Dubbele petten dwingen Haagse raadsleden werk neer te leggen

Het stadhuis van Den Haag
Het stadhuis van Den Haag © Richard Mulder
DEN HAAG - Het werk van drie Haagse raadsleden botst met hun functie als volksvertegenwoordiger. D66'er Andrew van Esch, CDA'er Kavish Partiman en GroenLinks-raadslid Hera Butt leggen daarom het werk dat zij doen of de functie die zij hebben neer. Ze doen dat op advies van een integriteitscommissie die de nieuwe gemeenteraad langs de integriteitsmeetlat heeft gelegd.
De afgelopen weken heeft de Adviescommissie tot toetsing van de verenigbaarheid van functies naast het raadslidmaatschap, het werk of de functies van de 45 nieuwe raadsleden tegen het licht gehouden. De commissie heeft gekeken of er belangenverstrengeling op de loer ligt. Dat is volgens de onafhankelijke commissie bij tien raadsleden het geval. Zij zouden zich op specifieke momenten afzijdig moeten houden van beslissingen of niet het woord moeten voeren over bepaalden onderwerpen. Drie van hen is zelfs geadviseerd om hun werk of functie op te geven.
De integriteitscommissie is een onafhankelijke commissie die door de gemeenteraad is aangesteld. Jacqueline Biesheuvel-Vermeijden is de voorzitter. Zij is adviseur integriteit van de Tweede Kamer en voormalig fractievoorzitter van het CDA in de Haagse raad. Ook was zij jarenlang griffier in de Tweede Kamer. De andere twee leden zijn voormalig PvdA-raadslid Koen Baart en Klaartje Peters, bijzonder hoogleraar lokaal en regionaal bestuur aan de Universiteit Maastricht.
Een van hen is D66’er Andrew van Esch. Hij is oprichter en directeur van de Stichting Global Talent Pool waarvan de gemeente Den Haag een opdrachtgever is. Volgens het D66-raadslid is afgesproken met zijn collega-directeur dat Van Esch zich afzijdig houdt bij opdrachten van de gemeente, maar over die afzijdigheid maakt de commissie zich zorgen.

Opdrachten verstrekken

'De commissie heeft niet kunnen beoordelen of tussen u en uw collega-directeur zodanige afspraken zijn gemaakt dat wordt voorkomen dat u direct of indirect zou kunnen worden betrokken bij opdrachten die de gemeente Den Haag zou kunnen verstrekken aan uw collega-directeur', schrijft de commissie in het advies.
Nader onderzoek van deskundigen zou nodig zijn, stelt de commissie, maar dit valt buiten de opdracht die de integriteitscommissie heeft gekregen. 'Derhalve ziet de commissie zich genoodzaakt om u nu te adviseren om u (voor de duur van uw raadlidmaatschap) volledig terug te trekken uit de Stichting Global Talent Pool om zo iedere mogelijke schijn van belangenverstrengeling te vermijden.'

Projectbasis

Van Esch geeft in een reactie aan dat hij zich terugtrekt als directeur, maar dat hij wel op projectbasis blijft werken voor de Stichting Global Talent Pool waarbij hij opdrachten van de gemeente zal vermijden. 'Het raadslidmaatschap is een part time functie en ik kan mij het gemis van opdrachten van de Stichting Global Talent Pool financieel niet veroorloven', verklaart hij. Ook stopt Van Esch op advies van de commissie met zijn lidmaatschap van de Business Circle van het Residentie Orkest.
De meeste raadsleden, in totaal 26, hebben geen specifiek advies van de integriteitscommissie gekregen, omdat daar geen aanleiding voor was. Tien raadsleden kregen wel een advies, onder wie de drie raadsleden uit het artikel. Voor de zeven anderen ging het om adviezen over het op bepaalde momenten afzijdig houden van debatten en besluiten, of het aanpassen van woordvoerderschappen. Daarnaast heeft de commissie zes raadsleden 'suggesties' gedaan, bijvoorbeeld om de opgegeven nevenfuncties op de website van de gemeente te actualiseren of aan te scherpen.
Voor CDA-raadslid Kavish Partiman dreigt volgens de commissie ook belangenverstrengeling. Partiman werkt als beleidsadviseur en belangenbehartiger voor Neprom, een belangenvereniging voor projectontwikkelaars waar bedrijven als Volker Wessels, BAM, Heijmans en woningcorporatie Staedion bij zijn aangesloten.

