Burgemeester over treinongeluk Voorschoten: 'Lieve mannen ProRail hielpen mij verwerken'

© John van der Tol
VOORSCHOTEN - Wereldnieuws was het, het treinongeluk in Voorschoten begin april waarbij een dode en tientallen (zwaar)gewonden vielen. Voor Nadine Stemerdink betekende het als burgemeester van Voorschoten een pittige tijd, die niet in de koude kleren is gaan zitten. 'Ook ik heb het moeten verwerken en een plekje moeten geven.'
Op 4 april om 3.25 uur knalt een goederentrein op het spoor bij Voorschoten op een bouwkraan met daarin een 65-jarige kraanmachinist. Enkele momenten later botst een intercity met daarin passagiers op het wrakstuk van de bouwkraan. De kraanmachinist overleeft het ongeluk niet.
Wat volgt is een 19-urige werkdag voor burgemeester Stemerdink waarin ze non-stop aanstaat. Gesprekken met de hulpdiensten, in beraad met collega's, zorgen over het dodelijke slachtoffer en de gewonden en tegelijkertijd de landelijke media te woord staan: in vogelvlucht komt het op haar af.

Hulp van vriend

'De nacht na die lange dag is het lastig om tot rust te komen en te gaan slapen', vertelt ze in West Vandaag. 'Een vriend van mij heeft me geholpen om rustig te worden en in slaap te komen. Dat deed hij door tegen me aan te praten, zodat ik ook wat dingen van me af kon zetten.'
Maar ook een aantal dagen later spoken de gebeurtenissen nog door het hoofd van de burgemeester. 'Precies een week later, ook maandag- op dinsdagnacht, schrok ik om 3.30 uur wakker en had ik het idee dat ik allemaal belletjes gemist had. Vanaf dat moment heb ik het in mijn hoofd volledig herbeleefd.'
Burgemeester Nadine Stemerdink
Burgemeester Nadine Stemerdink © Omroep West
Ze besluit die dag op de bonnefooi naar de bouwkeet van ProRail te rijden. 'Daar waren twee hele lieve mannen van ProRail. Zij herkenden mij en zagen dat ik lichte onrust had. Ik vroeg of ik een foto mocht maken, maar zij zeiden: volgens mij gaan we gewoon even over het spoor lopen samen. Anderhalf uur hebben we gelopen en vooral heel veel gepraat. Ik moest het even zien, ik moest erover praten. Toen was ik een heel stuk lichter.'
Is er voor burgemeester dan geen Slachtofferhulp? 'Als ik hulp nodig heb kan ik altijd terecht bij het Nederlands Genootschap Burgemeesters. Maar je weet niet wanneer je het gaat herbeleven, wanneer het komt. Dat is voor iedereen anders en bij mij was dat dus een week later. Maar ik ben blij dat ik het heb gehad, het gaat nu heel goed.'

'Het gaat goed met iedereen'

Burgemeester Stemerdink is na het ongeluk regelmatig bij zowel de slachtoffers van het ongeluk als bij de inwoners die te hulp zijn geschoten langs geweest. 'Het gaat goed met ze. Je merkt wel dat veel mensen last hadden van het aantal bezoekers dat naar het wrak kwam kijken', vertelt ze. 'Maar het gaat goed met ze. Ik ga binnenkort weer bij ze langs.' Ook met boer Freek, die mensen had opgevangen, is het goed afgelopen. 'Zijn land is hersteld en opnieuw ingezaaid. Dat is prima verlopen.'
Als gevraagd wordt wat Stemerdink met de wetenschap van nu anders zou hebben gedaan, antwoordt ze: 'Op het gebied van communicatie op alle fronten zou ik nu andere keuzes maken. We hadden veel eerder als gemeente naar buiten moeten komen via social media om inwoners en anderen te informeren. Dat hadden we nog beter kunnen en moeten doen. Daar had ik scherper op moeten zijn'.
Terugkijkend hadden er volgens burgemeester Stemerdink dingen beter gekund. 'Ik liep op mijn ballerina's over het spoor.'
Burgemeester Stemerdink over de uren na het treinongeluk
Als burgemeester krijg je een opleiding crisismanagement, maar je op zo'n groot incident voorbereiden is lastig. Toch heeft Stemerdink een tip. 'Een heel simpel voorbeeld... Mijn vrienden gaan heel hard lachen, die denken, gaat ze dit echt zeggen?', zegt ze lachend. 'Maar ik ga het echt zeggen. Ik heb altijd geleerd, als het even kan, ga gewoon douchen als je midden in de nacht wordt gebeld. Want je hebt nog een hele lange dag voor je.'
'Dus ik ben eerst gaan douchen, ik heb mijn telefoonoplader gepakt, setje kleding gepakt en een paar set lenzen en bril meegenomen. Dat soort hele praktische dingen, hoe gek dan ook, daar zijn die trainingen voor nodig. Maar ik had het niet gekund zonder het hele team achter mij, en dan denk ik ook aan de hulpdiensten.'
Wat gebeurde er op die fatale dag van minuut tot minuut?:
Van minuut tot minuut, zo ging het treinongeluk in Voorschoten