Demente ouderen koken om herinneringen op te halen: 'Dan komen de verhalen naar boven'

Een bewoner van WZHLeilinde met het kookboek
Een bewoner van WZHLeilinde met het kookboek © WZHLeilinde
DEN HAAG - 'Geluiden, smaken en geuren zorgen ervoor dat herinneringen terugkomen, dat zorgt steeds weer voor verhalen.' In woonzorgcentrum WZH Leilinde in Den Haag hebben dementerende ouderen samen met hun mantelzorgers een kookboek gemaakt om herinneringen op te halen. En dat levert volgens Jolanda Luiken, activiteitenbegeleider bij WZH Leilinde, mooie verhalen op.
Volgens Luiken begon het met een spontaan idee op Wereld Alzheimerdag afgelopen september. 'Toen bedachten we met zijn allen om samen met de bewoners een kookboek samen te stellen, om zo herinneringen op te halen.'
Mensen die Alzheimer hebben, verliezen naarmate de tijd vordert steeds meer herinneringen. Er valt dan steeds een stukje weg, maar die stukjes kunnen weer opgerakeld worden door bijvoorbeeld muziek te luisteren, door te koken of door te eten. 'Geluiden, smaken en geuren blijven langer actief en zorgen ervoor dat herinneringen terug kunnen komen', gaat de activiteitenbegeleider verder.

'Enorm enthousiast gereageerd'

Zodoende kwamen Luiken en haar collega's op het idee om alle mantelzorgers een brief te sturen, met een pagina uit het kookboek. 'Met daarin de vraag of zij met hun naasten een recept van vroeger willen opschrijven en die pagina willen vullen. Daar is enorm enthousiast op gereageerd.'
Tot de verrassing van Luiken kwamen er enorm veel reacties van mantelzorgers. Zodoende kon er een heel kookboek ontstaan uit alle recepten die de ouderen en hun kinderen met elkaar deelden en kookten.

'Kregen de meest heerlijke recepten'

'We kregen de meest heerlijke recepten binnen, waar voor onze bewoners ook een mooie herinnering aan vast kleeft', gaat de activiteitenbegeleider verder. Het gaat dan vooral om 'oude' recepten zoals erwtensoep, of specifieke kruiden bij hachee. 'Of bijvoorbeeld recepten die alleen met feestdagen werden gegeten. Denk bijvoorbeeld aan een Indische huzarensalade.'
Sindsdien wordt er flink wat gekookt met de ouderen. 'Dan komen ook de verhalen naar boven', gaat Luiken verder. 'De bewoners vertellen dan dingen als 'deze soep aten we dan op zaterdag' of 'dit is zo'n gerecht dat we alleen met kerst aten'. Dus als mensen samen zijn met dit boek erbij, verbindt het ook.'

'Er verdwijnt gewoon veel'

'Kijk, bij mensen met dementie verdwijnt er gewoon heel veel aan herinneringen. Maar doordat herinneringen intact blijven in geuren, in geluiden en in smaken is dit dit een heel mooie manier om zelf plezier te beleven. Op die manier ontstaat er iets, er ontstaan gewoon mooie verhalen', besluit Luiken.