'Klimaatactivisten zonder consequenties vrijlaten bij ADO-stadion is foutief signaal'

In bussen werden arrestanten naar het ADO-stadion gebracht
In bussen werden arrestanten naar het ADO-stadion gebracht © ANP
DEN HAAG - Het Openbaar Ministerie (OM) moet actievoerders van Extinction Rebellion (XR) strafrechtelijk gaan vervolgen. Dat vinden de fracties van Hart voor Den Haag en het CDA in de Haagse gemeenteraad. Maandagmiddag werd de A12 voor de tiende keer bezet door klimaatactivisten van XR, het was de derde dag op rij. XR zegt de A12 iedere dag te gaan blokkeren om af te dwingen dat Nederland subsidies op fossiele brandstoffen afschaft. Ook D66 roept op te stoppen met de blokkades van de A12: 'Fossiele subsidies afschaffen doe je via de politieke weg, niet via de snelweg.'
Een deel van de Haagse gemeenteraad wil dat mensen die de Utrechtsebaan bezetten een proces-verbaal krijgen en vervolgd worden als ze strafbare feiten begaan. 'Ze loslaten bij het ADO-stadion zonder proces-verbaal, zorgt ervoor dat er geen consequenties zijn en dat is een foutief signaal. De afschrikwekkende werking van een arrestatie valt zo weg', stelt voorman Kavish Partiman van coalitiepartij CDA.
Met iets te drinken en een versnapering konden de arrestanten vanaf het ADO-stadion hun weg weer vervolgen
Met iets te drinken en een versnapering konden de arrestanten vanaf het ADO-stadion hun weg weer vervolgen © ANP
Partiman noemt het argument om de klimaatactivisten niet te registreren of verbaliseren omdat het er zoveel zijn 'een kulargument'. 'Zet desnoods in op groepsvervolging', vult Richard de Mos van Hart voor Den Haag aan. Ook hij roept het OM op om in actie te komen. 'Wat krijgen we nou', verzucht De Mos. 'Hier moet korte metten mee gemaakt worden. Opkomen voor je idealen is een dikke prima, maar dit is terreur. Ze zetten de stad op slot.'

Herhaling verzwarende omstandigheid

De Haagse VVD wil dat de aangehouden actievoerders op zijn minst geregistreerd worden. 'We willen niet dat dit straffeloos blijft, maar feit is dat de rechter de demonstranten eerder geen straf heeft opgelegd. Door ze te registreren, bouw je bewijslast op. Misschien kun je de strafbare feiten stapelen als een verzwarende omstandigheid, om zo de kans op een veroordeling vergroten', zegt fractievoorzitter Lotte van Basten Batenburg.
Ook roept ze de Tweede Kamer en het kabinet op om een wettelijke basis voor zwaardere straffen te maken. Van Basten Batenburg sluit zich niet aan bij een oproep aan het Openbaar Ministerie: 'Het OM moet zelf een oordeel vellen, maar woensdag is er overleg in de gemeenteraad met de hoofdofficier van justitie en dan ga ik die wel bevragen'.

Niet via snelweg

Ook de grootste partij in het college, D66, ondersteunt de oproep aan het OM niet: 'Demonstranten moeten zich aan de wet houden. En politici moeten niet voor politieagent of Openbaar Ministerie gaan spelen. De rechtsstaat telt voor iedereen', stelt fractievoorzitter Marieke van Doorn. Wel wil D66 dat het blokkeren van de A12 stopt: 'Fossiele subsidies afschaffen doe je via de politieke weg, niet via de snelweg.' Daar kijkt collegepartner GroenLinks subtiel anders naar. 'Natuurlijk is het zo dat demonstraties hinder en overlast kunnen veroorzaken. Dat betekent niet meteen dat het niet mag', zegt raadslid Hera Butt.
De oproep van Hart voor Den Haag en het CDA om strafrechtelijk op te treden tegen de demonstranten, valt bij meer partijen niet goed. Lesley Arp van de SP kijkt op van de uitspraken van de CDA-fractievoorzitter: 'We hebben de scheiding van machten, dit lijkt mij een hellend vlak.' Ook Leonie Gerritsen van de Partij voor de Dieren reageert verbaasd: 'Het is niet aan de politiek om het OM op te roepen om dingen te doen.' En GroenLinks waarschuwt: 'Als de overheid te hard ingrijpt, kunnen mensen worden ontmoedigd om deel te nemen aan het publieke debat.'
Zorg dat ze niet de weg op kunnen, laat ze niet winnen - VVD-fractievoorzitter Lotte van Basten Batenburg
VVD-fractievoorzitter Van Basten Batenburg wil ondertussen dat burgemeester Van Zanen en de politie creatief blijven in maatregelen nemen om te voorkomen dat de Utrechtsebaan op dinsdag weer een paar uur bezet wordt. 'Zet hekken naast het Malieveld en het Haagse Bos. Zorg dat ze niet de weg op kunnen, laat ze niet winnen. Maar als ze blijven komen, begrijp ik ook dat er steeds zwaardere middelen worden ingezet.'
Leonie Gerritsen van de Partij voor de Dieren zou juist graag een hele andere reactie zien. Zij wijst erop dat klimaatminister Rob Jetten afgelopen zaterdag aanwezig was bij de steundemonstratie op de Laan van Reagan en Gorbatsjov en zou graag zien dat burgemeester Van Zanen iets soortgelijks zou doen. 'Hij is ook de burgemeester van een stad aan zee, onder de zeespiegel. Misschien zou hij kunnen luisteren naar de klimaatzorgen van de actievoerders.'

Zo zwaar mogelijk

CDA-voorman Partiman typeert de actievoerders anders: ' De actievoerders zijn onfatsoenlijk. Deze mensen blijven hangen in hun eigen gelijk en hebben bijvoorbeeld geen oog voor de politiemensen die zowat hun rug breken om ze keer op keer te verwijderen, terwijl zij zich zo zwaar mogelijk maken. Ik heb sympathie voor het doel, maar deze bezettingen zijn niet uit te leggen', besluit hij.
Daar is Lesley Arp van de SP het niet mee eens. 'Dit is een heel erg polariserend debat in de samenleving en ik zie dat dit als een slijtageslag ervaren wordt door politiemensen. Het is wel belangrijk te blijven zien dat deze actie een vorm van geweldloos protest is. Natuurlijk snap ik dat het voor de politie irritant is als mensen zich expres zo zwaar mogelijk maken, maar het handelen van de politie moet proportioneel blijven.'

Ga stemmen

Zowel de VVD als D66 roepen de klimaatactivisten vooral op te gaan stemmen bij de komende Kamerverkiezingen: 'Voor alle mensen die fossiele subsidies willen afschaffen: voer campagne en ga stemmen. Maak partijen die deze subsidies willen afschaffen groot', zegt D66-fractievoorzitter Marieke van Doorn.
Lees hieronder terug hoe de demonstratie van maandag is verlopen: