van de generatie van de wederopbouw en de generatie die tijdens haar regeerperiode opgroeide.'
Het toenmalig raadslid stelde bovendien dat in Den Haag de herinnering aan nationale vorsten die ons land hebben geregeerd 'levend wordt gehouden met onder meer standbeelden en monumenten'. 'Van graaf Willem II tot koning Willem II', noemde Kaland als voorbeelden. 'Ook de koninginnen Emma en Wilhelmina zijn op deze wijze vereeuwigd.'