Bizarre redenen voor afwijzing na sollicitatie: 'Meneer heeft een snor en dus iets te verbergen'

Beeld ter illustratie
Beeld ter illustratie © PxHere
REGIO - Je gaat al met klamme handjes naar een sollicitatiegesprek en dan volgt ook nog eens een afwijzing. Vervelend, maar het kan gebeuren met meer kapers op de kust. Sommige redenen zijn alleen wel opvallend, getuige het verhaal van Hagenaar Robert-Jan Habich die aan de slag wilde als begrafenisondernemer in Zeeland: 'een te zwaar Haags accent'. Maar het kan gekker, blijkt uit een rondje reacties. En wat zegt de wet er eigenlijk over?
Robert-Jan Habich kreeg na een goed verlopen sollicitatiegesprek een opmerkelijke afwijzingsbrief: 'Vanwege je Haagse accent kom je niet in aanmerking voor de functie.' Het verhaal maakte online veel reacties los. In de wet is vastgelegd dat je als werkgever niet mag discrimineren op basis van ras, afkomst, nationaliteit, seksuele geaardheid, leeftijd, geslacht, geloofsovertuiging, handicap of chronische ziekte. Er zijn uitzonderingen waarbij je als bedrijf in een sollicitatieprocedure onderscheid mag maken tussen kandidaten.
Van iemand die solliciteert naar de functie van docent Nederlands mag je verlangen dat hij of zij de taal perfect beheerst. Ook mag een werkgever een kandidaat met een handicap of chronische ziekte weigeren als dat nodig is voor hun gezondheid en veiligheid, of die van collega's, zo is te lezen op de website van de Rijksoverheid.

'Fries provinciaaltje'

Maar vaak gaan bedrijven creatief om met argumenten om iemand niet aan te nemen, zo wordt duidelijk uit reacties op sociale media op de vraag naar de meest bizarre reden van iemands afwijzing. Zo stelt Ranjita eens naast een baan te hebben gegrepen omdat zij 'een broek aan had tijdens de sollicitatie'. 'Het bleek een streng christelijk bedrijf te zijn, wat nergens stond aangegeven.' Leon vertelt: 'Ik heb eens een kandidaat voorgesteld bij een bedrijf. Die werd afgewezen: "Meneer heeft een snor, dus heeft iets te verbergen".'
En Jacoline, die als stagiaire journalistiek bij de Haagse Post had gesolliciteerd, zou als 'Fries provinciaaltje niet zijn opgewassen tegen de grote stad'. Ze stuurde de redactie later een kaart vanuit Curaçao, waar zij een stageplek had gevonden. En Coen, die solliciteerde in een 'niet eens zo'n grote plaats in de Randstad'. 'We kunnen ons niet voorstellen dat we iemand uit Friesland nemen'. En dat gebeurde dan ook niet.

'Te gezellig'

Rachel sloeg een vervolggesprek bij een bedrijf uiteindelijk zelf maar over: 'Mijn meisjesachternaam werd gevraagd: waar komt die naam vandaan? Uit Jeruzalem en betekent 'zoon van Lay'. De reactie: ze zitten overal, die... Ik wilde niet naar 't volgende gesprek.' Evelien zag de baan waarop ze solliciteerde aan zich voorbijgaan omdat zij naar eigen zeggen 'geen echte juwelen droeg' en daardoor niet professioneel zou overkomen. 'Het was nogal onbetaalbaar voor iemand op zoek naar een eerste job. Ik solliciteerde voor een kantoorbaan, niet bij een juwelier.'
En Daniël tot slot: 'De directrice vond het zo gezellig dat ze me eerder als een "vriend" kon gaan zien dan als "werknemer", en dat vond ze lastig.'

Arbeidsinspectie

Wat kun je doen als je je tijdens een sollicitatiegesprek gediscrimineerd voelt? Het bedrijf aanspreken. Of een antidiscriminatiebureau (ADB) raadplegen waarvan er in elke regio een gevestigd is. Deze bureaus bieden hulp en advies bij discriminatie. Of een klacht over ongelijke behandeling melden bij het College voor de Rechten van de Mens. Een eventueel oordeel is dan niet juridisch bindend, maar wordt in de praktijk vaak wel geaccepteerd en opgevolgd.
Kan de Arbeidsinspectie hier dan niet op toezien? Een woordvoerder laat weten dat de dienst nooit individuele gevallen behandelt. 'Ook niet als het om discriminatie gaat.' De inspectie toetst of een bedrijf beleid heeft op basis van de Arbowet en de verplichte Risico-Inventarisatie en -evaluatie. 'Wij bemoeien ons op dit moment niet met de werving en selectie.'

Wet toezicht gelijke kansen bij werving en selectie

Daar komt mogelijk verandering in. De Tweede Kamer stemde afgelopen week in met het wetsvoorstel 'toezicht gelijke kansen bij werving en selectie'. Het wetsvoorstel verplicht bedrijven en organisaties tot het opstellen van anti-discriminatiebeleid voor werving en selectie van personeel.
Werkgevers met 25 of meer werknemers moeten deze werkwijze schriftelijk vastleggen. De Arbeidsinspectie moet erop toezien dat werkgevers zo'n werkwijze hebben. Zo niet, dan kan de inspectie daarvoor een boete opleggen. Het wetsvoorstel ligt nu voor akkoord bij de Eerste Kamer.