Verdienmodel of niet, wat verdient een uitzendbureau nu écht aan een Polenhotel?

Arbeidsmigranten aan het werk in Poeldijk, foto ter illustratie
Arbeidsmigranten aan het werk in Poeldijk, foto ter illustratie © ANP
WESTLAND - Een ordinair verdienmodel, dát zouden migrantenhotels zijn. Hoge huren voor hutje mutje wonen in een krap kamertje, terwijl de buurt ondertussen last heeft van op straat zwervende arbeidsmigranten. Westlandse omwonenden en de gemeente werpen dit beeld al jaren op in de strijd tegen migrantenhotels. Maar is dit beeld terecht? Omroep West kreeg eenmalig inzage in de begroting van één van Westlands grootste uitzendbureaus. Directeur Michael Mostert: 'Een wooncomplex is voor ons één grote verliespost. Maar we móeten wel.'
Bij elk plan voor een migrantenhotel dat in het Westland op tafel ligt, komt het weer terug. Fractievoorzitters, wethouders, raadsleden en omwonenden die allemaal roepen: 'De uitzendbureaus zijn alleen maar uit op geld als het gaat om de huisvesting.' Arbeidsmigrant Monica vertelde onlangs aan Omroep West: 'De arbeidsmigranten betalen 100 euro per bed per week. Dat is heel rendabel voor de uitzendbureaus, het is een verdienmodel op zich.'
Ook Michael Mostert, directeur en oprichter van het Lierse uitzendbureau Tradiro krijgt dit verwijt regelmatig voor zijn voeten geworpen. Al vijf jaar is hij bezig met het neerzetten van een wooncomplex in De Lier voor 688 arbeidsmigranten, en stuit in dat proces op veel verzet van omwonenden en de gemeente. 'En het stoort ons enorm dat overal het beeld wordt gecreëerd dat wij als uitzendbureau alleen maar willen verdienen aan deze huisvesting.'

'Liever zouden wij ook geen migrantenhotel bouwen'

Maar is dat beeld - met 688 arbeidsmigranten die allemaal 100 euro per week voor een bed betalen - niet ergens te begrijpen? Mostert: 'Mensen realiseren zich niet wat wij van die 100 euro moeten betalen. Gas, water, licht, 24-uurs beveiliging, schadevergoedingen, schoonmaak, inrichting van de kamers en verzekering tegen diefstal. En dan hebben we het niet eens over het ontwerp en het bouwen van het park an sich. Dat heeft ons nu al zeven ton gekost, terwijl er nog niet eens begonnen is met bouwen.'
Hij vervolgt: 'Heel eerlijk, veel liever zou ik het niet doen, zo'n migrantenhotel bouwen. Maar dat is geen optie. Want zonder huisvesting, komen er geen arbeidsmigranten deze kant op. En zonder arbeidsmigranten hebben wij geen uitzendkrachten, want Nederlanders - zelfs werklozen - halen voor het werk dat wij te bieden hebben hun neus op.'
De komst van het woondorp in De Lier hangt aan een zijden draadje. Inmiddels liggen er zeventien bezwaren van omwonenden op tafel en heeft een onafhankelijke commissie geadviseerd het plan voorlopig in de ijskast te zetten. Ook de meerderheid van de gemeenteraad zegt tegen het plan te zijn omdat ze het te massaal vinden.
Omdat er volgens Mostert een scheef beeld bestaat, wil hij open kaart spelen wat betreft hun kosten. Op tafel in zijn kantoor ligt de begroting van het complex dat hij in De Lier wil bouwen. 'Dat complex voor 688 arbeidsmigranten gaat ons 24,5 miljoen euro kosten.' Mostert wijst naar het getal onderaan de streep waarbij onder andere advocatenkosten, grondprijs, aannemers, beveiligers, gas, water, licht, schades, vergunningskosten en bouwkosten bij elkaar zijn opgeteld. 'Als het uiteindelijk doorgaat, dan krijgen we een vergunning voor maar tien jaar. Die 24,5 miljoen moeten we dus in 10 jaar afschrijven.'
En die 24,5 miljoen betaalt de arbeidsmigrant? 'Wij vragen onze arbeidsmigranten inderdaad 100 euro bruto per week voor een kamer, dat is 88 euro netto. Zie maar eens voor dat bedrag ergens anders een kamer te huren in deze tijd. Ze hebben allemaal recht op vijf weken vakantie per jaar. Op dat moment hoeven ze geen huur te betalen. Ook niet wanneer ze ziek zijn, betalen ze niks. Als we hiervan uitgaan, komen we op 20 miljoen euro. Dan komen we dus nog 4,5 miljoen tekort.'

