Zes Haagse partijen gaan onderhandelen over centrumlinkse coalitie

Verkenner Arie Slob
Verkenner Arie Slob © ANP
DEN HAAG - D66, GroenLinks, CDA, PvdA, Partij voor de Dieren en Denk gaan onderhandelen over een nieuw centrumlinks gemeentebestuur in Den Haag. Onder leiding van verkenner Arie Slob zijn er dinsdag nog wel in verschillende rondes gesprekken gevoerd, maar de partijen zouden klaar zijn voor een volgende fase. Dit is de laatste meerderheidscombinatie in de gemeenteraad die nog mogelijk is.
'De conclusie is getrokken dat fracties voldoende vertrouwen hebben om de stap naar onderhandelingen te zetten om de inhoudelijke gesprekken te gaan voeren', zegt verkenner Arie Slob dinsdagmiddag. Hij heeft zijn taak als verkenner hiermee afgerond, maar Slob gaat door als informateur: hij zal ook de inhoudelijke gesprekken gaan leiden.
'Dit zijn de eerste stappen van een vernieuwende en open coalitie van zand en veen', zegt D66-fractievoorzitter Marieke van Doorn in een reactie op het starten van de onderhandelingen voor de centrumlinkse combinatie. Ze geeft aan nu vaart te willen maken met de inhoudelijke gesprekken. 'We willen er snel uitkomen, sowieso dit jaar nog.' Daarnaast geeft Van Doorn aan dat de twee partijen die mogelijk gaan aansluiten bij de zittende vier bijvoorbeeld betrokken kunnen worden bij het opstellen van de begroting voor volgend jaar.

Lastige keuze voor CDA

Het CDA, dat zich van de zes partijen het verst op de rechterflank bevindt, spreekt in de eerste reactie van 'een heel lastige keuze'. Fractievoorzitter Kavish Partiman licht toe dat de partijen ideologisch gezien ver uit elkaar liggen. De voorkeur van de christen-democraten lag aanvankelijk bij een bestuur met Hart voor Den Haag, maar Partiman ziet ook veel raakvlakken met de vijf centrumlinkse partijen. En het belangrijkste: 'Iedereen lijkt bereid om rekening te houden met de standpunten van de ander.' Zodoende gaat hij met voldoende vertrouwen naar de onderhandelingstafel.
Ook GroenLinks en PvdA reppen van constructieve gesprekken tot dusver. Fractievoorzitter van de sociaal-democraten Janneke Holman geeft alvast een klein voorschot voor hun inzet aan de onderhandelingstafel: 'Mensen moeten kunnen rekenen op een stadsbestuur dat antwoordt geeft op de grote uitdagingen van de stad: het bouwen van betaalbare woningen, verduurzaming, een zeker bestaan voor mensen met geldzorgen en leefbare wijken.'

Eerste collegedeelname lonkt voor Denk en Partij voor de Dieren

De conclusie van Slob betekent dat de eerste collegedeelname lonkt voor voor Partij voor de Dieren en Denk. Beide partijen hamerden in de recente debatten sterk op een betere bestuurscultuur, die vooral transparanter moet zijn en meer ruimte moet bieden voor discussie. Robert Barker van de Partij voor de Dieren noemt dit een belangrijkpunt voor de onderhandelingen, maar benadrukt ook dat zijn partij alleen gaat meebesturen als dit leidt tot 'een duurzamer, diervriendelijker, groener en rechtvaardiger Den Haag.'
Denk-raadsleden Nur Icar en Adeel Mahmood spreken vooral de ambitie uit om de groeiende polarisatie in Den Haag tegen te gaan: 'In korte tijd hebben wij bewezen dat wij een serieuze gesprekspartner zijn en dat de tijd rijp is voor een representatief en inclusief stadsbestuur.'

Hart voor Den Haag en VVD niet aan tafel

In de nieuwe onderhandelingen vist de grootste partij in de raad, Hart voor Den Haag, opnieuw achter het net. Ook de VVD, die vlak voor het zomerreces uit het gemeentebestuur stapte, komt bij een eventuele centrumlinkse coalitie in de oppositiebankjes terecht.
Eerder onderhandelden Hart voor Den Haag, VVD, Partij voor de Dieren, Denk, SP en de ChristenUnie/SGP over een zogenoemde 'regenboogcoalitie'. Deze variant mislukte, omdat er tussen deze partijen onvoldoende vertrouwen is om daadwerkelijk tot onderhandelen over te gaan, stelde Slob anderhalve week geleden.

Hoger beroep

Dat had te maken met een aantal inhoudelijke onderwerpen en ook met de omgang met het hoger beroep tegen de van corruptie verdachte Richard de Mos, dat nog speelt. Vooral de vraag wat er moet gebeuren bij een eventuele veroordeling in hoger beroep, zorgde voor verdeeldheid.
De rechter sprak oud-wethouders De Mos en Guernaoui afgelopen april vrij van corruptie. Ook zes andere verdachten werden vrijgesproken. Het Openbaar Ministerie besloot in hoger beroep te gaan tegen de vrijspraak. Half oktober is de regiezitting van het hoger beroep en volgend jaar maart start zeer waarschijnlijk de inhoudelijke behandeling.
Ook andere mogelijkheden voor een gemeentebestuur met een meerderheid in de gemeenteraad zijn stukgelopen op blokkades. Verkenner Slob had al eerder geconstateerd dat de combinatie Hart voor Den Haag, D66 en VVD daardoor niet mogelijk was. Ook de variant waarbij Hart voor Den Haag aanschuift bij de huidige minderheidscoalitie en dus de plaats in zou nemen van de VVD, bleek niet mogelijk.
Vlak voor het zomerreces stapte de VVD uit het gemeentebestuur van Den Haag. De collegepartijen konden het tijdens een urenlang debat niet eens worden over de vraag of Richard de Mos terug moet kunnen keren in het college na zijn vrijspraak. GroenLinks en de PvdA wilden dat niet, tot frustratie van de VVD die daar wel voor open stond. Sindsdien besturen D66, GroenLinks, CDA en PvdA de stad als minderheidscollege.