Geschokte reacties na klimaatactie bij 'Meisje met de parel': 'Kunst is weerloos'

Politie bij het Mauritshuis na de klimaatactie
Politie bij het Mauritshuis na de klimaatactie © ANP
DEN HAAG - 'Idioot deze actie', 'protesteren is prima, maar blijf met je handen van andermans spullen af' en 'dit is niet de manier'. Museumbezoekers, politici en voorbijgangers reageren vooral boos op de klimaatactie bij het 'Meisje met de parel' in het Mauritshuis. Ook de Museumvereniging reageert geschokt: 'Kunst is weerloos, en het proberen te beschadigen voor welk doeleinde dan ook wijzen wij af.'
De afgelopen weken zijn er veel klimaatacties geweest. Activisten besmeurden kunstwerken in Europese musea, plakten zich vast op tafels bij talkshows en daarnaast is de A12 al meerdere keren geblokkeerd door activisten van Extinction Rebellion. Het incident bij het 'Meisje met de parel' in het Mauritshuis is ook zo'n actie om aandacht te vragen voor het klimaat.
Eén van de activisten plakte zijn hoofd tegen het glas voor het doek, terwijl een ander een rode substantie over de man heen gooide. Hij zei daarbij: 'how do you feel when you see something beautiful and priceless being apparently destroyed before your eyes?' en maakte daarna de vergelijking dat dit nu ook met de aarde gebeurt. Publiek in het museum reageerde geschokt: 'Obscene, shame on you!' De man zei daarna dat het schilderij door glas wordt beschermd en dat het niet beschadigd is. Het Mauritshuis bevestigde dat later.
Dit gebeurde er donderdag:
Activisten richten zich op 'Meisje met de parel' in het Mauritshuis
De Museumvereniging, de brancheorganisatie van musea, snapt de noodzaak om aandacht te vragen voor klimaatverandering, maar keurt de actie zelf af. 'Er is aandacht voor klimaatverandering in musea, zowel vóór als achter de schermen. Musea zijn juist een maatschappelijk podium om deze gesprekken te voeren en de dialoog met elkaar aan te gaan.' Er is bij de vereniging daarom geen begrip dat nu uitgerekend kunst de zondebok moet zijn bij deze acties.
Directeur Benno Tempel van het Kunstmuseum Den Haag laat weten het nieuws verschrikkelijk te vinden. 'De impact op de museumwereld is groot', zegt hij. 'Het is erg stressvol. Mensen in de musea vragen zich af waar de volgende actie zal plaatsvinden.' Hij vindt het wel fijn dat het museumpubliek meeleeft.
Tegen de NOS zegt Vera Carrasco van de Musemvereniging dat museu in ieder geval 'extra alert' zijn na vandaag. Ze zegt te vrezen dat de actie kan leiden tot 'copycats'. Toch voelt zij er weinig voor om door te slaan in maatregelen. Ze zegt vooral de dialoog met actievoerders te willen aangaan en de publieke functie van musea te willen behouden. 'We willen niet een soort beveiligde bastions worden.'
Gunay Uslu, staatssecretaris voor cultuur en media, reageert eveneens geschrokken: 'Protesteren is een groot goed, maar alsjeblieft: laat ons gezamenlijk erfgoed met rust.' Volgens de staatssecretaris is het 'aanvallen van weerloze kunstwerken' niet de juiste manier van protest.
Museumbezoekers zijn het daarmee eens. Na de klimaatactie reageren ze buiten het Haagse museum vooral gelaten en teleurgesteld. 'Ik wilde het kunstwerk graag zien, maar dat gaat nu even niet', vertelt een bezoeker. 'Dit is gewoon een rare actie, je krijgt op zo'n manier geen aandacht voor de klimaatproblematiek', vult een andere bezoeker aan.

Bezoekers reageren gelaten

Volgens een aantal bezoekers van het Mauritshuis was er geen paniek in het museum te merken. Ze hadden de actie gemist en niet gezien, maar zagen wel dat er vooral zenuwachtig gereageerd werd door de beveiliging. 'Ik vind het idioot deze actie. Ze bereiken er op deze manier niets mee, behalve dan dat er schande van wordt gesproken. Dit is gewoon niet de juiste aandacht die nodig is', vertelt een museumbezoeker.
Andere mensen die aanwezig waren in het Mauritshuis, geven ook te kennen de actie niet te begrijpen. 'Binnen merkten we er niet zo veel van, gelukkig. Ik vind het een rare actie. Dit is gewoon niet de manier waarop je moet protesteren', vertelt een jonge bezoeker. 'Ik begrijp best dat aandacht voor het klimaat nodig is, maar je legt de focus nu op de actie zelf, niet op wat er moet gebeuren om klimaatverandering tegen te gaan.'

'Blijf van andermans spullen af'

Luisteraars van West Komt Thuis laten op Radio West weten ook geen begrip te hebben voor de actie. 'Mensen moeten gewoon normaal gaan nadenken. Als je het niet leuk vindt: ga dan lekker in de Hofvijver liggen. Protesteren heeft geen zin op deze manier', vertelt Dave nadat hij het nieuws mee kreeg.
Sommige luisteraars vertellen verder prima begrip te hebben voor de klimaatacties. Luisteraars Dave, Ina en Karin zijn wat dat betreft eensgezind: 'Laat het ze dan gewoon bij het hoofdkantoor van Shell doen of andere vervuilers. Pak hen aan, maar ga geen kunst bekladden. Blijf met je poten van andermans spullen af.'
Er zijn drie mannen aangehouden. Ze hebben alledrie de Belgische nationaliteit. De mannen zijn 42, 45 en 45 jaar oud, meldt de politie. Ze zitten vast en worden gehoord.