Henk en Neelie zouden hun paarden verwaarlozen, maar vinden dat onzin

Schrijver van de rubriek Bij de Politierechter.
Schrijver van de rubriek Bij de Politierechter. © Theresa Hartgers.
DEN HAAG - 'Een vriend had al tegen ons gezegd: je moet ze opruimen. Je krijgt niks dan gezeik met ouwe knollen. Maar wij houden van onze paarden.' Henk zegt nog net niet dat hij had moeten luisteren, maar je hoort het hem denken. Want hij heeft het nu: gezeik. Over z'n paarden.
Dit is een verhaal in onze serie Bij de Politierechter.
Aan het begin van de zitting lopen Henk en Neelie wat onwennig richting het beklaagdenbankje. Het echtpaar, rond de zestig, is voor het eerst hier. 'Gaat u daar maar zitten', wijst de politierechter. 'Naast elkaar, voor uw advocaat.' Ze nemen plaats. Eerst nog op het puntje van de stoel, voor ze wat naar achteren schuiven.
Ze vormen geen alledaagse verdachten en hebben ook geen alledaagse aanklacht aan de broek. Ze zouden hun zes bejaarde paarden hebben verwaarloosd door ze zorg te onthouden, onhygiënisch te huisvesten, niet te borstelen en ze onvoldoende te voeren. Toen de dierenpolitie bij ze kwam kijken zou Henk één van de agenten hebben beledigd door te zeggen: 'Goor wijf, je hebt een dikke reet. Dikke trien.'

'Leek wel overval'

De rechter begint maar eens met Henks reactie op de politie die onverwachts op zijn erf stond. 'Uw toon was niet echt aardig.' Henk gaat rechtop zitten, z'n onwennigheid is meteen verdwenen. 'Ik kwam terug van de leverancier met een baal paardenvoer en toen stonden ze binnen. Vier, vijf auto's op het erf. Ze keken in mijn auto, gooiden een colablikje in de gft-bak. Ze trekken je auto open en die vrouw zei me te gaan taseren. Ze maakte ook een kras in mijn trailer. Het was een soort overval. Je weet niet wat je meemaakt.'
'U heeft op uw terrein een zeecontainer en een schuur voor de paarden en u wilde de sleutel van de schuur niet geven', leest de rechter in het dossier. 'Nee en toen sprongen ze met zes man op me, scheurden ze m'n kleren kapot en zo hebben ze de sleutel van me afgepakt.'

Dikke laag mest

Omdat Henk ook nog een agent duwt wordt hij aangehouden, maar daarbij verzet hij zich en beledigt hij de vrouwelijke agent. Hij is er nog steeds verongelijkt over. 'Ze deed er toen lacherig over, dus zo beledigd was ze niet. En als ik zie wat ze aanrichten, de schade, het maakte ze allemaal niet uit. Ik kan niet bevatten dat ze zo met andermans spullen omgaan.'
De rechter wil het hebben over de toestand van de schuur en de zeecontainer. Er lag een dikke laag mest op de grond, met stro er overheen. Maar het leek al lang niet uitgemest. Nu is het Neelie die het woord neemt. 'Het klopt dat er anderhalve week niet was uitgemest. Dat kwam door de regen. Het regende elke dag. De kruiwagen zakte daardoor weg in de modder, dus we konden niks afvoeren.'

Krachtvoer

'Maar we hebben elke dag opgestrooid, dus een laag droog stro over de mest. En een extra laag tegen de bacteriën. Als je dat elke dag doet maakt het niet uit dat er mest onder ligt.' De rechter merkt op dat één van de paarden in de container vermagerd was. Neelie bevestigt dat, maar zegt dat het door de ouderdom en de winter kwam, niet door ondervoeding. Henk: 'Ik koop alleen al voor 130 euro krachtvoer per week. Ik ben de beste klant van de leverancier.'
De vloer van de schuur is voor de helft van beton en bestaat voor de andere helft uit rubberen tegels. De rechter wil weten waarom dat is. Henk legt het uit: 'Rubberen tegels zijn beter voor oudere paarden, maar toen we die erin gingen leggen een paar jaar geleden is de helft gestolen. Daar heb ik aangifte van gedaan, maar daar heeft de politie nooit wat mee gedaan.'