'De kweker betaalt'

En waar wordt die 4,5 miljoen vandaan gehaald? 'Die betaalt de opdrachtgever aan ons', legt Robin Taal, operationeel directeur van Tradiro uit. 'Op het loon van de arbeidsmigrant zit een factor van 1,9. Dus stel dat iemand 11 euro per uur verdient, dan betaalt de kweker bijna 22 euro aan ons. Daarin zit een bijdrage voor het transport van de arbeidsmigrant. En de rest is een toeslag voor het deel dat wij tekort komen om het migrantenhotel van te bekostigen.'
Volgens Tradiro zouden kwekers daardoor heel goed moeten weten wanneer ze met een malafide of een bonafide uitzendbureau te maken hebben. Taal: 'Kwekers die 17,50 per uur betalen, dan moeten er alarmbellen gaan rinkelen, dan klopt er iets niet. Dan kan er geen goede huisvesting zijn met schoonmaak, waarbij schades verzekerd zijn en waar je niet hoeft te betalen voor je kamer als je bijvoorbeeld met vakantie bent of je ziek meldt.'
'Geen migranten' staat er geschreven op een kas in het Westland
'Geen migranten' staat er geschreven op een kas in het Westland © Omroep West
Maar hoeveel uitzendbureaus gaan te werk zoals Tradiro? Zijn ze de norm, of eerder de uitzondering? 'Uiteraard zijn er uitzendbureaus die anders werken, en daardoor ontstaat er ook een scheef beeld. Maar iedereen die gecertifieerd is, zal zich houden aan de wetgeving zoals wij ook doen. Dat is ook de reden dat die certificering veel beter op orde moet', zegt Mostert.
Maar is het niet zo dat Tradiro indirect wél heel veel geld verdient met de huisvesting? 'Natuurlijk', reageert Taal. 'Dankzij de huisvesting die we naast werk te bieden hebben, komen arbeidsmigranten deze kant op. En bij hen zit inderdaad ons verdienmodel. Is dat erg? We zijn gewoon een commercieel bedrijf. Maar je moet het zo zien: zonder de huisvesting zouden we nog veel meer geld kunnen verdienen.'

'Herkenbaar verhaal'

De gemeente Westland wil niet op het verhaal van uitzendbureau Tradiro reageren. Partijleider Peter Duijsens van Westland Verstandig - al jaren fel tegenstander van diverse woonparken voor arbeidsmigranten in Westland - heeft z'n bedenkingen bij de begroting van Tradiro. 'Wie zegt dat al die kosten die in die 24,5 miljoen euro zitten noodzakelijk zijn? Daarnaast wil Tradiro per se het bedrag terugverdienen in 10 jaar. Maar als je bedenkt dat bijna zevenhonderd mensen negentig euro per week betalen, dan verdient zo'n uitzendbureau hier alleen maar geld mee.'
De Algemene Bond voor Uitzendondernemingen (ABU) zegt dat het verhaal van Tradiro zeer herkenbaar is. 'Uitzenders moeten investeren in huisvesting omdat degene die de huisvesting heeft de arbeidsmigranten kan aantrekken. Zonder zicht op huisvesting komen deze mensen niet in Nederland werken. Ze willen niet alleen investeren in huisvesting, maar vooral in de kwaliteit en betaalbaarheid voor de uitzendkracht en ze hebben te maken met vergunningen en ontheffingen die vaak voor maximaal 10 jaar worden vergeven, naast de enorme vraag die de prijs opdrijft en de sterk gestegen energiekosten. Daarnaast kost het vaak jaren om überhaupt een locatie te realiseren. Tel daarbij op de grondkosten en bouwkosten en je begrijpt: het is geen verdienmodel', aldus ABU.