Den Haag Zuidwest

Dit werk gaat slecht samen met de functie die Partiman heeft als lid van de voorbereidingscommissie raadsenquête Dreven, Gaarden en Zichten, vindt de adviescommissie. Deze voorbereidingscommissie, dat bestaat uit raadsleden, bekijkt de mogelijkheden van een raadsenquête naar de sloop- en bouwplannen in Dreven, Gaarden en Zichten in Zuidwest. Bouwer Heijmans en woningcorporatie Staedion zijn twee van de trekkers van dit project.
'De commissie acht het niet uit te sluiten dat de belangen van de leden van Neprom concreet worden geraakt in het werk van de voorbereidingscommissie raadsonderzoek Dreven, Gaarden, Zichten', staat in het advies. 'Derhalve meent de commissie dat deelname aan deze voorbereidingscommissie niet voor de hand ligt.'

Twijfels voorkomen

Partiman neemt het advies ter harte en ziet door de gesprekken met de integriteitscommissie 'bepaalde risico's die mijn baan en het raadswerk hebben wat scherper in'. Partiman doet daarom afstand van zijn functie in de voorbereidingscommissie. 'Ik ben blij dat de constatering van de integriteitscommissie is, dat er geen twijfels zijn over mijn integriteit, maar enkel als advies hebben gediend om mogelijk toekomstige twijfels te voorkomen', schrijft Partiman in een reactie op het advies.
Ook GroenLinks-raadslid Hera Butt volgt het advies van de integriteitscommissie op, zij het met tegenzin. Butt is bestuurslid van Theater De Vaillant dat subsidie krijgt van de gemeente Den Haag. 'In combinatie met uw raadslidmaatschap, en om belangenverstrengeling zoveel mogelijk te voorkomen, adviseert de commissie u om uw bestuursfunctie op te geven', schrijft de commissie. 'Mocht u besluiten dit niet doen, dan is het verstandig dat u zich afzijdig houdt bij beraadslaging en besluitvorming in de gemeenteraad die de belangen van deze organisatie in het bijzonder en concreet raken.'

Verwarrend advies

Butt vindt het advies verwarrend, zo blijkt uit haar schriftelijke reactie. Uit het bestuur stappen of afzijdig blijven bij beslissingen over cultuursubsidies zijn volgens de commissie 'beide eigenlijk prima' opties, zo leest Butt het advies. Het GroenLinks-raadslid vindt dat er geen sprake is van belangenverstrengeling, omdat een onafhankelijke kunstenplancommissie het college elke vier jaar adviseert over de toekenning van subsidies. Bovendien is zij als raadslid geen woordvoerder cultuur. Ook vindt ze het 'belangrijk en waardevol' als raadsleden betrokken zijn bij verenigingen en stichtingen om zo 'in contact te blijven met de stad'.
Toch trekt zij zich terug als bestuurslid van Theater De Vaillant, omdat de integriteitscommissie in het advies 'wel degelijk' de indruk wekt dat er een risico van belangenverstrengeling zou kunnen voorkomen. 'Bij het handhaven van dit bestuurslidmaatschap wordt zowel mijn raadslidmaatschap als het lidmaatschap van het bestuur belast', schrijft zij. 'Dat betekent dat beide hiervan mogelijk schade zouden kunnen ondervinden. Dat wil ik te allen tijde voorkomen.'
De adviescommissie heeft gesprekken gevoerd met 42 raadsleden. Sebastian Kruis van de PVV en Gideon van Meijeren van Forum voor Democratie hebben de uitnodiging afgeslagen, omdat zij hebben aangegeven 'geen behoefte te hebben aan een persoonlijk gesprek'.