'Noodsituatie' in onderwijs: Den Haag vraagt het Rijk om hulp

Foto ter illustratie
Foto ter illustratie © ANP
DEN HAAG - De grote toestroom van nieuwe leerlingen in combinatie met het tekort aan leraren zorgt voor een 'noodsituatie' in het Haagse onderwijs. De gemeente den Haag en de scholen roepen minister Dennis Wiersma van onderwijs in een brandbrief op om maatregelen toe te staan die voor een oplossing kunnen zorgen. 'We lopen nu vast', waarschuwt de Haagse wethouder Hilbert Bredemeijer van onderwijs.
Volgens de wethouder staat het onderwijs aan nieuwkomers in grote steden zoals Den Haag 'zwaar onder druk'. Gevolg is dat het met de dag moeilijker wordt om kinderen een vorm van les te geven, stelt hij. Den Haag kampt al jaren met een ernstig tekort aan leraren. Daar komt nu bij dat er veel nieuwe leerlingen naar school moeten. Het aantal kinderen in de leerplichtige leeftijd met een nieuwkomersachtergrond neemt namelijk met zo'n 25 tot 30 per week toe. Daarbij gaat het om kinderen van asielzoekers, statushouders, arbeids- en kennismigranten.
Gevolg van deze samenloop van omstandigheden is dat de scholen uitpuilen en niemand meer kunnen aannemen. Begin deze maand stonden er 237 leerlingen op een wachtlijst voor nieuwkomersonderwijs in het primair onderwijs en 81 op een lijst voor het internationale schakelklasonderwijs in het voortgezet onderwijs.

Hard gewerkt

Dit terwijl er afgelopen tijd al hard is gewerkt in het onderwijs om veel jongeren een plek te geven, aldus de wethouder. Want ondanks de personele problemen in het onderwijs, hebben de scholen toch nog een groot aantal Oekraïense leerlingen snel een plek weten te geven. Daarvoor werden onder meer extra lokalen ingericht. Zo konden 600 Oekraïense kinderen naar primair of voortgezet onderwijs. Daarnaast slaagden de scholen er ook nog in bijna 800 kinderen van andere nieuwkomers een plek te geven.
Maar omdat er per maand dus bijna vier complete klassen aan nieuwe kinderen bijkomen, is de rek er nu uit in het onderwijs, zegt Bredemeijer (CDA, onderwijs). 'Enorm veel respect voor de scholen, het is ongelooflijk wat die de afgelopen maanden voor elkaar hebben gekregen. Maar we lopen nu vast, binnen de huidige regelgeving kunnen we geen kinderen meer helpen. En je wilt en kunt geen kind laten zitten.'

Brandbrief aan minister

Vandaar dat hij en het onderwijs minister Wiersma (VVD, Primair en Voortgezet Onderwijs) nu per brandbrief oproepen om maatregelen te nemen. Daarvoor zou de wet moeten worden aangepast, is het Haagse verzoek. Zo zou de tijdelijke regeling die nu geldt voor alleen Oekraïense kinderen, moeten worden uitgebreid. Hiermee zou in het primair onderwijs al direct kunnen worden begonnen in Den Haag.
Verder willen de gemeente en het onderwijs dat er speciale 'landingsplaatsen' komen voor kinderen van nieuwkomers. Hier kunnen ze in een 'schools dagritme' wennen in Nederland en zich sociaal ontwikkelen. Vervolgens moeten ze zo snel als mogelijk Nederlands en andere vakken krijgen. Het voordeel van deze constructie is dat er onbevoegde leerkrachten voor de klassen mogen staan.

Financiële bijdrage

Bovendien willen gemeente en scholen dat het Rijk ook meer financieel gaat bijdragen aan maatregelen om kinderen van nieuwkomers onderwijs aan te bieden.
Voordeel van de maatregelen is dat de kinderen zich kunnen ontwikkelen omdat ze omgaan met leeftijdsgenoten, staat in de brief aan Wiersma. Het alternatief is dat kinderen thuiszitten of op de tijdelijke opvanglocaties, dat kan leiden tot 'sociaal-emotionele schade', aldus de wethouder en scholen. Het maakt ook de afstand tot school en maatschappij groter.

'Hopen op hulp'

Bredemeijer: 'Er komen zoals het nu gaat vier klassen per maand bij in onze stad. Iedereen kan aanvoelen dat dit, met het huidige lerarentekort, op een gegeven moment spaak gaat lopen. We willen de kwaliteit van het reguliere onderwijs op peil houden, daar willen we geen millimeter op inboeken, maar deze kinderen zijn leerplichtig. We willen hen niet op achterstand hebben. De schoolbesturen zien nog ruimte, we hopen op hulp van de minister.'