Katten en konijnen steeds vaker gedumpt: 'Ze blijven maar binnenkomen'

Elisah Vente aait moederpoes Momo
Elisah Vente aait moederpoes Momo © Omroep West
REGIO - Slapeloze nachten heeft Geertje van Kranen, als ze nadenkt over alle konijnen die ze verzorgt. Bij haar Haagse dierenopvang Het Knagertje zit het bomvol en dat geldt voor veel meer asielen in het hele land. Het lijkt er sterk op dat mensen hun tijdens de coronacrisis gekochte huisdieren alweer zat zijn.
Al meer dan een jaar kampt Van Kranen met een overschot aan konijnen. 'Ze komen uit alle hoeken en gaten', zegt ze. 'Normaal worden voor de zomervakantie altijd veel konijnen gedumpt, maar het gebeurt nu gewoon het hele jaar door. En ze blijven maar binnenkomen, gemiddeld ongeveer twee tot vier per dag.'
Geertje van Kranen met konijn Dochter bij dierenopvang Het Knagertje
Geertje van Kranen met konijn Dochter bij dierenopvang Het Knagertje © Omroep West
Met haar collega-vrijwilligers van Het Knagertje draagt ze op dit moment zorg voor meer dan zestig konijnen. En daarbovenop staan er ook nog zo'n vijftig op de wachtlijst. Om die reden schakelt Van Kranen steeds vaker de hulp in van pleeggezinnen, zodat ze genoeg ruimte heeft om nieuwe konijnen op te nemen.

'Financiële situatie is diep triest'

'Ik denk dat het komt doordat mensen in coronatijd heel veel vrije tijd hadden', zoekt ze naar een verklaring voor de continue toestroom van konijnen. 'Iedereen vond het superleuk om van die pretnestjes te hebben. Nu moeten ze weer aan het werk en hebben ze geen tijd meer voor die konijnen. Wat momenteel ook meespeelt, is de financiële situatie van mensen. Die is diep triest. Ze kunnen gewoon niet meer voor hun dier zorgen.'
Steeds vaker katten en konijnen gedumpt bij dierenopvang
Het is een herkenbaar beeld voor de Alphense stichting Kittenplace, die pasgeboren katjes en moederpoezen opvangt. 'Het is echt enorm druk', bevestigt Elisah Vente. 'Vorig jaar hadden we over het hele jaar in totaal 157 kittens en 47 moederpoezen. Nu zitten we al op vijftig moederpoezen en 222 kittens.' Terwijl het seizoen eigenlijk al ten einde zou moeten zijn, heeft Kittenplace nu nog altijd 57 kittens en tien moederpoezen in de opvang zitten.

Pleegkat blijft plakken

Zelf is ze al 3,5 jaar 'pleegmoeder' voor poezen, wat inhoudt dat ze tijdelijk de zorg op zich neemt. Zo heeft ze thuis een hoekje ingericht voor moederkat Momo en haar kittens Kwik, Kwek en Kwak. Haar eigen poes Mowgli is in 2019 ook als pleegkat binnengekomen. 'Die zat onder de vlooien en wormen, dus heb ik hem helemaal opgelapt. Toen is hij blijven plakken.'
Mowgli, de voormalige pleegkat van Elisah Vente
Mowgli, de voormalige pleegkat van Elisah Vente © Omroep West
De landelijke Dierenbescherming onderschrijft dat er steeds meer katten en konijnen in een opvang terechtkomen. Een woordvoerster laat weten geen zicht op concrete cijfers te hebben, maar merkt wel op dat er de afgelopen twee zomers een 'enorme toename' van met name het aantal gedumpte konijnen is. 'Het zijn ook niet echt enorm geschikte huisdieren', voegt ze daaraan toe.

