Advocaten in Haagse corruptiezaak tegen OM: 'Je zou je kapot moeten schamen'

De verdediging in hoger beroep, archieffoto
De verdediging in hoger beroep, archieffoto © ANP
DEN HAAG - Knip- en plakwerk, het ontbreken van juridische argumenten en een betoog van het Openbaar Ministerie (OM) dat vol fouten en onjuistheden zit en getuigt van 'desinteresse'. De advocaten van de ondernemers in de Haagse corruptiezaak hebben maandag hard uitgehaald naar het OM. Op de vijfde zittingsdag kwamen de advocaten van horecaondernemers Atilla en Erdinç Akyol en vastgoedondernemers Jansen en Zaadhof aan het woord.
'Het voelt wrang dat we na een integrale vrijspraak hier nu toch staan.' Zo begint Judith de Boer, de advocaat van Edwin Jansen en Michel Zaadhof. De twee vastgoedondernemers hebben geld gedoneerd aan Hart voor Den Haag en worden nu verdacht van omkoping.
Jansen van Nu Vastgoed en Zaadhof van Urban Made betaalden ieder de helft van de rekening voor het vernieuwen van de website van Hart voor Den Haag. Dat kostte hun bedrijven 2500 euro.

Prestigekwestie

Een week geleden heeft het OM in hoger beroep voorwaardelijke gevangenisstraffen, taakstraffen en geldboetes geëist tegen oud-wethouders Richard de Mos, Rachid Guernaoui en de vijf ondernemers. Zij zouden schuldig zijn aan omkoping en schending van het ambtsgeheim. Tegen de politici van Hart voor Den Haag eiste de advocaat-generaal ook een openbaar ambtsverbod van vier jaar. Een jaar geleden werden de oud-wethouders en ondernemers allemaal vrijgesproken door de rechtbank in Rotterdam.
Jansen en Zaadhof werden dus, net als alle andere verdachten, een jaar geleden compleet vrijgesproken. Maar moeten zich nu tijdens het hoger beroep toch weer verantwoorden. Volgens het OM wilden zij met hun donaties invloed kopen. Maar dat ziet advocaat De Boer totaal anders. ‘De redenen daarvoor zijn onduidelijk,’ zegt zij. ‘Het lijkt wel een prestigekwestie.’

Twee keer vervolgen

De Boer vindt dat het OM eigenlijk helemaal nooit aan dit hoger beroep had moeten beginnen. In rechtssystemen in andere landen zou het ook onmogelijk zijn; daarvoor lijkt het teveel op iemand twee keer vervolgen voor hetzelfde vergrijp. 'Wij staan hier onnodig een vrijspraak te verdedigen', zegt ze maandag in de rechtbank. Vandaar haar oproep aan de landelijke politiek: 'Schaf het hoger beroep na een integrale vrijspraak af.'
Vorige week hebben de advocaten van Richard de Mos en Rachid Guernaoui ook betoogd dat het Gerechtshof de zaak van het OM helemaal zou moeten afwijzen. De advocaten van de ondernemers die maandag hun pleidooi hielden, sloten zich hierbij aan.
Richard de Mos vorige week dinsdag in de rechtszaal
Richard de Mos vorige week dinsdag in de rechtszaal © ANP
Daarnaast constateert De Boer dat de aanklacht tegen haar cliënten vol fouten staat. 'Je verwacht dat het Openbaar Ministerie zich zorgvuldig voorbereidt. Niets is minder waar. Ik zie een patroon van onzorgvuldigheid. Je zou je kapot moeten schamen.'
Zo ziet zij dat bijvoorbeeld alle smileys uit appverkeer is weggelaten. Waardoor niet duidelijk is of iets een grapje is. Of zijn in het dossier stukken van conversaties weggelaten. Verder stelt zij dat de verdachten in het gerechtshof door het OM worden geconfronteerd met delen uit het dossier zonder dat zij daar zelf op hebben kunnen reageren. Dat mag volgens De Boer niet.

Miljoen van techmiljonair

Maar ook inhoudelijk heeft het OM geen zaak, stelt de advocaat van Edwin Jansen en Michel Zaadhof. Er is volgens haar simpelweg niets mis met het geven van een donatie aan een partij. Dat gebeurt overal, ook op landelijk niveau.
Als voorbeelden geeft ze dat het CDA 1,2 miljoen kreeg van een ondernemer, bij de VVD ondernemers tegen betaling mogen aanschuiven tijdens een diner met politici en D66 een miljoen kreeg van een techmiljonair. Waarom worden die kwesties, waarbij het ook nog eens gaat om veel meer geld, niet door het OM voor de rechter gebracht? De Boer: ‘Er is sprake van aperte onevenredigheid.’

'Onzorgvuldigheid spat er vanaf'

Verder zit er volgens de advocaat ook een grote fout in de denkwijze van het OM. Er is namelijk helemaal geen causaal verband tussen de donaties en politieke invloed. De ondernemers werden er helemaal niet beter van. En ook was er geen sprake van ‘concrete tegenprestaties’. De Mos, is het idee, deed simpelweg niets waar deze ondernemers beter van werden.
Sterker nog: het OM heeft volgens De Boer niet eens hard kunnen maken dat het deze mannen waren die een donatie deden. Want het geld voor de website kwam van hun bedrijven. ‘De onzorgvuldigheid spat er vanaf’, aldus De Boer over zaak.

Gewiekste Haagse jongen

Eerder op de dag hebben twee advocaten gepleit voor de broers Atilla en Erdinç Akyol van zalencentrum Opera. Advocaat Ed Manders heeft ook vrijspraak gevraagd voor zijn cliënt, Erdinç Akyol. Die wordt onder meer verweten dat hij stempassen zou hebben geronseld en ook via giften invloed zou hebben willen uitoefenen op de partij.
Manders schetst Akyol als een ‘gewiekste Haagse jongen van de straat’ die meelift op het succes van zijn broer Atilla, de voormalige eigenaar van zalencentrum Opera aan de Fruitweg. 'Hij heeft Haagse bluf tot kunst verheven.' Volgens Manders was Erdinç geen eigenaar van Opera, geen lid van Hart voor Den Haag en deed hij zelf geen betalingen aan de partij. Hij had het wel in telefoongesprekken met anderen over het betalen voor stemmen. 'Maar dat was de gebruikelijke bluf en stoer doen van mijn cliënt.'

Zelfpromotie

Advocaat Arthur van der Biezen somde in zijn pleidooi voor de andere broer, Atilla, juist op dat hij wel lid was van Hart voor Den Haag, in de klankbordgroep van De Mos zat en zelfs als lijstduwer op de lijst van de partij stond. Volgens zijn redenatie zou dat hem vrijpleiten van omkoping, omdat de partijdonaties vooral gebruikt werden om Atilla zelf te promoten.
Van der Biezen zwaait daarbij met kleurenprintjes van verkiezingsposters met het hoofd van Atilla Akyol erop en een foto van een enorm spandoek op zalencentrum Opera, ook met zijn eigen foto erop. 'Wie zet nu zijn eigen hoofd op zijn pand als hij De Mos en Guernaoui wil omkopen', vraagt de advocaat zich hardop af. 'Dan doe je toch het hoofd van De Mos erop.'

Laatste woord

Aanstaande woensdag is de laatste zittingsdag van het hoger beroep in de Haagse corruptiezaak. Dan reageert het OM op de advocaten en vervolgens de advocaten weer op het OM. Tenslotte krijgen de verdachten de kans een laatste woord te spreken. Wanneer de uitspraak van deze zaak is, is nog niet bekend.
Lees meer in ons dossier Haagse corruptiezaak