Nieuwe 'baas' van provincie worden? Hier moet je aan voldoen

Jaap Smit, de huidige commissaris van de Koning, stopt op 1 september
Jaap Smit, de huidige commissaris van de Koning, stopt op 1 september © ANP
REGIO - Wie moet de opvolger van Jaap Smit als commissaris van de Koning in Zuid-Holland worden? Over die vraag bogen de Statenleden op het provinciehuis zich woensdagavond. Of eigenlijk, over de vraag wat de 'm/v/x' precies moet kunnen voor die functie.
Wat moet de nieuwe commissaris precies kunnen? Dat valt allemaal te lezen in de profielschets, die de afgelopen maanden door een speciale commissie is opgetikt.
Wie het stuk leest, ziet dat dat er wordt gezocht naar een 'betrokken, zichtbare en benaderbare bestuurder' die vooral een verbinder is die daarnaast dienstbaar is naar de Statenleden. Ook moet diegene hét gezicht gaan worden van de provincie en de 'hoeder van integriteit zijn'.

'Hoeder van de integriteit'

Verder moet de de commissaris de samenwerking gaan bevorderen tussen Provinciale Staten, de ambtelijke organisatie en het college van Gedeputeerde Staten (de bestuurders). Ook moet hij, zij of hen contacten onderhouden met bijvoorbeeld gemeenten en andere organisaties.
Kortom, in de profielschets valt eigenlijk weinig te bijzonders te lezen. Het lijkt bijvoorbeeld veel op een eerdere schets van de provincie Flevoland: ook daar was men vorig jaar nog op zoek naar een 'ervaren bestuurder' die vooral een 'verbinder' en een 'hoeder van de integriteit' is.

Vervanger mogelijk non-binair

Maar wat wél nieuw is aan de mogelijk nieuwe commissaris, is dat deze ook non-binair kan zijn. Bovenaan de profielschets prijkt namelijk dat Zuid-Holland 'op zoek is naar een commissaris van de Koning (m/v/x)'.
Dat stond eerder niet in de profielschetsen voor de commissaris van de Koning in Zuid-Holland. De x staat voor mensen die zich niet als man en niet als vrouw identificeren.
Wat de burgemeester voor een gemeente is, is de commissaris van de Koning voor een provincie. Als voorzitter van het college van Gedeputeerde Staten en van Provinciale Staten is de 'CvdK' het 'gezicht' van het bestuur van de provincie.
De 'nieuwe Jaap Smit' moet in ieder geval integer en betrouwbaar zijn als bestuurder en het goede voorbeeld geven als politicus.
Daarnaast moet de nieuwe commissaris weten wat er op economisch en ecologisch vlak speelt in de provincie en moet er oog zijn voor de uitdagingen in de provincie, zoals wonen. Ook moet de nieuwe bestuurder de verbinding zoeken tussen bijvoorbeeld de gemeenten en andere instanties.

Politieke ervaring een voorwaarde

Tot slot lijkt ook politieke ervaring een belangrijke voorwaarde te zijn. Zo valt in de schets te lezen dat Zuid-Holland 'op zoek is naar een ervaren, deskundige en inspirerende bestuurder die op een flexibele en creatieve wijze leiding geeft aan het politieke en bestuurlijke proces'.
Statenlid Sinan Özkaya (l) overhandigt de profielschets aan minister Hugo de Jonge
Statenlid Sinan Özkaya (l) overhandigt de profielschets aan minister Hugo de Jonge © Provincie Zuid-Holland
Na het vaststellen van de profielschets het document woensdagavond overhandigd aan demissionair minister Hugo de Jonge (CDA, Binnenlandse Zaken). Hij gaat de komende maanden op basis van die profielschets op zoek naar sollicitanten.

Na de zomer een vervanger

De vertrouwenscommissie, die gevuld is met Statenleden en wordt geleid door GroenLinks-PvdA-fractievoorzitter Sinan Özkaya, gaat vervolgens het vuur aan de schenen leggen bij de sollicitanten. Dat gebeurt achter gesloten deuren, tot het moment dat de commissie een vervanger aandraagt.
Daarna mogen de Statenleden stemmen over een nieuwe commissaris en de nodige vragen stellen, om daarna een advies te geven aan de ministerraad die de nieuwe commissaris moet benoemen. Dat met het idee dat er na de zomer dus een vervanger is voor Jaap Smit, die afgelopen oktober aankondigde per 1 september - na tien jaar - te stoppen.