Huis verduurzamen: 'Twee weken te laat subsidie aangevraagd, honderden euro's misgelopen'

Redacteur Brenda (rechts) met vrouw en hond in haar huis
Redacteur Brenda (rechts) met vrouw en hond in haar huis © Martijn Beekman
REGIO - Wil je door de hoge energieprijzen nu echt van start met het verduurzamen van je huis en wil je daarvoor subsidie aanvragen, dan kom je terecht in een doolhof van potjes met geld. Je kan subsidie krijgen van de Rijksoverheid, de gemeente en het hoogheemraadschap. Vaak mag je voor dezelfde maatregel op meerdere plekken subsidie aanvragen. Maar de regels zijn bij de ene overheid net even anders dan bij de andere overheid. Als het je lukt om door het doolhof te komen, levert het je duizenden euro's op.
Redacteur Brenda Heskes is samen met haar vrouw Naomi bezig hun huis te isoleren en daar subsidie voor aan te vragen. Dat gaat met vallen en opstaan. Soms vraagt het stel zich af: 'Snappen anderen dit nog?'
Na jaren te hebben gewoond in een tussenappartement in het Haagse Zeeheldenkwartier, waar het altijd warm was dankzij een flink stokende onderbuurvrouw, kochten wij ons droomhuis: een hoekappartement in Duinoord met aan drie kanten een tuin.
Nooit hadden wij rekening gehouden met hoe veel kouder dit wederopbouw-huis zou zijn. De eerste tekenen kwamen met het sauzen van de muren in de winter van 2019, vlak voor de verhuizing. De verf op de lange, noordelijke muur wilde niet drogen. Dagenlang niet. De muur was te koud. Dat merkten we ook toen we er eenmaal woonden: wanneer er een koude noordenwind waaide, leek het wel of die kou dwars door die muur het huis in werd geblazen.

Terugdeinzen door administratie

Ook de niet-geïsoleerde houten vloer was wennen. Geitenwollen sokken in wollen sloffen ten spijt, we hebben die eerste winter koude voeten gehouden. Dus, besloten we: hier moet flink worden geïsoleerd. We kwamen er al snel achter dat dat een dure grap is. Gelukkig hadden we wat extra geld door de verkoop van ons oude huis en we konden subsidie krijgen. Zo begon onze zoektocht naar beschikbare potjes om ons huis te isoleren.
Energiecoach Jelle de Jong van Duurzaam Duinoord kent de verhalen van huiseigenaren die willen verduurzamen, maar die verdwaald raken in alle voorwaarden en regels waaraan voldaan moet worden om de duurzaamheidssubsidies te krijgen. 'Daar krijg ik als energiecoach heel vaak vragen en klachten over. Uitzoeken wat er aan subsidies beschikbaar is, is niet eens zo moeilijk. Maar uitzoeken hoe je dat moet aanvragen en de hele administratie die erbij komt kijken, dat is het lastige stuk. Dat is het moment dat huiseigenaren afhaken of terugdeinzen.'

