Haagse trams door de jaren heen: deze wagens gingen de rood-beige tram voor

DEN HAAG - De bekende en geliefde trams verdwijnen uit het Haagse straatbeeld. Vanaf 2026 rijdt er een nieuw model door de stad. Hiermee komt het rood-beige exemplaar in een lijstje met historische trams die de HTM de afgelopen 120 jaar heeft gehad. Bekijk hieronder de meest kenmerkende wagens die Den Haag heeft gehad.

1904: Lijn 9 naar Scheveningen heeft de eerste tram met bovenleiding

De originele 'Lijn 9'-tram naar Scheveningen
De originele 'Lijn 9'-tram naar Scheveningen © Omroep West
In 1904 heeft lijn 9 naar Scheveningen de primeur. Voor het eerst gaan in Den Haag trams met een bovenleiding rijden. In eerste instantie zijn ze blauw, maar dat verandert al na twee jaar. 'Vanaf 1906 worden de meeste trams in de crèmekleur geschilderd. Een kleur die tot begin jaren 80 op trams in Den Haag te zien blijft. Deze ''tweeramers'' hebben open balkons waarop de bestuurder staat', vertelt tramliefhebber en West Wordt Wakker-presentator Tjeerd Spoor.

1908: De 'laagdakkers', prettiger voor de trambestuurder

De 'laagdakkers' reden na introductie tientallen jaren nog rond
De 'laagdakkers' reden na introductie tientallen jaren nog rond © Omroep West
Weer twee jaar na de introductie van de nieuwe kleur, krijgen de wagens een vervolg met een extra laag dak, zodat ze ook onder het poortje van het Binnenhof door kunnen rijden. 'Daarnaast krijgen deze trams ook dichte balkons, wel zo prettig voor de trambestuurder. Door het lage dak worden ze door de stadsgenoten ook wel "laagdakkers" genoemd', vertelt Spoor verder. 'Omdat er onder de poorten door natuurlijk geen stroom is, hebben de trams ook een olielamp voorop. Zo zijn ze vanaf dan ook te zien in de nacht.'

1929: oude trams uit 1905 worden aangepast aan de moderne tijd

De omgebouwde tram uit 1929
De omgebouwde tram uit 1929 © Omroep West
In 1929 wordt een serie trams uit 1905 aangepast aan nieuwe wensen van de HTM. De houten banken worden vervangen voor leren zittingen, sterkere motoren en een nieuw onderstel. 'De verbouwing was toen zó grondig, dat ze de naam "ombouwers" kregen. Een aantal doet vanaf dat moment ook voor het eerst dienst als zogenoemde "eenmanswagen", die wagens rijden zónder conducteur en met één bestuurder.'

1945: De motorwagens 201-2016: de eerste nieuwe trams na de oorlog

De storingsgevoelige 201-2016 motorwagens
De storingsgevoelige 201-2016 motorwagens © Omroep West
De nieuwe motorwagens 201-216 zijn daarna de eerste nieuwe trams na de oorlog met een modern remsysteem en deuren die door middel van luchtdruk door de trambestuurder geopend én gesloten konden worden. 'Dat zijn prachtige wagens om te zien, maar ze waren op dat moment ook storingsgevoelig', legt Spoor verder uit. De wagons waren mede daarom een minder groot succes. De HTM keek daardoor snel verder naar een nieuw type tram.

1949: Het succesverhaal van de 'NS-gele' PCC-tram

De HTM-trams stapten al snel over op de kleur van het streekvervoer: donkergeel
De HTM-trams stapten al snel over op de kleur van het streekvervoer: donkergeel © Omroep West
De tram die daar weer voor in de plaats komt, was de Haagse PCC-tram. Een tram die in de jaren 30 in Amerika ontwikkeld was, met het idee om met het autoverkeer te concurreren. 'Deze tram is op dat moment niet alleen een succes in de Verenigde Staten, maar ook in Den Haag. Hier rijden namelijk verschillende series van deze in België gebouwde trams. Eerst kwamen ze met kleine raampjes en in de klassieke crèmekleur, later worden ze in donkergeel geverfd. Net zoals de NS-treinen en streekbussen.'

1981: De komst van de Gelede Tram Lang (GTL)

De GTL werd in verschillende series jarenlang gebouwd voor HTM
De GTL werd in verschillende series jarenlang gebouwd voor HTM © Omroep West
Toen kwam de tijd van de geliefde rood-beige GTL-tram. Die verdwijnt nu langzaam maar zeker uit het Haagse straatbeeld. De eerste serie kwam per goederentrein aan in Den Haag, afgeleverd in de buurt van het Hobbemaplein. 'Met ruim 28 meter lang was hij op dat moment de langste tram van Nederland, dat is best bijzonder. Vanaf 2026 worden deze trams dus vervangen door de nieuwe TINA-tram.'

2014: de eerste 'Avenio' komt naar Den Haag

De Avenio-tram is de eerste die de GTL-trams moest vervangen
De Avenio-tram is de eerste die de GTL-trams moest vervangen © Omroep West
De Avenio is de laatste 'nieuwe' tram. Het eerste exemplaar wordt al in 2014 gepresenteerd aan koning Willem-Alexander. De vierdelige tweerichtingstrams vervangen een deel van de GTL-trams die er vanaf dat moment langzaam uit worden gewerkt. De trams hebben een lage vloer, wat het instappen een stuk makkelijker maakt. Deze rood-grijze wagens zullen nog wel even blijven rijden, ze blijven namelijk naast de TINA-trams in gebruik.