Faillissement en scheiding na bedrijfshack: 'Die aanval komt zeker, hoe hij afloopt bepaal je zelf'

Beeld ter illustratie
Beeld ter illustratie © ANP
NOORDWIJKERHOUT - 'Als je bedrijfspand in de fik gaat, weet iedereen wat hij moet doen. Maar als je gehackt wordt niet. En dat gebeurt veel vaker dan brand.' Ondernemer Xander vertelt aan zo'n honderd ondernemers uit Noordwijk, Noordwijkerhout en De Zilk hoe hij gehackt werd en welke gevolgen dat had. 'Klanten liepen weg. Anderhalf jaar na de hack vroeg ik faillissement aan.'
Een op de vijf ondernemers krijgt te maken met cybercrime. 'En dat zijn alleen nog de mensen die zich melden', zegt de Noordwijkse wethouder Roberto ter Hark. De gemeente organiseert samen met de ondernemersvereniging en het Platform Veilig Ondernemen een Cyber Congres. 'Veel slachtoffers schamen zich: hoe kan ik nou zo dom zijn geweest? Maar schaam je er niet voor. Cybercriminelen werken op een hele gewiekste manier.'
De ondernemers in de zaal worden bijgepraat over de nieuwste trends, uitdagingen en oplossingen op het gebied van cybersecurity. 'Ik ben er niet zo bewust mee bezig', zegt Hanneke van Stichting Welzijn Noordwijk. 'Hoe interessant zijn wij nou? Al werken we wel veel met persoonsgegevens, dus misschien is het toch belangrijk om te kijken naar de veiligheid van onze systemen.'

Geen noodplan

Ondernemer Xander vertelt zijn schrijnende verhaal aan de zaal. 'Op een middag zagen we een voor een alle accountmappen verdwijnen. Ik belde de systeembeheer om te vragen wat hij aan het doen was. En die zei: ik denk dat je gehackt wordt. Tja, wat doe je dan? We hadden geen plan.'
Dat is meteen een van zijn belangrijkste adviezen: je moet een noodplan hebben. 'Dat zet je niet in je computer, maar hang je op het prikbord, zodat iedereen weet wat je wel doet en wat juist niet.' De hacker van Xander gooit alle data in de prullenbak en leegt die direct. Zijn bedrijf is in 1,5 uur digitaal verdwenen. 'Administratie, telefonie, planning, offertes, alles was weg.'

Neerwaartse spiraal

Hij heeft nog geluk: de hackers vroegen geen losgeld, klanten legden geen claims neer en er kwam geen data op straat terecht. Toch is de directe schade 269.000 euro. 'Ik dacht: de servers opnieuw opstarten en door, maar dat bleek veel meer werk.' Uiteindelijk komt er nog 250.000 euro bovenop voor de herbouw van zijn complete systeem.
Zijn bedrijf komt in een neerwaartse spiraal terecht, zijn huwelijk loopt op de klippen. Hij moet anderhalf jaar na de hack faillissement aanvragen. 'Dat was de slechtste dag uit mijn leven.' In de zaal is het doodstil. Dit is wat een cybercrimineel met je kan doen als je de boel digitaal niet goed op orde hebt.

Daders lastig te pakken

'Onwetendheid is geen excuus', waarschuwt Xander. Hij adviseert om de belangrijkste bestanden offline te bewaren. 'Want wat online staat is nooit honderd procent veilig.' Verder raadt hij de Noordwijkse ondernemers aan een cyberverzekering af te sluiten en een goede adviseur te nemen. 'En dat is meestal niet je IT-leverancier. Die aanval komt zeker. Hoe hij afloopt bepaal je zelf.'
De hacker van Xander is nooit gepakt. Vincent Stittelaar van het cybercrimeteam van de politie-eenheid Den Haag legt uit waarom het steeds uitdagender wordt de daders te pakken: 'Binnen een zucht hebben ze hun server opgepakt en verplaatst naar een ander land. Liefst een land waar geen uitlevering mee is.'

Clusteren

Toch drukt Stittelaar iedereen op het hart om aangifte te doen. 'Dan kunnen we clusteren. Als we een paar keer dezelfde mailadressen, ibannummers of ip-adressen zien, dan gaan we daar op af en kunnen we in één keer een grote slachtoffergroep helpen. Maar alles oppakken lukt niet, dan hebben we een twee keer zo grote politie nodig.'
Stittelaar sluit de avond af. 'Digitale veiligheid is niet moeilijk. Bel morgen een ICT'er en zeg: ik heb wat vragen zullen we eens een kop koffie drinken?' De meeste ondernemers gaan heel wat wijzer naar huis. 'Dit is zo ontzettend belangrijk', zegt Hanneke. 'Een aantal dingen doen we al, maar ook veel nog niet. Morgen toch maar even met de ICT'er aan de slag.'
Meer dan honderd Westlandse ondernemers zijn op 30 mei bijgepraat over cybercrime. Op 28 juni is er opnieuw een Cyber Congres voor ondernemers in Leidschendam-Voorburg.