Rommelig gebeuren

Wat het volgens De Jong extra ingewikkeld maakt, is dat de regels ook steeds veranderen: 'Het is een heel rommelig gebeuren. Dan denk je door te hebben hoe het zit en dan is het ineens weer anders. Of het potje voor nét die subsidie is al leeg en dan krijg je niets meer. Subsidie aanvragen is zo soms een verschrikking.'
Warme voeten waren een prioriteit voor ons, dus lieten we in de zomer van 2020 isolatiefolie onder onze houten vloer hangen. De gemeente betaalde een paar honderd euro mee, maar voor de rijkssubsidie moesten we toentertijd minimaal twee isolatiemaatregelen nemen. We hadden een jaar de tijd om nog iets te isoleren en subsidie op beide maatregelen te krijgen. Na een winter met warmere voeten maar nog steeds een ijskoude muur, besloten we die te isoleren.
Helaas, we liepen honderden euro's subsidie mis
Spouwmuurisolatie bleek niet te kunnen: ons huis heeft geen spouw, een ruimte tussen de buitenmuur en de binnenmuur waar isolatiemateriaal ingespoten kan worden. Dus moesten we van binnenuit isoleren. Dan komt de dans met aannemers, offertes en subsidies.
De gemeentelijke subsidie was al binnen en met onze tweede isolatie konden we ook rijkssubsidie aanvragen, dachten we. Niet dus. In het woud van subsidieregeltjes waren we toch nog verdwaald. De muur was twee weken na de deadline geïsoleerd. Helaas, we liepen honderden euro's subsidie mis.
Voor het duurzamer en energiezuiniger maken van huizen zijn er voor huiseigenaren subsidies beschikbaar bij de Rijksoverheid, de gemeentes, het hoogheemraadschap en bijvoorbeeld bij het Warmtefonds. Niet alle gemeentes vergoeden dezelfde maatregelen en ook de bedragen kunnen verschillen. De regels rond het aanvragen zijn complex, veranderen regelmatig en verschillen per instantie. De aanvragen moeten meestal gedaan worden via een online formulier.
Zelfs de energiecoach geeft aan niet alle details van alle subsidies te kennen. En hij stelt dat het geen doen is om dat voor iedereen apart uit te gaan zoeken: 'Ik wil als vrijwilliger ook het risico niet lopen dat ik het fout heb. Het gaat natuurlijk om een grote investering voor mensen. Als ik het precies voor iedereen moet uitzoeken, ben ik avonden bezig, want ik ben geen encyclopedie. Ik weet de subsidies dus wel te vinden, maar aan het aanvragen, daar brand ik mijn vingers niet aan.'
Als voorbeeld geeft hij het stapelen van verschillende subsidies bij verschillende instanties. Vaak mag dat, maar soms niet: 'Subsidies stapelen is echt mateloos complex. Dan kom je echt terecht in de kleine lettertjes.'
Warmtefoto voor plaatsing HR++ glas. De bovenbuurvrouw heeft niet geïsoleerd
Warmtefoto voor plaatsing HR++ glas. De bovenbuurvrouw heeft niet geïsoleerd © Privé
Bij ons thuis hadden we er inmiddels een wedstrijdje van gemaakt waar we allemaal subsidie op konden aanvragen. En terwijl we ermee bezig waren, hadden we regelmatig gesprekken over hoe verwarrend de verschillende regels zijn, dat alles online moet. Ook bespraken we dat het voor mensen die meer moeite hebben met computers en administratie al helemaal moeilijk moet zijn als wij, twee bijdehandjes, er al moeite mee hebben.
Ik ken het verhaal van iemand die, net als wij, ontzettend bezig was met offertes en subsidieaanvragen. Maar tegen de tijd dat ze het wilde gaan doen, rekende de aannemer meer voor het isoleren. Die prijsstijging was zelfs hoger dan de subsidie die ze zou ontvangen. Daar is ze toen afgehaakt.
'Het is soms schrijnend' - energiecoach Jelle de Jong
Om die reden adviseert energiecoach De Jong bij sommige huiseigenaren op dit moment niet eens te beginnen over grote ingrepen in hun huis. Omdat die maatregelen veel geld kosten en omdat er veel geregel rond offertes en subsidies bij komt kijken.
'Ik was laatst bij een huiseigenaar die met burn-outklachten thuis zit. Daar is dan nog een heleboel stress over de energierekening bijgekomen. Ik merk dan dat die mensen al moeite hebben om alle informatie te verwerken over de basismaatregelen die ik met ze doorneem. Zoals een tochtstrip plakken, radiatorfolie aanbrengen, gordijnen niet voor de radiator hangen, de keteltemperatuur wat lager zetten. Dan zie ik dat ze dankbaar zijn. En ik zie ook dat ze de bandbreedte niet hebben om nog een stap te zetten waar al dat geregel bij komt kijken. Het is soms schrijnend.'

Tweedeling onder huiseigenaren

Jelle de Jong vreest weleens dat er ook onder huiseigenaren een enorme tweedeling aan het aftekenen is: 'Je hebt de mensen met het geld, de gelegenheid en de middelen om hun hele huis aan te pakken met alle beschikbare subsidies. En de huiseigenaren die dat niet lukt.' Hij rekent voor dat dat ook in het tikkie chique Duinoord waar hij actief is om zo'n 10 procent van de huiseigenaren gaat.
Wij zaten ondertussen niet stil in ons half geïsoleerde hoekappartement. We plakten raamfolie, radiatorfolie, installeerden radiatorventilatoren en zetten de temperatuur van de cv-ketel lager. Daar krijg je geen subsidie op, maar op die manier halveerden wij vorige winter ons energieverbruik.

Van het gas af

Ook hebben we een nieuw doel: we gaan met ons jaren 50-huis van het gas af. We hebben inmiddels HR++-isolatieglas, we krijgen nog vloerverwarming en een warmtepomp. Met de VVE zijn we bezig met zonnepanelen op ons gezamenlijke dak.
Dat zijn inmiddels acht verschillende subsidiepotjes, een subsidieaanvraag voor de VVE en een bijzonder lastige aanvraag voor een lening bij het Warmtefonds. Het aanvragen is zowat een parttime baan qua geregel. Inmiddels weet ik er zoveel van, dat de installateur van onze toekomstige warmtepomp me op een vrijdagavond belde of ik hem kon helpen met zijn subsidieaanvraag. Hij zit in die business en kwam er zelf niet uit!