'Fokken bij de konijnen af'

Ook de landelijke stichting DierenLot, die zich inzet voor allerlei noodlijdende dieren, signaleert een flinke stijging van het aantal achtergelaten katten en konijnen. 'Sinds deze zomer is het extreem', aldus Daniëlla van Gennep, hoofd dierenwelzijn en public affairs. Vooral voor konijnen die worden aangeboden bij een opvanglocatie, zijn er volgens haar lange wachtlijsten. 'Mensen fokken bij de konijnen af', stelt ze gekscherend.
Eén van de opgevangen konijnen bij Het Knagertje in Den Haag
Eén van de opgevangen konijnen bij Het Knagertje in Den Haag © Omroep West
Exacte cijfers kan ze niet geven, omdat Nederland geen centrale database heeft met hoeveel dieren er in een opvang zitten. Daar pleit ze wel voor, evenals voor het verplicht laten castreren en chippen van poezen, zoals in bijvoorbeeld België al het geval is. De gemeente Alphen aan den Rijn is vorig jaar al begonnen met de voorbereiding op een proef waarbij het bindend wordt om katten van een chip en registratie te voorzien.

Strengere regels

Mirjam Stet van de Kattenbescherming noemt het dumpen van poezen 'een enorm groot probleem, dat de laatste twee jaar groter is geworden'. En hetzelfde geluid hoort ze van talloze andere stichtingen. Wat het Alphense bestuurslid betreft, moeten er dan ook veel strengere regels worden ingesteld voor het in huis nemen van katten.
Doel is de zwerfkattenpopulatie terugdringen, onder andere door gedumpte poezen bij gastgezinnen te plaatsen. In de dertien jaar dat zij zich daarvoor inzet, is de Kattenbescherming opgeschoven van de regio Delft/Den Haag naar haar woonplaats en in sommige gevallen zelfs tot Friesland, Groningen en Limburg. 'Wij zitten qua aantallen al bijna op het dubbele van vorig jaar. Toen hebben we 54 adopties geregeld en dit jaar zijn dat er al bijna honderd.'

Over het hek gooien

'Je ziet niet alleen een tsunami aan kittens, maar ook dat mensen kattenverzadigd raken', constateert Carien Radstake, directeur van de stichting Zwerfkatten Nederland. Haar grove schatting is dat er dit jaar al ongeveer 15 procent meer gedumpte poezen zijn gevonden dan in 2021. Bij de stichting Wetland Cats in Gouderak is het aantal opgevangen katten zelfs meer dan verdubbeld.
Vanaf begin april is het 'echt uit de hand gaan lopen', vertelt eigenares Anja van der Laan. 'We zitten dit jaar al aan de driehonderd katten, denk ik. Mensen gooien ze bij ons gewoon over het hek. Het zijn vaak ook zieke of heel oude katten. En wij zijn één van de weinige locaties die wilde, getraumatiseerde katten opvangen. Echte probleemgevallen.'

Castreren of steriliseren

Bij de Alphense dierenambulance is het aantal gedumpte konijnen fors toegenomen. 'Normaal zijn het er drie à vier per jaar. De afgelopen maanden zitten we al op twintig tot 25', verklaart een woordvoerster. Omdat er in Alphen sinds vorig jaar geen geschikte opvanglocatie voor konijnen meer is, worden ze naar Het Knaaghof in Rijswijk doorwezen. Daar is het 'sinds de zomer heel druk', vindt een woordvoerster. 'Aan veel mensen moeten we nee verkopen.'
Vrijwel alle kenners zijn eensgezind in hun oproep aan baasjes: laat je katten en konijnen castreren (weghalen van geslachtsorganen) of steriliseren (onderbreken van ei- of zaadleiders). 'Dat kost natuurlijk een hoop geld', beseft Elisah Vente van Kittenplace. 'Maar neem je verantwoordelijkheid. Heb je een zwangere poes en kun je het financieel niet dragen, vraag om hulp.'

'Word eerst pleeggezin'

Geertje van Kranen, die ruim 25 jaar geleden Het Knagertje heeft opgericht, maakt zich zorgen of alle konijnen in haar opvang wel goed terechtkomen. 'Daar heb ik slapeloze nachten van', geeft ze toe. Haar boodschap: 'Voordat je konijnen aanschaft, of wat voor dier dan ook, word eerst pleeggezin en kijk of je het wel zo leuk vindt. Zolang er nog konijnen en kittens genoeg zijn, hoeven we er echt niet meer bij te fokken.'