Hart voor Den Haag én VVD buitenspel bij onderhandelingen: 'Hoger beroep gebruikt als excuus'

Richard de Mos
Richard de Mos © ANP
DEN HAAG - De één stapte uit de coalitie in discussie over deelname van de ander. De VVD en Hart voor Den Haag speelden een centrale rol in het klappen van de Haagse coalitie eind juni, maar nu lijken béiden in de oppositiebanken te belanden. Fractievoorzitters Lotte van Basten Batenburg en Richard de Mos zijn teleurgesteld dat D66, GroenLinks, CDA, PvdA, Partij voor de Dieren (PvdD) en Denk gaan onderhandelen, maar wachten ook nog af.
‘As is verbrande turf.' Arie Slob wil dinsdagmiddag niet speculeren over wat er was gebeurd als Richard de Mos zijn intenties bij een veroordeling in hoger beroep niet de wereld in had getweet. Toch wijdt de verkenner er een groot deel van zijn verslag aan.
In het bericht schreef De Mos dat hij niet wil opstappen als wethouder wanneer hij in hoger beroep alsnog wordt veroordeeld voor corruptie, maar dat hij dan eerst in cassatie wil gaan bij de Hoge Raad. Dit standpunt was al bekend, maar De Mos herhaalde het op een moment dat dit een 'heikel punt' was in de verkennende gesprekken met VVD, PvdD, Denk, SP en ChristenUnie-SGP, zegt Slob. Het resultaat volgens de verkenner: de SP en PvdD voelden zich 'voor het blok gezet' en verloren het vertrouwen in een goede afloop van de gesprekken.
Vlak voor het zomerreces stapte de VVD uit het gemeentebestuur van Den Haag. De collegepartijen konden het tijdens een urenlang debat niet eens worden over de vraag of Richard de Mos terug moet kunnen keren in het college na zijn vrijspraak. GroenLinks en de PvdA wilden dat niet, tot frustratie van de VVD die daar wel voor open stond. Het Openbaar Ministerie heeft intussen hoger beroep aangetekend tegen de vrijspraak van De Mos. In oktober vindt de regiezitting plaats en volgend jaar maart start zeer waarschijnlijk de inhoudelijke behandeling.
Toch heeft De Mos geen spijt van zijn tweet, zegt hij nadat dinsdag bekend werd dat er onderhandelingen beginnen over een centrumlinkse coalitie. 'Mijn standpunt stond ook in de openbare gespreksverslagen.' Met verwijten dat hij de 'radiostilte' heeft doorbroken, zegt hij weinig te kunnen.
De Mos voegt daaraan toe dat hij bereid was om op een later moment verder te spreken over de omgang met het hoger beroep: 'Wij waren bereid om tijdens de onderhandelingen overal over te praten.' Het tonen van deze bereidheid wordt ook bevestigd in het verslag van Slob. De Mos denkt dat de twee linkse partijen stiekem helemaal niet met hem wilden samenwerken: 'Dit was voor hun een mooi excuus.'

Reservebank

De leider van Hart voor Den Haag zegt nu 'vanaf de reservebank' af te wachten of de zes partijen er samen uitkomen. Daarvan is hij nog niet overtuigd: 'Er is nu al geharrewar', verwijst hij naar vermeende onrust tussen de onderhandelaars op dinsdagochtend, nadat het CDA last-minute nog een blokkade zou hebben opgeworpen voor lastenverzwaringen. 'Daar schiet de stad niks mee op.'
Stilzitten doet De Mos intussen niet: samen met VVD-fractievoorzitter Lotte van Basten Batenburg heeft hij al opgeroepen om de begroting voor 2024, die normaal wordt gepresenteerd in september, uit te stellen tot er een nieuw college is.

Verbetering van bestuurscultuur

Van Basten Batenburg zegt in reactie op Slobs persconferentie dat ze vooral benieuwd is hoe de zes partijen gaan zorgen voor het herstel van vertrouwen en verbetering van de bestuurscultuur. 'Partij voor de Dieren en Denk hamerden hier sterk op tijdens de recente debatten, dus ik ben benieuwd naar hun inbreng.'
Dat nu zowel de VVD als Hart voor Den Haag lijken af te stevenen op de oppositiebanken, vindt Van Basten Batenburg jammer, maar ze ziet ook lichtpunten: 'Wij hebben ons hard gemaakt voor gesprekken met Hart voor Den Haag omdat we wilden werken aan het vertrouwen in de politiek. Dat is ook de reden dat we uit de coalitie zijn gestapt. In de afgelopen tijd hebben er gesprekken plaatsgevonden met Hart voor Den Haag die al jaren niet gevoerd zijn, dus dat vind ik pure winst.' Daaraan voegt ze wel toe dat haar partij de plek van Hart voor Den Haag in lijkt te hebben genomen, gezien D66 nu de VVD uitsluit: 'Wat ze eerst met De Mos deden, doen ze nu met ons.'
Een andere rechtse partij in de raad, de PVV, is ook weinig te spreken over de nieuwe onderhandelingen: 'We gaan van de regen in de drup. Het stadsbestuur verdrinkt in een diep links moeras', zegt fractievoorzitter Sebastiaan Kruis die de afgelopen tijd vaak zijn steun uitsprak voor De Mos. 'Het is een uitzichtloze politieke situatie.'