Den Haag stemt verdeeld: PVV bijna 60 procent in Duindorp, DENK bijna 52 procent in Schilderswijk

In het Scheveningse café 't Seepaarde vierde Geert Wilders anderhalve week geleden de verkiezingszege van PVV
In het Scheveningse café 't Seepaarde vierde Geert Wilders anderhalve week geleden de verkiezingszege van PVV © ANP
DEN HAAG - De PVV is de grootste partij geworden in zeventien van 42 Haagse wijken. In één wijk haalde de partij van Geert Wilders zelfs een absolute meerderheid: Duindorp heeft 59,1 procent van hun stemmen uitgebracht op de PVV. In wijken aan de andere kant van de stad, waait een andere wind: DENK is in vier wijken de grootste, vaak met overdonderende cijfers. Bijna 52 procent in de Schilderswijk en 43 procent in Transvaal. Deze en zes andere opmerkelijke feiten komen naar voren na een analyse van de verkiezingsuitslag per wijk.
Duindorp is met de 59,1 procent van de stemmen wel een uitschieter voor de PVV in Den Haag. Loosduinen is de een na grootste PVV-wijk met 35,1 procent. Leyenburg, Hoornwijk en Rustenburg-Oostbroek volgen met allemaal rond een derde van de uitgebrachte stemmen.
Slechts in vijf wijken in Den Haag blijft de PVV onder de 10 procent van de stemmen: Zorgvliet (6,5 procent), Benoordenhout (7,6 procent), Duinoord (8,2 procent), Scheveningen (8,9 procent) en Van Stolkpark/Scheveningse Bosjes (9,7 procent).

DENK: alles of niets

Wat bij de uitslagen per wijk opvalt bij de politieke partij DENK, is dat de uitslag een soort alles of niets is. In de top 3 DENK-wijken worden enorme percentages gehaald, tot 51,8 procent in de Schilderswijk.
Maar in de wijken waar DENK slecht scoort, tikken ze de 1 procent niet aan. In Duindorp, het Westbroekpark en Duttendel halen ze slechts 0,3 procent van de stemmen. In Benoordenhout is dat 0,5 procent van de stemmen.

Nek-aan-nek

In de wijken waar de PVV hele hoge ogen gooit, scoort DENK fors minder dan 1 procent. In de wijken waar DENK het goed doet, haalt de PVV vaak toch nog meer dan 10 procent van de stemmen.
In wijken als Moerwijk, Morgenstond, Bouwlust en Vrederust is het nek-aan-nek: daar halen allebei de partijen tussen de 25 procent en 20 procent van de stemmen.

PVV niet grootste in Kijkduin

Hoe zit dat in Kijkduin, de kleine Haagse badplaats die deze week plotseling centraal stond in de immigratiediscussie? De gemeente heeft daar onderdak geboden aan 100 tot 120 mensen uit het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel. Vervolgens besloot Geert Wilders de bewoners van Kijkduin te gaan steunen tijdens een informatieavond, omdat zij veel op de PVV gestemd zouden hebben.
Die bewering klopt: de PVV haalt in de wijk Kijkduin en Ockenburg 21,1 procent van de stemmen, maar is daarmee niet de grootste. Dat is de VVD met 27,6 procent. GroenLinks-PvdA is daar de derde partij met 16,1 procent, NSC haalt 10 procent en D66 9,3 procent.
Geert Wilders bij de inloopavond in Den Haag Kijkduin
Geert Wilders bij de inloopavond in Den Haag Kijkduin © ANP
In de rest van de stad wordt de eer om de grootste politieke partij in de wijk te zijn eerlijk verdeeld door GroenLinks-PvdA (11 wijken) en de VVD (10 wijken). GL-PvdA haalt haar hoogste aantal stemmen in het Regentessekwartier: 37 procent van de kiezers stemt daar voor verenigd links.
Ook de wijk ernaast, het Zeeheldenkwartier kleurt groen-rood: met 31,7 procent van de stemmen. In de wijken Zorgvliet, Centrum en de Stationsbuurt stemde rond de 30 procent van de kiezers op GL-PvdA. Daarmee trekt de nieuwe combinatie in een aaneengesloten gebied een groen-rode gordel. De wijken Duindorp en Forepark zagen het verenigd links minder zitten, met respectievelijk 7,4 procent en 8,6 procent van de stemmen.

