Ziekenhuis redt arm zwaargewonde Oekraïense militair

De Oekraïense militair Andrii Puhach bij HMC Westeinde
De Oekraïense militair Andrii Puhach bij HMC Westeinde © Omroep West
DEN HAAG - Vier operaties waren er nodig en een flink stuk uit het onderbeen is naar de rechter bovenarm getransplanteerd. Een team specialisten van Haaglanden Medisch Centrum in Den Haag heeft de arm van de Oekraïense militair Andrii Puhach kunnen redden. 'Zijn schouder was er, zijn elleboog ook, maar bijna al het bot en veel spieren en zenuwen daartussen waren verdwenen.'
De 47-jarige Puhach heeft een eigen tolk meegenomen naar HMC, waar hij een controle heeft bij twee artsen: traumachirurg Jochem Hoogendoorn en plastisch chirurg Wouter Willems. Puhach is mager en vrij klein van stuk met een vriendelijk maar vermoeid gezicht. Hij draagt een groen legershirt met Oekraïense vlag op de mouw en heeft een rugzakje bij zich waarin zijn camouflagejack zit.
Op de monitor in de spreekkamer tovert Hoogendoorn de röntgenfoto tevoorschijn die net is gemaakt. Op de foto zie je dat de bovenarm van Puhach nu voor een groot deel bestaat uit zijn kuitbeen, dat uit het onderbeen is gehaald en met een metalen plaat en met schroeven is vastgezet aan zijn schouder en zijn elleboog.

Bot was weg

'Wij wisten eigenlijk niet goed wat de verwondingen waren', zegt Hoogendoorn. 'We kregen het verzoek of we meneer konden overnemen en dan zit er een meestal een brief bij in het Oekraïens of in het Pools, dat halen wij dan door Google Translate, maar dan weet je eigenlijk nog niet zoveel.'
Het werd dus eigen onderzoek en weer röntgenfoto's. 'Wat je zag was dat eigenlijk het grootste deel van het bot uit zijn bovenarm was verdwenen. De schouder was er nog, de elleboog ook, maar daar tussenin niets. Het was bij eerdere operaties tijdelijk vastgezet met een lange pin en flink veel cement om het dicht te maken. Dat was wel keurig gedaan', geeft hij zijn collega's in Polen als compliment.
Met cement en een lange pin werd de arm tijdelijk vastgezet:
Militair raakt zwaargewond, kan dankzij HMC weer accordeon spelen
De 47-jarige militair raakte gewond in de strijd rond de Oekraïense stad Bachmoet. 'We hadden posities ingenomen om de stad te verdedigen en kwamen onder vuur te liggen van een pantserwagen. Toen die zo'n drie of vier meter bij mij vandaan stond werd er vanuit de pantserwagen gevuurd. Opeens voelde ik mijn arm niet meer en had ik door dat er iets goed mis was', legt Puhach uit.
Hij rent zelf naar een medische post en daar geven ze hem een tourniquet. 'Die heeft mijn leven gered.' Daarna gaat hij naar een veldhospitaal voor eerste verzorging, naar een ziekenhuis voor eerste behandelingen, naar een ander ziekenhuis voor een operatie en uiteindelijk naar Polen voor een ingreep. Maar de verwondingen zijn zo zwaar dat gekeken wordt naar een plek elders in Europa voor specialistische zorg.

Experimentele techniek

Uiteindelijk wordt het HMC gevraagd om Puhach over te nemen voor de verdere behandeling. 'In Polen wordt gekeken welk land in aanmerking komt en vervolgens wordt hier een ziekenhuis uitgekozen', zegt Hoogendoorn. Wat volgt is een ingrijpende operatie. Niet alleen de traumachirurg is erbij, maar een heel team staat in de operatiekamer en in dat team ook plastisch chirurg Wouter Willems.
'Je kunt zo'n grote wond herstellen met delen uit het onderbeen', doceert hij. 'Dan kun je bot, spieren en zenuwen apart doen, maar het liefste doe je alles in één keer. Dan heb je een goed doorbloed stuk wat meestal voor minder complicaties zorgt.' Dat gebeurt bij Puhach ook, maar het is zo'n groot stuk waarbij ook alle bloedvaten en zenuwen weer verbonden moeten worden, dat de ingreep nieuw was voor de meeste chirurgen.

Littekens en een 'bult'

Andrii Puhach trekt op de spreekkamer zijn legershirt uit. Op zijn rechterschouder zitten grote littekens en in het midden een stevige bult. Hij is mager. 'Vroeger was ik een mooie jongen', grijnst hij. Zijn arm doet het weer en hij kan zijn pols en zijn vingers bewegen. 'Vroeger speelde ik veel accordeon. Toen ik gewond raakte dacht ik dat dat echt afgelopen was.'
Littekens op de arm van Andrii Puhach
Littekens op de arm van Andrii Puhach © Omroep West
Maar hij speelt weer. Na een maand in HMC Westeinde ging hij naar het militair revalidatiecentrum in Doorn en daar kreeg hij een accordeon. 'Ik speel nog niet zoals vroeger, maar mijn vingers bewegen goed en ik kan nu veel doen met mijn arm.'

Vier operaties

Dat zijn vingers en zijn arm het weer doen komt door de grote operatie met de transplantatie van bot, spier, zenuwen en bloedvaten. Maar daarna volgen nog enkele operaties. Wouter Willem: 'Ik heb nog een operatie uitgevoerd in zijn onderarm en heb enkele zenuwen verplaatst om hem een goede start te geven in zijn revalidatie. Ook die technieken zijn relatief nieuwe waardoor mensen als Andrii Puhach veel beter kunnen behandelen.'
Er zijn nu geen operaties meer nodig en Puhach is een heel eind op weg met zijn revalidatie. De artsen zeggen hem dat zijn arm nog meer kan verbeteren als hij goed blijft oefenen. Andrii Puhach wil zo snel mogelijk terug naar huis. 'Ik wil terug naar Oekraïense, terug naar mijn legeronderdeel. Ik ben dienstplichtig en het is mijn plicht om terug te gaan naar het front.' In HMC willen de artsen daar toch nog even mee wachten. Over een maand moet hij terugkomen voor controle.
Gewonde militairen uit Oekraïne worden in Europees verband opgevangen in verschillende landen. Voor Nederland voert het Landelijk Netwerk Acute Zorg dit zogenoemde Medevacproces uit. Er wordt gekeken naar de zorgvraag en de beschikbare plekken in Nederland en daarna wordt een militair ergens geplaatst. Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne zijn er via deze route meer dan tweehonderd militairen geholpen.