Diefstal en dronkenschap, daklozenopvang zorgt voor overlast in winkelstraat

Een dakloze in een opvanglocatie, foto ter illustratie
Een dakloze in een opvanglocatie, foto ter illustratie © ANP
DEN HAAG - Winkeliers in de Haagse Fahrenheitstraat maken zich zorgen over de winteropvang voor dak- en thuislozen in het oude Juliana Kinderziekenhuis, die woensdag weer open is gegaan. Vorig jaar hadden sommige ondernemers last van deze opvang, omdat een groepje daklozen zich schuldig maakte aan diefstal, dronkenschap en drugsgebruik. 'De ene is gezellig en zegt: goedemorgen bloemenvrouwtje, de andere is agressief.'
Debbie en Teuntje van bloemist Hansje Pluk in de Fahrenheitstraat kijken bepaald niet uit naar de komende wintermaanden. Ze zitten met hun bloemenzaak op loopafstand van het voormalige kinderziekenhuis aan de Sportlaan. Daar was vorig jaar voor het eerst de permante winteropvang gevestigd. 'Ze hangen voor onze zaak, zijn onder invloed en vaak niet voor rede vatbaar', vertelt Debbie.
De bloemisten zijn niet de enigen die vorig jaar overlast hebben gehad van de opvang. Uit onderzoek van de GGD Haaglanden, in opdracht van de gemeente, is gebleken dat er in de permanente winteropvang veel goed is gegaan. Echter, één punt verdient speciale aandacht: de overlast die winkeliers en omwonenden vorig jaar hebben ervaren. 'Die overlast kan – en moet – worden ingeperkt', zegt de GGD in het evaluatierapport.
Uit cijfers van de politie blijkt dat er 181 incidenten zijn geweest die direct te linken zijn aan de permanente winteropvang. Het ging voornamelijk om overlast zoals ruzie, drinken of rondhangen bij winkels. Ook was er overlast door verwarde en overspannen personen.
Het openen van een permanente winteropvang was drie jaar geleden een diepe wens van een meerderheid van de Haagse gemeenteraad. In de jaren daarvoor ging de winteropvang alleen open als de temperatuur onder het vriespunt zakte, de winterkouderegeling. Maar buiten slapen in de regen bij een temperatuur van vijf graden is ook geen pretje, begreep de raad.
Daarom heeft Den Haag, naast de al bestaande winterkouderegeling, in 2021 een permanente winteropvang georganiseerd voor 120 mensen. Deze locatie is van 1 november tot 1 april 24 uur per dag open, ongeacht de buitentemperatuur. Het eerste jaar was de permanente winteropvang in het voormalige verpleeghuis De Lozerhof in Bouwlust en vorig jaar voor het eerst in het oude Juliana Kinderziekenhuis.
Permanente winteropvang aan de Sportlaan in Den Haag
Permanente winteropvang aan de Sportlaan in Den Haag © Omroep West
Over die locatie zijn de zorgprofessionals en de bewoners over het algemeen positief, blijkt uit de evaluatie. De sfeer en de samenwerking is verbeterd ten opzichte van het jaar ervoor. Minder tevreden waren de omwonenden en de winkeliers, omdat een klein groepje daklozen voor overlast in de buurt zorgde, staat in de GGD-evaluatie.
Daarover kunnen Debbie en Teuntje meepraten. 'Er is bij ons ingebroken en geld meegenomen', vertelt Debbie. 'De inbreker heeft ook in onze winkel liggen slapen. Ik weet zeker dat het een bewoner van de winteropvang was, want hij kwam later zijn excuses aanbieden en zei dat hij het geld zou terugbetalen. Dat is natuurlijk nooit gebeurd.'

Onveilig gevoel

Debbie heeft zich regelmatig onveilig gevoeld. 'Ik heb weleens gehad dat vier figuren rond sluitingstijd om 17.30 uur voor de winkel rondhingen. Ze stonden onder de luifel te schuilen voor het slechte weer. Toen heb ik tot 19.30 uur gewacht totdat ze weg waren.'
Deze geluiden heeft de GGD ook opgevangen. 'De schatting is dat een klein groepje van zo’n 10 tot 25 bewoners overlast gaf in en om de Fahrenheitstraat, maar ook daarbuiten. Aanvankelijk was het voor de politie niet makkelijk hierop te reageren, onder andere door gebrek aan capaciteit. Later was er meer mankracht', zegt de GGD. 'Er waren overigens ook positieve geluiden van omwonenden en winkeliers.'

Inkomsten misgelopen door diefstal

Een manager van een supermarkt is inkomsten misgelopen vanwege diefstallen, weet de GGD. 'De betreffende supermarktmanager heeft op eigen kosten maatregelen getroffen. Hij heeft beveiliging ingeschakeld en zijn personeel voorzien van 'oortjes' om te kunnen communiceren op de werkvloer.' Ongeveer 25 bewoners hebben een winkelverbod opgelegd gekregen.
Volgens de GGD doet de gemeente er voortaan goed aan om omwonenden en ondernemers beter te betrekken bij de winteropvang. 'Dat kan misverstanden voorkomen.'

Centraal aanspreekpunt

Daarnaast zou een centraal aanspraakpunt bij overlast helpen. 'Omwonenden en winkeliers wisten niet allemaal bij wie ze overlast konden melden. Daardoor kwamen meldingen niet altijd goed terecht.'
Ook zou de politie in het vervolg sneller moeten kunnen overgaan tot het opleggen van gebiedsverboden.

Commissievergadering

Voor Debbie en Teuntje is het niet genoeg. Zij willen liever dat de winteropvang in de Sportlaan dicht gaat. 'Het is natuurlijk goed dat er een oplossing voor deze mensen is gevonden, maar ze hangen overdag rond in de winkelstraat en daar hebben wij last van.'
'De ene is gezellig en zegt: goedemorgen bloemenvrouwtje, maar de ander is agressief en onder invloed', zegt ze. Donderdagmiddag praat de gemeenteraad in een commissievergadering over de winteropvang.
De GGD heeft voor het onderzoek interviews gedaan met zorgprofessionals, bewoners van de winteropvang, ondernemers, wijkbewoners en organisaties. Ook zijn er cijfers van de politie en het Haags straatteam gebruikt.