Dure wijken kleuren blauw

De liberalen vinden hun kiezers nog steeds in de meer traditionele VVD-wijken: Benoordenhout (35 procent), Westbroek en Duttendel (33,3 procent) en het Van Stolkpark/Scheveningse Bosjes (29,4 procent). Willemspark en de Vogelwijk maken de top 5 af. Ook het Statenkwartier, waar de meeste miljoenenwoningen van Nederland staan, kleurt VVD-blauw, al is de PVV daar niet ver weg. De VVD haalt 21,8 procent van de stemmen in het Statenkwartier, de PVV 18 procent.
Die tendens is in meer wijken te zien. In Belgisch Park, Bohemen/Meer en Bosch, Kijkduin en Ockenburg is de VVD nog net groter dan de PVV. In Kraayenstein en Vroondaal is de PVV juist nipt groter. In de Vruchtenbuurt is het nagenoeg gelijkspel: VVD 16,6 procent, PVV 16,7 procent. Overigens halen de liberalen weinig stemmen op in de wijken Transvaal, Moerwijk, Laakkwartier, Spoorwijk en Schilderswijk. Die duiken allemaal fors onder de 10 procent.

D66 schrijft vaak enkele cijfers

D66 haalt in 24 van de 42 wijken geen dubbele cijfers: ze blijven steken onder de 10 procent van de stemmen. In 10 wijken blijven de democraten zelfs onder de 5 procent van de stemmen. De laagste score haalt D66 in de wijk Transvaal: 1,9 procent van de stemmen.
In 18 wijken scoren de democraten wel boven de 10 procent, maar ze worden nergens de grootste. In het Van Stolkpark halen ze hun beste resultaat: met 16,9 procent zijn ze daar de derde partij, na de VVD en GL-PvdA. Ook in Duinoord en Benoordenhout is de derde plek voor D66.

Omtzigt verslaat CDA in alle wijken

Twee partijen die landelijk flink groeiden bij de verkiezing (NSC van Pieter Omtzigt en BBB van Caroline van der Plas) scoren in Den Haag bescheiden. Wel blijkt NSC van oud-CDA-politicus Omtzigt het overal fors beter te doen dan het CDA. De wijk waar NSC het het beste doet is Waldeck: 10,8 procent.
Het CDA lijkt opgeslokt te zijn door Omtzigt. Het beste resultaat is 4,3 procent van de stemmen in Benoordenhout. In zeven wijken wordt nog geen 1 procent van de stemmen gehaald. Ook de BBB schommelt in de Haagse wijken zo rond de 1 procent van de stemmen. Het hoogste in Forepark (2,4 procent) en het laagste in Zorgvliet en de Schilderswijk (allebei 0,5 procent).

Wat zegt dit over de lokale politieke verhoudingen?

Allereerst: de uitkomsten van de Tweede Kamerverkiezingen zijn niet één-op-één toe te passen op de lokale politiek. Bij lokale verkiezingen doen lokale partijen mee en spelen er lokale thema's, dat verandert het stemgedrag van een deel van de kiezers.
In de Haagse raad wordt momenteel dik een vijfde van de zetels bezet door een lokale partij: Hart voor Den Haag heeft er negen, de Haagse Stadspartij heeft een zetel. Zij deden niet mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer en komen daardoor niet voor in vergelijkingen die worden gemaakt.
Stephan van Baarle, lijsttrekker van DENK, tijdens de uitslagenavond
Stephan van Baarle, lijsttrekker van DENK, tijdens de uitslagenavond © ANP
Met dat voorbehoud op zak: deze verkiezingsuitslag per wijk kan wel wel inzicht geven in welke kant de kiezers op dit moment op bewegen. Ook geeft het een inkijk waar een centrumlinks beleid wordt gedragen in de stad en waar kiezers op partijen stemmen aan de andere kant van het politieke spectrum.
Wat daarbij opvalt: de partijen die het huidige centrumlinkse college vormen (D66, GroenLinks, PvdA, PvdD, CDA en DENK), halen bij de Tweede Kamerverkiezingen in slechts 10 van de 42 Haagse wijken een meerderheid. En in de top 3 daarvan (Schilderswijk, Transvaal en Groente- en Fruitmarkt) is die meerderheid compleet te danken aan DENK-stemmers.

Centrumlinkse koers: waar wel en waar niet

Daarna volgen wijken waarin GL-PvdA, D66 en PvdD, hun hoogste of relatief hoge scores halen: Regentessekwartier, Zeeheldenkwartier, de Stationsbuurt, Duinoord en Bezuidenhout. Daar is een breed draagvlak voor een centrumlinkse koers.
Daar tegenover staan de wijken die rechtsaf slaan. Duindorp voorop, daar stemt 14,5 procent op een van de centrumlinkse partijen. In nog 10 wijken hebben nog geen derde van de inwoners gestemd op een centrumlinkse partij, waaronder Loosduinen, Leidschenveen, Leyenburg, Waldeck, Wateringse veld en Scheveningen.