Misstanden en dode bij bouw tunnel: provincie had onvoldoende controle

De buis van de Corbulotunnel
De buis van de Corbulotunnel © Omroep West
DEN HAAG - De Provincie Zuid-Holland heeft onvoldoende controle uitgeoefend op het veilig bouwen van de Corbulotunnel. Dat blijkt uit het onderzoeksrapport naar de misstanden bij de bouw van de tunnel die onderdeel is van de RijnlandRoute. Bij de aanleg van de tunnel hebben meerdere misstanden plaatsgevonden, met als dieptepunt het overlijden van een bouwvakker.
In 2019 kwam een bouwvakker om het leven bij een ongeluk in de startschacht van de Corbulotunnel. In de afgelopen vier jaar vonden er nog eens veertig arbeidsincidenten plaats. Frederik Zevenbergen spreekt namens de provincie van 'extra ambities' die niet gehaald zijn. 'We hebben voldaan aan de wettelijke eisen en normen, maar hebben de extra ambities niet gehaald.' Of het niet een beetje cru is dat hij het heeft over extra ambities terwijl er nota bene een werknemer is overleden, beaamt hij. 'Maar de bouwplaats is nu eenmaal een plek waar ongelukken kunnen gebeuren.'
De bouwvakkers in de tunnel hebben maandenlang onder onveilige omstandigheden gewerkt, met ongelukken tot gevolg. Dat onthulde NRC begin dit jaar na uitgebreid onderzoek. De bouwvakkers maakten structureel veel langere werkdagen dan de wet toestaat, de tijdsdruk was groot en de instructies, het gereedschap en de communicatie ver onder de maat.

Geld gaat boven veiligheid

Als tussentijdse maatregel kwam er een meldpunt waar de bouwvakkers misstanden konden melden. Ook stelde de provincie een onafhankelijke commissie samen om de misstanden te onderzoeken. Dat onderzoeksrapport werd donderdag op het Provinciehuis gepresenteerd. Het rapport is daar door onderzoeksvoorzitter Chris van Dam overhandigd aan gedeputeerde Frederik Zevenbergen.
De drie belangrijkste conclusies van het onderzoek zijn dat de Provincie Zuid-Holland onvoldoende verantwoordelijkheid heeft genomen om invulling te geven aan de veiligheidsaspecten. Ook moet de veiligheid beter besproken worden met het oog op geld, tijd en kwaliteit. Tot slot moeten werknemers volgens de commissie mondiger worden.

Werknemers durven niet te praten

Van de honderden mensen die er in en rond de tunnel werkten heeft de commissie er drie gesproken. Hoewel van Dam spreekt over een te verwachten mondigheid van de bouwvakkers is volgens hem de realiteit anders: 'Er heerst best een soort angstcultuur. Als je al te kritisch bent ben je misschien niet alleen je baan maar ook je huis kwijt.' Zijn advies is dan ook dat de opdrachtgever, iemand van de provincie Zuid-Holland dus, veel meer aanwezig is op de bouwplaats. 'Ga koffiedrinken op de bouwplaats, dan zal je ook veel beter contact krijgen met die Portugese betonvlechter.'
Op de vraag wat er nu gaat gebeuren meldt Zevenbergen dat ze in gesprek gaan met de organisatie. 'Met de Rijnlandroute, met onze eigen projectorganisatie en vervolgens met Provinciale Staten. Of hij na deze gesprekken de werkvloer opgaat van de Portugese betonvlechter blijft de grote vraag.
De commissie die het onderzoek deed, bestaat uit oud-Kamerlid Chris van Dam (CDA), hoogleraar Bouwrecht aan de TU Delft Evelien Bruggeman en vakbondsbestuurder Willem Jelle Berg. Adviesbureau Berenschot ondersteunde de commissie in het onderzoek.