Het fenomeen Wiegman: 'Voor ik een tackle in kon zetten was de bal al door m'n benen gespeeld'

Sarina Wiegman met de cup na de gewonnen EK-finale
Sarina Wiegman met de cup na de gewonnen EK-finale © ANP
DEN HAAG - Voetbalminnend Nederland zag Sarina Wiegman zondagavond als eerste bondscoach de vrouwen van Engeland naar een historische Europese titel leiden. Wie ook aan de buis gekluisterd zat, is de voormalig Haagse amateurvoetballer Manolito Toepoel, tegenwoordig bekend als het twitterfenomeen Lange Toepie. Hij weet nog goed hoe de jonge Wiegman zich jaren geleden als stagiaire voegde bij zijn jeugdteam. 'Meisjes meedoen? Dat kon helemaal niet op dat niveau.' Tot Wiegman even haar visitekaartje afgaf.
'In 1995, spelend in de B1 bij FCDH, kwam er een heel klein grietje van 25 stage lopen bij ons', begint Toepoel zijn verhaal op Twitter. 'Ging ook ineens meedoen bij het partijtje. Ik dacht: dat is mooi, die geef ik zo een longschop. Want hey meisjes meedoen, dat kon niet hè. En al helemaal niet op dat niveau.'
Dat heeft Lange Toepie geweten. 'Voordat ik m'n tackle in kon zetten was de bal al door m'n benen gespeeld en lag die bal in de verre hoek. "Zo, gaan we nou normaal doen", zei ze. Sindsdien zijn we altijd goed met elkaar, waar en wanneer we elkaar ook tegenkomen. Dat meisje van 25 was Sarina Wiegman. Mooi man.'
Dat 'grietje van 25' is nu 52 en uitgegroeid tot een icoon met statistieken waar menig bondscoach een puntje aan kan zuigen. Waar de geboren Haagse de historische overwinning nog even moet laten indalen ('Niet normaal, echt niet normaal. Ik geloof niet dat het tot me doordringt'), is de Britse pers lyrisch, het voetbal 'komt thuis'.
Met name haar sterke wisselbeleid wordt geroemd en zou als voorbeeld moeten dienen voor menig coach in de Premier League. Wiegman stuurt onder het motto 'never change a winning team' bij alle wedstrijden van Engeland dit toernooi dezelfde opstelling het veld in.
'The humble hero from The Hague who's now an honorary Englishwoman' - The Daily Mail
Haar Plan B met de 'gouden wissels' blijkt echter steeds weer cruciaal. The Daily Mail noemt haar 'The humble hero from The Hague who's now an honorary Englishwoman' ('de nederige heldin uit Den Haag die nu ere-Engelse is'). Anoniem over straat kan de succescoach in Engeland vanaf nu op haar buik schrijven.
Na het laatste fluitsignaal en met de tranen in haar ogen laat Wiegman het gejuich van het uitzinnige publiek over zich heenkomen, terwijl ze ondertussen haar rechterpols kust. Daar draagt ze het armbandje van haar zus, die vlak voor het toernooi overleed. Tijdens de persconferentie na de gewonnen finale, noemt Wiegman het 'een groot gemis' dat zij er niet meer is. 'Ik voelde dat ze hier was en op de lat zat. Ik denk dat ze trots op me is.'

De dubbel met ADO

Renate Jansen zat afgelopen EK nog in de selectie van Nederland, maar had in het verleden veel met Wiegman te maken. Bij ADO en het Nederlands elftal vierden speelster en coach grote successen. 'Bij ADO is ze zes jaar mijn coach geweest', zegt Jansen. 'Ze heeft me naar de club gehaald. Ik speelde toen bij de jongens van Kagia en trainde daarnaast extra bij de vrouwen van Ter Leede mee. Wiegman was daar toen nog trainer. Toen ze naar ADO ging heeft ze mij een jaar later ook naar de club gehaald.'
Vooral het topseizoen 2011/2012 staat Jansen nog bij in de residentie. ADO won dat jaar zowel het landskampioenschap als de beker. 'Ze zorgde ervoor dat we een echt team waren', zegt Jansen over dat seizoen. 'Dat we met elkaar praatten, maar ook luisterden. Sarina was altijd bezig met het team.'
'Waar ze nu ook in Engeland om wordt geroemd, had ze bij Nederland en ADO ook al: ze is heel duidelijk in wat ze wil en wat ze van je verwacht'
Na het succesjaar werd nog een keer de beker gewonnen met de Haagse club, waarna de wegen van speler en trainer zich scheidden. Wiegman werd uiteindelijk bondscoach van Nederland en Jansen was als speler van Twente haar pupil in het nationale keurkorps. Bij Oranje werd trainer Wiegman nog meer gevormd.
'Ze weet wat ze wil', zegt Jansen. 'Maar, ze luistert wel altijd naar je. Dat is kenmerkend voor haar. Waar ze nu ook in Engeland om wordt geroemd, had ze bij Nederland en ADO ook al: ze is heel duidelijk in wat ze wil en wat ze van je verwacht.' Jansen heeft zondag na het laatste fluitsignaal haar oude trainer een appje met felicitaties gestuurd. 'En naar assistent-trainer Arjan Veurink. Ze zijn voor mijn loopbaan heel belangrijk geweest.'

Imposante staat van dienst

De EK-titel met het Engelse vrouwenteam is voorlopig de kroon op een lange en imposante staat van dienst in het voetbal. Die succesreeks begon met de vrouwen van Ter Leede en later van ADO Den Haag, die onder leiding van Wiegman in 2012 het landskampioenschap binnenhaalden en in 2012 en 2013 ook de KNVB Beker. In 2014 maakt Wiegman, zelf 104-voudig international, de overstap naar de KNVB. Als assistent van toenmalig bondscoach Roger Reijers gaat ze in 2015 mee naar het WK in Canada, waar de Oranje Leeuwinnen de achtste finales halen.
Een paar maanden na haar aanstelling als bondscoach, schrijft Wiegman met de Leeuwinnen in 2017 meteen geschiedenis. In Enschede zijn de dames in de finale van het Europese kampioenschap met 4-2 te sterk voor Denemarken. Daarmee is de eerste Nederlandse EK-titel een feit. De FIFA kroont Wiegman dat jaar tot beste coach ter wereld.

'Het was krap maar we zijn Europees kampioen!'

Twee jaar later weet Wiegman 'haar Leeuwinnen' opnieuw naar de finale van een eindtoernooi te loodsen. Wereldkampioen Amerika blijkt echter te sterk. Een nieuwe uitdaging lonkt vervolgens: Sarina Wiegman stapt in september 2021 over naar de nationale vrouwenploeg van Engeland. De Haagse bondscoach tekent een contract voor drie jaar. Met de 'Lionesses' schrijft ze zich opnieuw de geschiedenisboeken in. Het is voor Wiegman de tweede Europese titel op rij.
Een 'walk over' is het overigens niet, Duitsland blijkt een taaie tegenstander die pas na verlenging op de knieën wordt gedwongen. Des te zoeter de smaak van de overwinning. Wiegman na afloop: 'Het was zo krap, maar wat maakt het uit? Wij zijn Europees kampioen!'