Tandarts

De zes paarden zijn in beslag genomen en onderzocht door een dierenarts. De rechter loopt per paard langs wat er mis was met het dier. Met elk paard bleek wel iets aan de hand: vieze vacht, hoeven te lang, te mager, gebit niet goed. 'Kwam er wel eens een tandarts? Mensen gaan preventief twee keer per jaar.'
Neelie noemt dat 'iets van de laatste tijd. Vroeger ging je nooit met je paard naar de tandarts. Zolang ze geen pijn hebben en goed eten hoeft dat niet.' De rechter wil weten hoe oud een paard eigenlijk wordt. 'De meeste mensen', vertelt Henk, 'ruimen ze op voor ze oud zijn. Kennissen ruimen ze ook op. Een vriend zei dat wij dat ook moesten doen, maar ze zijn bij ons geboren, we hebben meer dan twintig jaar voor ze gezorgd en we hebben altijd gezegd: we houden ze.'

Auschwitz

'Het doet u verdriet, hè?' Vraagt de rechter. Henk geeft als eerste antwoord: 'Ons leven is helemaal ingestort. We werken niet meer.' Neelie: 'We weten waar de paarden staan, maar we zijn niet bij ze gaan kijken.' Ze begint te huilen. 'We hebben geen enkele waarschuwing gehad. We mochten het niet verbeteren. de agenten zeiden: we gaan het direct strafrechtelijk doen. Ze zeiden nog net niet "lekker puh".' Henk neemt weer over: 'Ze zeiden: het lijkt hier wel Auschwitz.'
Er zijn foto's gemaakt van de container en de schuur en daar is de rechter wel van geschrokken, zegt hij. En ook de politie schrok van de laag mest en urine. Neelie, fel: 'Urine kan helemaal niet. De schuur is een oude koeienstal met een gierput en uit de container loopt het ook weg. En de mest heb ik u uitgelegd, dat is opgestrooid. Ik had het beter gewoon naar buiten kunnen gooien', moppert ze, 'maar dan had ik weer problemen met de milieudienst gehad.'

OM eist taakstraf

De officier van justitie vindt op basis van de foto's en de verklaringen van de politiemensen en de dierenarts dat de feiten bewezen zijn. Ze denkt dat de schuur veel langer dan een week niet was uitgemest. De vermagering bij sommige paarden kan niet alleen door de winter zijn gekomen en de te lange hoeven, ongeborstelde vacht en slechte gebitten zijn wat haar betreft ook duidelijk.
Ze eist een taakstraf van veertig uur tegen Neelie en vijftig uur tegen Henk, omdat hij ook nog de agent heeft beledigd. 'Dat ze niet meteen reageerde wil niet zeggen dat ze niet beledigd was.' Ook mogen de paarden niet meer terug naar Henk en Neelie.

Waarom geen waarschuwing?

De advocaat van het echtpaar wijst er in zijn verdediging op dat bijna niemand in deze zaak deskundig is. De meeste politiemensen niet en de officier en de rechter ook niet. Hij vraagt zich af waarom zijn cliënten niet eerst de kans hebben gekregen om de situatie te verbeteren. 'Waarom is er niet eerst aangebeld? Waarom is er niet eerst gewaarschuwd? Nee, meteen de botte bijl met tien man politie.' Hij vraagt om vrijspraak.
Volgens de raadsman is het echte pijnpunt de in beslagname van de paarden. 'Ze hebben er hun hele leven voor gezorgd. De officier zegt: "we zoeken een andere baas voor ze", maar de praktijk leert dat, als dat niet snel lukt, ze geëuthanaseerd worden.' De advocaat stelt voor om de dieren onder te brengen bij een rusthuis voor oude paarden in de buurt van de woonplaats van Henk en Neelie, waar ze op hun kosten kunnen verblijven.

Uitspraak

De rechter vindt de belediging van de agent bewezen. Voor de aanklacht van ondervoeding ziet hij onvoldoende bewijs, maar voor de verwaarlozing van de vacht, hoeven en gebitten is het bewijs wel overtuigend. Ook de toestand van de container en de schuur was ondermaats, zo vindt hij. 'Zo'n dikke laag mest is niet van een week. En ik wil aannemen dat het vroeger niet gebruikelijk was om jaarlijks de tandarts te laten komen, maar nu is het dat wel.'
'Jullie zijn geen dierenbeulen. U houdt van uw paarden, maar er komt nogal wat kijken bij het verzorgen van zes paarden op leeftijd en het is u misschien boven het hoofd gegroeid.' Hij legt beiden een taakstraf van veertig uur op en Henk een boete van 250 euro voor de belediging. Voor wat betreft de opvang van de paarden gaat de rechter mee in het voorstel van de advocaat. 'Dat doet recht aan uw wens om de paarden te kunnen blijven zien en zo voorkomen we dat ze worden afgemaakt.' Meer verdrietig dan tevreden verlaat het echtpaar de zaal.
De namen van Henk en Neelie zijn gefingeerd.