Ruim 9000 mensen reden afgelopen jaar door na een ongeluk: 'Je kan mogelijk in shock raken'

Zondag raakte een fietser ernstig gewond op de Dierenselaan in Den Haag
Zondag raakte een fietser ernstig gewond op de Dierenselaan in Den Haag © Regio15
REGIO - De afgelopen week waren er drie ernstige verkeersongelukken in de regio waarbij de veroorzaaker van het ongeluk doorreed. Dat mensen dat doen, is absoluut niet 'uniek' te noemen. De politie heeft sinds september vorig jaar in één jaar tijd zo'n 9250 misdrijven geteld waarbij een bestuurder is doorgereden na een ongeluk. De politie noemt dat het 'verlaten plaats ongeval'. Waarom dit gebeurt? 'Iedereen reageert anders op zo'n situatie', aldus hoogleraar Mariska Kret.
De duizenden meldingen zijn te verklaren. Het gaat namelijk om veel verschillende type ongelukken, je verlaat ook de plaats van een 'ongeluk' wanneer je de spiegel van een andere auto hebt gereden. Onder die ruim 9000 ongelukken vallen ook zware ongelukken met gewonden. Hoeveel precies, kan de politie niet zeggen.
'Het lastige is dat de cijfers niet uit te splitsen zijn in ongelukken met letsel of met materiële schade', legt een woordvoerder van de politie uit. 'Buiten de cijfers om, is het de laatste weken wel een opvallend aantal keer voorgekomen dat mensen zijn doorgereden en slachtoffers zwaargewond zijn achtergelaten. Met alle gevolgen van dien voor hen en hun omgeving', aldus de politie.

Moeilijk te onderzoeken

Deze week waren er drie ernstige gevallen in de regio. Zoals afgelopen maandagavond, toen een automobilist door rood reed bij de aanrijding van een 6-jarig kind op de Loosduinseweg in Den Haag. De dader sloeg op de vlucht. Vrijdag meldde een 19-jarige man zich bij de politie, en ook werd de mogelijk betrokken auto gevonden.
Volgens Mariska Kret, hoogleraar cognitieve psychologie aan de Universiteit Leiden, is het moeilijk te onderzoeken waarom mensen nu precies doorrijden na een ongeluk. 'Het kan natuurlijk zijn dat mensen naderhand als ze zijn opgepakt, of als ze zich melden, een sociaal wenselijk antwoord geven. Een makkelijk antwoord om te geven is dat ze bijvoorbeeld in shock raken.'
© Regio15
Hoewel het als een 'sociaal wenselijk' antwoord wordt gezien, kan het natuurlijk wel zo zijn dat iemand enorm schrikt van een ongeluk. 'De mogelijkheid bestaat dat je in een overlevingsstand terechtkomt. Je kan zo schrikken dat je niets liever wil dan vertrekken van die plek', aldus de psycholoog. De angst voor consequenties kan op zo'n moment volgens haar ook dermate groot zijn dat iemand op de vlucht slaat.
De reden dat mensen doorrijden is volgens Kret voornamelijk te verklaren met de 'vlucht-, vecht- of bevriesreactie' die mensen krijgen wanneer ze in gevaar zijn. Die reactie verklaart dat mensen in die overlevingsmodus komen. Op zo'n moment wordt niet meer nagedacht over wat de consequenties zijn. 'En iedereen reageert in die situatie anders. Het is dus niet tot nauwelijks te verklaren hoe iemand reageert als diegene in zo'n situatie terechtkomt.'
Wanneer je iemand zwaargewond achterlaat na een aanrijding ben je sowieso strafbaar. Toch is het in veel gevallen zo dat je niet strafbaar bent als je direct vertrekt na een verkeersongeluk, zolang je je maar binnen twaalf uur meldt bij de politie - vereiste is dan wel dat er geen gewonden zijn gevallen. Het kan namelijk zijn dat je later pas doorhebt wat er precies is gebeurd, en dat het schuldgevoel dan pas komt. 'Het is dus best belangrijk dat dit binnen de wet kan, het leidt ongetwijfeld tot meer mensen die zich melden na een ongeluk', denkt Kret.
Dat erkent de politie. Al kan een woordvoerder niet zeggen hoe vaak iemand zich alsnog binnen die twaalf uur meldt. 'De agent neemt het wel op voor het onderzoek, maar we kunnen geen aantallen melden. We kunnen het namelijk niet gebruiken als zoekterm. Wel komt het regelmatig voor dat mensen zich alsnog melden bij het politiebureau.'