Vermomd als vuilniszak of tunnel graven met lepel: zo ontsnapten criminelen uit gevangenis

De aaneengeknoopte lakens vormden een 'brug' tussen het dak van het PI-gebouw en de andere kant van de gevangenismuur
De aaneengeknoopte lakens vormden een 'brug' tussen het dak van het PI-gebouw en de andere kant van de gevangenismuur © MediaTV
ALPHEN AAN DEN RIJN - Ontsnappen uit de gevangenis: het is het onderwerp van menig film en serie, maar het gebeurt soms ook echt. Mensen bedenken al eeuwenlang listige en creatieve manieren om vrij te komen. Het verhaal van de ontsnapping van Hugo de Groot, die in 1621 uit Slot Loevestein ontkwam aan een levenslange gevangenisstraf door zich te verstoppen in een boekenkist, kent iedereen wel. Een gevangene in Alphen aan den Rijn probeerde het woensdag ook op een klassieke manier: hij maakte een touw van aan elkaar geknoopte lakens. De afgelopen jaren zijn er diverse manieren gebruikt om de cel uit te komen. We zetten er een paar voor je op een rij.

Vermomd als blauwe vuilniszak

Eind 2018 wandelde een gevangene die zijn straf had uitgezeten gevangenis De Schie in Rotterdam uit. De 27-jarige man uit Gouda had een grote, blauwe vuilniszak bij zich. Op het oog met zijn persoonlijke spullen, maar even later bleek dat er een andere gedetineerde ontbrak. Die was in de zak gekropen en zo buiten de hekken van de gevangenis gedragen.
Gevangenis De Schie in Rotterdam
Gevangenis De Schie in Rotterdam © ANP
De ontsnapte crimineel werd twee maanden later per toeval opgepakt. Agenten die zijn foto hadden gezien, liepen de man tegen het lijf. Hij heeft zijn straf daarna uitgezeten. De drager van de vuilniszak was al eerder gearresteerd en kon ook opnieuw de cel in voor zijn hulp bij de ontsnapping.

Verstopt in vrachtwagen

Een gedetineerde uit de gevangenis in het Drentse Veenhuizen ontsnapte in juni 2021 door zich te verstoppen in een vrachtwagen. De man was aan het werk op het arbeidscomplex binnen de hekken van de gevangenis, waar de wagen spullen kwam afleveren. Nadat die vertrok, bleek de gevangene ook weg.
Direct nadat de ontsnapping ontdekt werd, is de politie ingeschakeld. Die vond hem snel in de omgeving, pakte hem op en zette hem weer in de cel. Voor straf moest de man twee weken in een isoleercel zitten.
Als een gedetineerde ontsnapt uit een gevangenis, dan is die daad op zich niet strafbaar. Wie daarna weer gepakt wordt, moet de resterende straf uitzitten. Maar als de ontsnapping samengaat met zaken als geweld of vernieling, dan is er wel sprake van strafbare feiten. Ook mensen die gevangenen helpen om op vrije voeten te komen kunnen daarvoor worden veroordeeld.

Gat in hek gezaagd

In juni dit jaar ontsnapten de twee veroordeelde tbs'ers Luciano D. en Sherwin Windster uit de Pompekliniek in Nijmegen. De twee kregen daarbij hulp: van buitenaf was een gat in het hekwerk gezaagd. De bewaking zag de ontsnapping gebeuren, maar was te laat om de twee nog tegen te houden, aangezien buiten het hek een vluchtauto klaarstond.
Sherwin Windster (rechts) ontsnapte samen met Luciano D. (links)
Sherwin Windster (rechts) ontsnapte samen met Luciano D. (links) © Politie/bewerking Omroep West
De politie gaf de namen en foto's van de voortvluchtigen vrij. Ruim een week later kon Luciano D. worden aangehouden bij een benzinestation aan het begin van de Utrechtsebaan in Den Haag. Sherwin Windster is nog altijd voortvluchtig. Hij is in 2019 veroordeeld voor afpersing en een gewapende overval. Daarbij kwam een van de slachtoffers om het leven. Windster was op dat moment met verlof van een eerdere veroordeling voor een moord die hij in 2012 pleegde: de moord op de 22-jarige Hagenaar Railyson in Delft.

Uit politieauto gevlucht

Tijdens de overplaatsing van een man naar de gevangenis in het Brabantse Grave in mei 2018, lukte het de boef om uit de politieauto te stappen en weg te rennen. Hoe dat precies kon gebeuren, is onduidelijk. De politie is uren naar de man op zoek geweest, maar hij is niet meer gevonden.

Al schilderend weggelopen

De man die in 2015 uit de gevangenis Zuyder Bos in Heerhugowaard wist te ontsnappen, is een elektronische deur voor bezoekers uitgelopen. De dertiger werkte als schilder en was op de ochtend van zijn ontsnapping de bezoekersruimte aan het verven. De man sloeg op de vlucht met de verf nog op zijn kleding
'Dit had absoluut niet mogen gebeuren', liet een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid destijds weten.

Tunnel gemaakt met lepel en verfschraper

Het werd wereldnieuws in 2010: de ontsnapping van Hulda 'Tottie' Kiel uit de Koepelgevangenis in Breda. De vrouw maakte een tunnel met een lepel en een verfschraper en kroop erdoor naar buiten. Ze verbleef in een huisje op het gevangenisterrein en ontdekte daar een kruipruimte.
Kiel besloot zichzelf een weg naar de vrijheid te graven. 'Dat was simpel', zei ze tegen Omroep Brabant. 'Ik werkte in de keuken aan de straatzijde en daar kon ik 's nachts ook komen, soms een kwartier, soms een aantal minuten. De acht andere vrouwen in het huisje waarin ik woonde, hadden niets in de gaten. Een keer ben ik bijna betrapt, toen heb ik me muisstil gehouden in de kruipruimte.'
De Koepelgevangenis in Breda is in 2016 gesloten
De Koepelgevangenis in Breda is in 2016 gesloten © ANP
Op carnavalszondag was de tunnel groot genoeg om te ontsnappen. Omdat haar vluchtauto niet op kwam dagen, liet ze zich met een taxi naar Boxtel brengen. 'Daar kwam ik in een café terecht en ontmoette ik een man met wie ik nu een kind heb.' Vanuit Boxtel ging ze uiteindelijk naar Helmond, waar ze zes weken lang de politie van zich af wist te houden. Vervolgens moest ze de resterende gevangenisstraf gewoon uitzitten.

Helikopter gekaapt

In 2017 is een spectaculaire uitbraak voorkomen. Een gevangene die was veroordeeld voor een liquidatie in de Amsterdamse onderwereld, moest uit de cel in Roermond worden bevrijd met behulp van een gekaapte helikopter. De politie kwam de plannen op het spoor en schoot na een wilde achtervolging een verdachte dood. Drie verdachten zijn opgepakt.
Een van hen gooide op de vlucht een tas weg waarin onderdelen van een automatisch vuurwapen zaten. De opgepakte mannen hadden volgens de politiechef 'diverse goederen' bij zich, die ze hadden kunnen gebruiken bij de ontsnappingspoging.