Universiteiten willen minder internationale studenten en meer Nederlandse studies

Studenten in collegezaal
Studenten in collegezaal © ANP
REGIO - Nederlandse universiteiten nemen maatregelen om de instroom van internationale studenten te verlagen, het aantal Engelstalige bacheloropleidingen te verminderen en het aantal Nederlandstalige studies juist te vergroten. Daarmee moet de Nederlandse taalvaardigheid bij docenten en studenten worden bevorderd. Dat hebben de universiteiten die zijn aangesloten bij Universiteiten van Nederland (UNL) -waaronder die in Delft en Leiden bekend gemaakt.
Volgens de UNL is internationalisering belangrijk voor de Nederlandse universiteiten en de samenleving, maar levert het ook knelpunten en frictie op. In de praktijk betekent het plan dat alle grote bacheloropleidingen ook in het Nederlands worden gegeven en dat wordt geïnventariseerd welke Engelstalige opleidingen volledig kunnen worden omgezet naar het Nederlands.
De universiteiten onderzoeken ook de mogelijkheid voor een numerus fixus op Engelstalige trajecten om zo de toegang voor Nederlandse studenten te waarborgen. Nu mag dat volgens de wet nog niet. De maatregelen hebben ook financiële gevolgen, want internationale studenten leveren ook geld op.

Situatie per universiteit verschillend

Welke maatregelen op welke universiteit van kracht worden verschilt, omdat ook de situatie per universiteit verschilt. Een woordvoerder van de Universiteit Leiden kan nog niet zeggen wat dit plan concreet gaat betekenen. 'Daarvoor moeten nog verdere plannen worden opgesteld.' De TU Delft heeft voor dit studiejaar de handschoen al opgepakt, vertelt woordvoerder Leon Willems. 'Onze opleiding Computer Science and Engineering wordt sinds dit studiejaar al tweetalig aangeboden.'
Toch blijft diezelfde studie ook aangeboden in het Engels. 'Vier van de in totaal zestien bacheloropleidingen die de TU Delft aanbiedt, zijn Engelstalig. Computer Science Engineering is een heel grote, net als Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek. Die hebben gemeen dat ze een internationaal onderzoeksveld bestrijken en dat ook de voertaal op de arbeidsmarkt Engels is. Voor die studie is ook nodig dat studenten en docenten een goede Engelse taalbeheersing hebben.'

Grootste opleiding in Nederlands

De aantallen internationale studenten voor de bacheloropleidingen vallen mee, zegt Willems. 'Op afstand de grootste opleiding is werktuigbouwkunde, daar krijgen 800 eerstejaars studenten geheel in het Nederlands les. Dat geldt ook voor civiele techniek en technische natuurkunde.'
'Maar', zegt Willems, 'je moet je ogen niet sluiten voor de realiteit en tweetalig aanbieden wat kan. Het zijn nu best grove maatregelen die niet altijd even veel recht doen aan wat nodig is. Je kunt niet alle opleidingen over één kam scheren en eisen dat alle opleidingen worden aangepast, terwijl je weet dat het een internationale studie is met Engels als voertaal.'

Internationaal talent

Lisanne Fung Fen Chung, gemeenteraadslid van Studenten Techniek In Politiek (STIP) uit Delft vindt het 'onlogisch' om internationale studenten te weren. 'In Delft hebben we veel technische studies, waarbij het heel interessant kan zijn om inspiratie uit het buitenland op te doen en internationaal talent binnen te halen.'
Ze vindt het dan ook jammer dat de nadruk op het beperken van internationale studenten ligt. 'Wat STIP heel belangrijk vindt, is meer inzetten op bedrijvigheid in Delft en deze meer laten aansluiten op de kennis die bij de TU wordt opgedaan. Als je dat hier mogelijk maakt, blijven internationale studenten hier. Wij vinden het belangrijk dat ze hier niet alleen komen studeren, maar ook echt in Delft blijven.'

Balans

'Wij zien ook dat er een tekort is aan studentenhuisvesting, maar zien het ook als integrale aanpak. Wat ons betreft moeten er niet alleen voor Nederlandse studenten voldoende kamers zijn, maar voor alle studenten. Er moet een balans zijn.' Daarnaast zal de beperking in Delft wel meevallen ten opzichte van de rest van Nederland, denkt ze, 'omdat er in Delft vooral technische studies worden aangeboden.'
Studenten voor Leiden, dat met twee zetels vertegenwoordigd is in de Leidse gemeenteraad, heeft een paar kanttekeningen bij de plannen. 'Het is landelijk beleid en aan de universiteiten zelf, maar de Universiteit Leiden is de laatste jaren flink gegroeid en veel meer studenten maken gebruik van de faciliteiten in de stad', zegt fractievoorzitter Mitchell Wiegand Bruss. 'Dat betekent dat er veel meer vraag is naar huisvesting. En waar de universiteit groeit, moet de stad dat bijbenen en de huisvesting op orde zien te krijgen. Dus geen huisvesting in tenten, hotels of op campings, dat is niet verantwoord.'

Huisvesting internationals verschuift

Als partij neemt SVL geen standpunt in in deze zaak, zegt Wiegand Bruss. 'Studenten zijn studenten en iedereen heeft recht op onderwijs. Maar waar we vooral voor moeten zorgen is dat het haalbaar is, als je ambities hebt om te groeien als universiteit. We zien nu al dat de huisvesting van met name internationale studenten verschuift richting Den Haag, waar meer ruimte is. Je moet ervoor zorgen dat er genoeg huisvesting bijkomt.'